روز سوم؛ هنرنمایی جلال ذوالفنون و گروه اوستا؛ به روایت تصویر
ویژه جشنواره موسیقی فجر
فرارو- سومين روز از جشنواره موسيقي فجر با پندهاي جلال ذوالفنون - نوازنده پيشكسوت سهتار - در تالار وحدت سپري شد.
شامگاه گذشته - 26 بهمنماه - تالار وحدت مملو از جمعيتي بود كه آمده بودند شاهد هنرنماييهاي ذوالفنون و گروه «اوستا» باشند.
رأس ساعت 21 ذوالفنون با سهتارش وارد صحنه شد و پيش از اجراي بداههنوازي، در سخناني گفت: به نام خداوند زيباييها و سلام بر هنرمندان و هنردوستان عزيز. آنجا كه سخن بازميماند، موسيقي آغاز ميشود. اين جمله معروفي است كه در تاريخ ماندگار شده و سخن بجايي است.
او ادامه داد: بيان و زبان هنر، زيباترين و روانترين احساسات و عواطف آدمي را پديد آورده است؛ بنابراين درست به نظر نميرسد كه بعد از اين تحول كه از تكلم به زبان هنر رسيدهايم، به عقب برگشته و هنر را با تكلم توجيه كنيم.
ذوالفنون معتقد است: اين شرايط زماني پديد ميآيد كه بين حقيقت هنر و ذهنيت هنردوست فاصله ايجاد ميشود؛ بنابراين اينجا وظيفهي اهل هنر است كه از طريق تكلم اين فاصله را كم كنند.
اين نوازنده سهتار همچنين اظهار كرد: متأسفانه گاهي صحبتهايي درباره موسيقي پيش ميآيد كه عمدتا در تاريخ موسيقي، تكرار مكرر است. ما ادعايي نداريم كه بتوانيم با سخن گفتن، مشكلات را حل كنيم؛ اما شايد اين سخنان مفيد واقع شوند.
اين هنرمند در بخش ديگري از سخنانش از معجزات هنر سخن گفت و افزود: موسيقي به خودي خود هنر نيست؛ مگر اينكه با الهامات انساني و ايدهها و تفكرات آميخته شود. اگر نه موسيقي تركيبي از اصوات و اوزان است.
او در ادامه متذكر شد: موسيقي زماني تبديل به هنر ميشود كه بتوان خلاقيت را بر اين امواج فيزيكي سوار كرد.
ذوالفنون همچنين دربارهي بداههنوازي گفت: كسي ميتواند بداههپرداز باشد كه از مراحلي گذر كرده باشد و ادبيات، فلسفه و تفكرات عرفاني بداند. بنده معتقدم، در موسيقي ايران يك استاد بيش نداريم و آن هم ابونصر فارابي است.
اين سخنان مقدمهاي بود براي اينكه ذوالفنون سهتارش را به دست گيرد و در جستوجوي نابترين حس لحظه، دقايقي بداهه بنوازد. نغمهي سهتار ذوالفنون و فراز و فرودهايش توانست لحظاتي سكوت را در سالن حكمفرما كند كه ميتوانست نشاندهنده مجذوب شدن مخاطبان به نوازندگي ذوالفنون باشد.
در قسمت دوم اجرا، اعضاي گروه «اوستا» بر صحنه حاضر شدند و با آميختن نواي سهتار، عود، كمانچه و دف در دستگاه شور و بيات ترك نواختند. آرش اوستا، امين گلستان، مجيد محيط، همايون پشتدار، نغمه هدايتي، هما ميواني و محمد جابري هنرمنداني بودند كه براي گروه «اوستا» نوازندگي كردند.
بخش رقابتي در سالن رودكي
از سوي ديگر، سالن رودكي كه در جشنواره بيستوهفتم موسيقي فجر ميزبان بخش رقابتي شده است، شامگاه گذشته محل اجراي گروه آوازي «دامور» و كر پرديس هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به رهبري لوريس هويان بود.
گروه آوازي «دامور» سعي كرده بود در اين اجرا، كلام را جايگزين نواي ساز كند.
شايد رپرتوار اين گروه آوازي رپرتواري جديد محسوب نميشد؛ اما از نظر تفاوت در سبك اجرا ميتوانست براي مخاطب تازگي داشته باشد. همچنين برخلاف ساير گروههاي كر جشنواره كه اجراهايي را به صورت «پلي بك» و يا تكنوازي به صحنه بردند، اين گروه با شش كُريست از جمله تنور، آلتو، سوپرانو و باس، قطعاتي را مثل «پت و مت»، «گل گلدون»، «دختر بويراحمدي» و ... اجرا كردند.
طراحي لباس متفاوت اين گروه نيز شامل بهره بردن از رنگهاي گرم و تند بود، كه از ديگر ويژگيهاي اجراي گروه آوازي «دامور» محسوب ميشد.
اما در اجراي گروه كر دانشجويان پرديس هنرهاي زيبا، لوريس هويان به عنوان رهبر گروه با استفاده از 20 كريست از رپرتواري با ريتمي يكنواخت بهره برده بود كه به نظر ميرسيد تكراري بودن قطعات بدون نوآوري باعث كسل شدن مخاطب شده بود.
*** حاشيههاي روز سوم:
در حالي كه سه روز از جشنواره موسيقي فجر ميگذرد، بنرهاي جشنواره هنوز در تالار وحدت نصب نشدهاند. همچنين تالار رودكي كه از آن به عنوان بهترين تالار ايران ياد ميشود، رديف خبرنگاران را به مخاطباني اختصاص ميدهد كه بدون بليت وارد سالن ميشوند؛ اين در حالي است كه دبير جشنواره بارها خبرنگاران را به پوشش بخش ويژه جوانان ترغيب كرده است.