۴ نکته درباره حمله ایران به رادار آمریکایی در بحرین
یکی از سناریوهایی که مورد توجه تحلیلگران قرار می‌گیرد، این است که ایران قصد دارد با تغییر الگوی عملیاتی خود در منطقه، هزینه حضور آمریکایی‌ها در خلیج فارس را بالا ببرد؛ در شرایطی که مذاکرات پیش نمی‌رود و شاید حملات محدود نظامی به زیرساخت‌های نظامی و ایجاد اختلال در عملیات آمریکایی‌ها، فضا را تا حدی دستخوش تغییر کند.
فرارو- سپاه پاسداران بامداد امروز، یکشنبه ۲۴ آبان/۱۵ نوامبر، از حمله پهپادی به یک تأسیسات راداری آمریکا در بحرین خبر داد. این دومین عملیات ایران علیه رادارهای آمریکایی در این کشور در کمتر از ۴۸ ساعت است.
به گزارش فرارو، در روزهای گذشته تبادل آتش میان ایران و آمریکا در منطقه خلیج فارس به صورت مقطعی ادامه داشته است. سپاه می‌گوید در این عملیات، شش پهپاد به سمت رادار پدافند هوایی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین شلیک شده است. حمله روز یکشنبه، دو روز پس از عملیات قبلی سپاه انجام شد؛ عملیاتی که در آن، سپاه از هدف قرار دادن یک رادار هشدار زودهنگام آمریکایی در بحرین خبر داده بود. فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) مدعی شد که پرتابه‌های ایرانی رهگیری شده‌اند. درباره شرایط جاری می‌توان ۴ نکته را مد نظر قرار داد.
یک؛ تمرکز بر رادارهای آمریکایی در منطقه
انتخاب رادار پدافند هوایی به عنوان هدف حمله، از لحاظ نظامی معنای خاصی دارد. این تأسیسات در شناسایی تهدیدهای هوایی، رهگیری موشک و پهپاد و حفاظت از پایگاه‌ها نقشی کلیدی دارند.
بحرین محل استقرار فرماندهی ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده است
مؤسسه مطالعات جنگ آمریکا (ISW) در ارزیابی حمله ۱۳ نوامبر نوشته است: «هدف‌گیری زیرساخت‌های راداری بحرین احتمالاً برای تضعیف توان آمریکا در شناسایی پرتابه‌های ورودی و حفاظت از اهداف ثابت نظامی بوده است.» تحلیلی که می‌توان آن را برای حمله روز یکشنبه نیز مدنظر قرار داد. بحرین میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا و یکی از ستون‌های حضور نظامی واشنگتن در خلیج فارس است.
دوم؛ افزایش فشار از خلیج فارس تا واشنگتن
یکی از سناریوهایی که مورد توجه تحلیلگران قرار می‌گیرد، این است که ایران قصد دارد با تغییر الگوی عملیاتی خود در منطقه، هزینه حضور آمریکایی‌ها در خلیج فارس را بالا ببرد؛ در شرایطی که مذاکرات پیش نمی‌رود و شاید حملات محدود نظامی به زیرساخت‌های نظامی و ایجاد اختلال در عملیات آمریکایی‌ها، فضا را تا حدی دستخوش تغییر کند.
از سوی دیگر، هم‌زمانی این حمله با تأکید سپاه بر تنگه هرمز نیز قابل توجه است. سپاه در بیانیه خود اعلام کرده تنگه همچنان بسته است، تلاش آمریکا برای اسکورت کشتی‌ها «شکست خورده» و هر تجاوز تازه با پاسخی «شدیدتر و ویرانگرتر» روبه‌رو خواهد شد. نگاهی به مجموع تحلیل‌های رسانه‌ای و با توجه به نتایج انتخابات آمریکا نشان می‌دهد که تهران می‌کوشد حملات نظامی و بحران در تنگه هرمز را در یک بسته واحد قرار دهد: ادامه فشار آمریکا که هزینه امنیتی واشنگتن در منطقه و فشار سیاسی در آمریکا را بالا می‌برد و مسیرهای راهبردی انرژی را دچار اختلال می‌کند.
سوم؛ روابط امنیتی کشورهای خلیج فارس و آمریکا
بخش دیگری از شرایط جاری، تأثیر این حملات بر رابطه امنیتی کشورهای عربی و آمریکاست. بحرین از نزدیک‌ترین متحدان واشنگتن در خلیج فارس است، اما همین نزدیکی، آن را در معرض پیامدهای رویارویی تهران و واشنگتن قرار می‌دهد.
پایگاه العدید قطر، بعد از حملات ایران در جنگ ۴۰ روزه
سرویس پژوهشی کنگره آمریکا (CRS) در گزارشی در سپتامبر ۲۰۲۶ نوشته است که حملات ایران، زیرساخت‌های حیاتی بحرین از جمله تأسیسات نفتی و صنعتی و آب‌شیرین‌کن‌ها را هم تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس این گزارش، حمله به پایگاه‌های آمریکایی می‌تواند بخشی از راهبرد تهران برای واداشتن واشنگتن و منامه به بازنگری در روابط دفاعی‌شان باشد و نویسندگان معتقدند دو کشور باید مزایا و خطرات میزبانی یک پایگاه مهم آمریکایی در نزدیکی ایران را دوباره بسنجند. اگر این روند ادامه یابد، در بلندمدت ممکن است محاسبات امنیتی کشورهای عربی و میزان تمایلشان به میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی هم تغییر کند.
چهارم؛ احتمال آغاز جنگ گسترده
هدف فعلی از درگیری‌های محدود، افزایش فشار بر آمریکا ارزیابی و تحلیل می‌شود. اما از سوی دیگر، این موضوع نیز مورد توجه قرار می‌گیرد که روند جاری می‌تواند به سمتی حرکت کند که کنترل ماجرا از دست خارج شود. یک استاد علوم سیاسی دانشگاه تنسی درباره این شرایط به الجزیره گفت: «ممکن است هر دو طرف خواهان پرهیز از جنگ تمام‌عیار باشند، اما تداوم تبادل آتش محدود می‌تواند آن‌ها را به درگیری گسترده‌ای بکشاند که هیچ‌کدام در ابتدا قصدش را نداشته‌اند.»
این هشدار در شرایطی جدی‌تر می‌شود که محاصره اقتصادی ایران از سوی آمریکایی‌ها به صورت جدی پیگیری می‌شود و مسیر دیپلماسی نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. تحلیلگران با نگاهی به آرایش نظامی ایالات متحده در منطقه و شرایط جاری، بر این موضوع تأکید می‌کنند که ارزیابی واشنگتن از این حملات نقشی کلیدی در بحرانی شدن وضعیت خواهد داشت.
