شکست انتخاباتی ترامپ و سایه سنگین واترگیت بر آینده جمهوریخواهان
افشای گفتگوهای خصوصی تیم ترامپ: از شوخی با زندان و فرار تا درخواست پناهندگی
شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا، کاخ سفید و حلقههای نزدیک به دونالد ترامپ را در شوکی کمسابقه فرو برده است؛ از افشای جلسه محرمانه مشاوران ترامپ که از ترس زندان و فرار از کشور با یکدیگر شوخیهای سیاه میکردند تا شکاف علنی در کاخ سفید بر سر جنگ علیه ایران که حالا زلزلهای به مقیاس رسوایی «واترگیت» را در حزب جمهوریخواه رقم زده است.
فرارو– مالک التریکی، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در روزنامه القدس العربی
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، نتایج انتخابات اخیر آمریکا با شکست گسترده جمهوریخواهان و عقبنشینی جریان سیاسی نزدیک به دونالد ترامپ همراه شد؛ شکستی که از نظر ابعاد و پیامدهای سیاسی با انتخابات سال ۱۹۷۴ و دوران پس از رسوایی واترگیت مقایسه شده است. این تحولات بار دیگر توجهها را به اصلاح مسیر قدرت از طریق رأی مردم جلب کرده و رقابتهای درونحزبی جمهوریخواهان برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ را تحت تأثیر قرار داده است.
شکست جمهوریخواهان در مقیاس واترگیت
موج پیروزی دموکراتها در انتخابات اخیر آمریکا، کمسابقهترین عقبنشینی جمهوریخواهان از زمان انتخابات ۱۹۷۴ به شمار میرود؛ انتخاباتی که پس از رسوایی واترگیت و استعفای ریچارد نیکسون برگزار شد و جمهوریخواهان در هر دو مجلس نمایندگان و سنا متحمل شکست سنگینی شدند.
تد کروز، سناتور جمهوریخواه در واکنش به نتایج انتخابات گفته است رأیدهندگان با حزب جمهوریخواه همان رفتاری را کردهاند که در دوران واترگیت تجربه کرده بود. او این وضعیت را جدایی قاطع و بازگشتناپذیر رأیدهندگان از حزب توصیف کرده است. لری ساباتو، استاد علوم سیاسی نیز با اشاره به گفتوگوهایش با مردم گفته است بارها با این پرسش روبهرو شده که چگونه میتوان از شر ترامپ خلاص شد؛ فضایی که به گفته او از زمان سقوط نیکسون نمونه مشابهی نداشته است.
واترگیت و رقابت بر سر میراث نیکسون
مقایسه انتخابات اخیر با واترگیت از آن جهت اهمیت دارد که تد کروز از چهرههای مطرح احتمالی برای نامزدی جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ است و جیدی ونس نیز میتواند یکی از رقبای اصلی او باشد.
ونس در ماه ژوئن گذشته، طی سخنرانی در کتابخانه ریاستجمهوری نیکسون، از تلاشها برای بازنگری در روایت تاریخی واترگیت حمایت کرد. او مدعی شد اگر این رسوایی در سال ۲۰۲۶ اتفاق میافتاد، احتمالاً بیش از ۱۲ ساعت در صدر اخبار باقی نمیماند.
این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که جریان نزدیک به ترامپ در پی بازسازی وجهه سیاسی نیکسون و زیر سؤال بردن مسئولیت او در ماجرای واترگیت است. در همین چارچوب، موضوع بررسی مجدد پرونده از سوی وزارت دادگستری با این ادعا مطرح شده که نیکسون قربانی «دولت پنهان» بوده است. اما واترگیت صرفاً یک جنجال خبری نبود. این پرونده شبکهای پیچیده از فساد، پنهانکاری، سرپوش گذاشتن بر تخلفات و از بین بردن اسناد و شواهد را دربرمیگرفت و افشای ابعاد آن ماهها زمان برد. از همین رو، مقایسه آن با چرخه سریع اخبار در شبکههای اجتماعی و کوتاه شدن مدت توجه عمومی، میتواند به کماهمیت جلوه دادن یکی از مهمترین رسواییهای سیاسی تاریخ آمریکا منجر شود.
جنگ ایران و تلاش برای فاصله گرفتن از شکست
ونس پس از انتخابات، جنگ آمریکا علیه ایران را یکی از دلایل شکست جمهوریخواهان معرفی کرده است. او از ابتدا با این جنگ مخالف بود و پیشتر به ترامپ گفته بود ادعاهای بنیامین نتانیاهو درباره کوتاه بودن درگیریها و حذف نظام سیاسی ایران را باور ندارد. با این حال، موضعگیری ونس درباره جنگ، او را در موقعیتی قرار داده که میتواند مسئولیت شکست انتخاباتی را به سیاستهای دولت ترامپ نسبت دهد. در عین حال، احتمال دارد او و دیگر چهرههای جمهوریخواه تلاش کنند از پیامدهای انتخابات ۲۰۲۶ فاصله بگیرند یا اهمیت آن را کاهش دهند.
گزارشها از فضای حاکم بر تیم ترامپ در روزهای پیش از انتخابات نیز حکایت دارد که نگرانی از شکست، حتی پیش از اعلام نتایج، در میان مشاوران او جدی بوده است. بر اساس روایتی که در نیویورکتایمز منتشر شده، حدود ۲۰ نفر از مشاوران ترامپ در نشستی ویدئویی شرکت کردند که بخشی از گفتوگوی آنها به شوخیهای تلخ درباره احتمال خودکشی با سیانور، طناب دار، مراسم تشییع جنازه، غذای زندان و فرار از کشور اختصاص داشت.
تونی فابریزیو، مسئول نظرسنجیهای ترامپ، در این نشست با لحنی کنایهآمیز پرسیده بود که حاضران ترجیح میدهند ابتدا خبر بد را بشنوند یا خبر بدتر را. جیمز بلیر، که برای مدیریت راهبرد انتخاباتی ترامپ از کاخ سفید خارج شده بود، نیز گفته بود چمدانهایش را بسته و به دیگران توصیه میکند همین کار را انجام دهند.
در ادامه این روایت آمده است که حاضران حدود نیم ساعت درباره موضوعاتی مانند زندان، مراسم خاکسپاری و خروج از آمریکا صحبت کردند. فابریزیو نیز با لحنی طنزآمیز احتمال درخواست پناهندگی را مطرح کرد.
شکست جمهوریخواهان، علاوه بر تغییر موازنه سیاسی، بحث درباره اصلاح مسیر حکومت از طریق انتخابات را دوباره مطرح کرده است. تجربه واترگیت نشان داد که رسواییهای سیاسی میتوانند به تغییرات جدی در ساختار قدرت منجر شوند؛ انتخابات اخیر نیز نشان داد که نارضایتی عمومی میتواند حتی حزبی برخوردار از قدرت گسترده را با عقبنشینی انتخاباتی روبهرو کند.
در همین حال، اختلاف بر سر میراث نیکسون، موضعگیریهای ونس درباره جنگ ایران و تلاش برای تفسیر سیاسی شکست اخیر، نشان میدهد که پیامدهای انتخابات ۲۰۲۶ احتمالاً به یکی از محورهای اصلی رقابت درون حزب جمهوریخواه در آستانه انتخابات ریاستجمهوری بعدی تبدیل خواهد شد.