غزه زیر باران و محاصره
فاجعهای در دل زمستان
در حالی که سیل و سرما چادرهای پوسیده ۱.۴ میلیون آواره را در غزه بلعیده و ۱۵۰ هزار چادر امدادی پشت مرزها حبس شدهاند، اسناد جدید از یک دوگانگی آشکار در غرب پرده برمیدارد: از قراردادهای میلیونپوندی پنهانی لندن با شهرکنشینان تا مقاومت واشنگتن در برابر نامیدن نام واقعی فاجعه؛ پشت پرده حمایتهای بیدریغ از تلآویو چه میگذرد؟
فرارو– دیوید هرست، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه در میدل ایست ای
به گزارش فرارو به نقل از میدل ایست ای، در حالی که بارندگیهای شدید و سیل، چادرهای آوارگان فلسطینی در غزه را ویران کرده و خانوادههای بسیاری را با سرما، بیماری و کمبود سرپناه روبهرو ساخته است، محدودیت ورود کمکهای بشردوستانه و ادامه حمایتهای سیاسی و اقتصادی از اسرائیل، انتقادهای تازهای را برانگیخته است.
آوارگان غزه؛ قربانیان جنگ و سیل
نهله المجدوب، زن ۴۸ ساله فلسطینی، پس از اصابت ترکش موشک به شکم و آسیبدیدن رودههایش، با درد دائمی زندگی میکند. بارندگیهای اخیر چادر محل سکونتش را نیز تخریب کرده است. او برای تهیه داروهایش به ۱۷۰ شِکِل در هفته نیاز دارد و دختر هفتسالهاش نیز به دیابت مبتلاست. المجدوب از شبی میگوید که آب باران چادر را فرا گرفت و او و فرزندانش خیس و درمانده ماندند. او میگوید بزرگترین آرزوی خانوادهاش اکنون داشتن چادری محکم است که بتواند آنها را از باران و سرما محافظت کند.
منصور السکنی، ۳۳ ساله، نیز همراه همسر و چهار فرزندش در سرپناهی موقت روی پشتبام ساختمانی در محله التفاح شهر غزه زندگی میکند. او برای خرید ملحفه و وسایل محافظتی، دو مخزن آب خود را فروخت، اما باران بار دیگر سرپناه خانوادهاش را زیر آب برد. السکنی که پیش از جنگ روزنامهفروش بود، اکنون به غذای آشپزخانههای خیریه وابسته است. او حتی توان خرید عینک مورد نیاز دخترش را ندارد و پولی را که برای این کار دریافت کرده بود، صرف خرید چوب برای تقویت سرپناه کرد. بر اساس دادههای سازمان ملل که در گزارش به آنها استناد شده، حدود ۶۵ درصد جمعیت غزه معادل ۱.۴ میلیون نفر، در شرایط مشابه زندگی میکنند.
محدودیت کمکرسانی و کمبود سرپناه
یکی از محورهای اصلی انتقادها، محدودیت فعالیت سازمانهای امدادی بینالمللی در غزه و کرانه باختری است. اسرائیل در دسامبر گذشته فعالیت ۳۷ سازمان غیردولتی بینالمللی از جمله شورای پناهندگان نروژ، پزشکان بدون مرز و آکسفام را ممنوع کرد. با وجود صدور دستور موقت قضایی در ارتباط با این ممنوعیت، محدودیت ورود تجهیزات و کارکنان بینالمللی امدادی ادامه یافته است.
این محدودیتها در کنار ممنوعیت فعالیت آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی، آنروا، باعث شده بخش عمده کمکهای مربوط به سرپناه از طریق کمیتههای امدادی وابسته به دولتهای مصر، قطر، امارات و عربستان وارد غزه شود. شورای پناهندگان نروژ ماه گذشته اعلام کرد مقامهای اسرائیلی اجازه ورود تنها ۱۵ کامیون حامل اقلام دارای کاربرد دوگانه را در هفته میدهند. شاینا لو، مشاور ارتباطات این سازمان در فلسطین نیز گفته است ذخایر سازمانهای امدادی بینالمللی در داخل غزه بهشدت کاهش یافته و محدودیتها توان آنها برای پاسخگویی به نیازهای مردم را مختل کرده است.
رامیز الاکبروف، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در سرزمینهای فلسطینی نیز اعلام کرده است ۱۵۰ هزار چادر امدادی در کامیونها و خارج از غزه متوقف ماندهاند، در حالی که ذخایر اقلام ضروری زمستانی و سرپناه در داخل این منطقه به پایان رسیده است.
تداوم حمایت سیاسی و اقتصادی از اسرائیل
گزارش میدل ایست آی، سیاست محدود کردن کمکرسانی را بخشی از فشار بر جمعیت فلسطینی غزه میداند و معتقد است ادامه این وضعیت، شرایط زندگی را برای ساکنان غیرقابل تحملتر میکند. این ارزیابی همچنین به موضع احزاب سیاسی اسرائیل و حمایت گسترده از سیاستهای دولت در قبال غزه اشاره دارد.
در آمریکا، چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا از جمله سیاستمدارانی معرفی شده که با وجود انتقاد از برخی اقدامات اسرائیل، حاضر نشدهاند جنگ غزه را نسلکشی توصیف کنند. او پیشتر گفته بود تعریف نسلکشی شامل تلاش برای نابودی یک ملت یا گروه قومی است و استدلال کرده بود حمله اسرائیل در واکنش به اقدامات حماس آغاز شده است.
این موضع در شرایطی مطرح میشود که نظرسنجیها و نتایج انتخابات اخیر آمریکا از افزایش مخالفت بخشی از رأیدهندگان با حمایت نظامی از اسرائیل حکایت دارد. با این حال، تغییر فضای افکار عمومی هنوز به تغییر کامل سیاستهای واشنگتن منجر نشده است.
شکاف میان وعدههای اروپا و اقدامات عملی
در بریتانیا نیز اعلام تحریمهایی علیه اسرائیل با واکنش فوری تلآویو همراه شد. اسرائیل کنسول بریتانیا و ۱۹ دیپلمات دیگر را اخراج کرد و سطح فعالیت کنسولگری خود در قدس شرقی اشغالی را کاهش داد. با این حال، اجرای تحریمهای اعلامشده ممکن است تا ۹ ماه طول بکشد. همزمان، دولت بریتانیا ۱۰.۷ میلیون پوند قرارداد عمومی به شرکتهایی واگذار کرده که با شهرکهای غیرقانونی اسرائیل در کرانه باختری ارتباط دارند؛ اقدامی که با سیاست اعلامشده لندن برای تحریم شرکتهای فعال در سرزمینهای اشغالی در تضاد قرار گرفته است.
در آلمان نیز فریدریش مرتس، صدراعظم، بار دیگر بر حمایت کشورش از اسرائیل تأکید کرده است. این موضع در شرایطی مطرح میشود که وضعیت انسانی فلسطینیان و تداوم جنگ غزه همچنان موضوع انتقادهای گسترده است.
مجموع این تحولات نشان میدهد که افزایش انتقادهای عمومی از جنگ غزه و تغییر مواضع بخشی از سیاستمداران، الزاماً به توقف همکاریهای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک با اسرائیل منجر نشده است. در چنین شرایطی، مسئله اصلی تنها اعلام موضع یا وعده اعمال تحریم نیست؛ بلکه میزان پایبندی دولتها به اجرای تصمیمهای خود و استفاده از ابزارهای حقوقی و سیاسی برای جلوگیری از ادامه خشونت اهمیت دارد.