«فلسطین» ضعف‌های قلعه‌نویی را تشدید کرد
وقتی تیم ملی فوتبال ایران از پس تیم دوم فلسطین با ۱۵ بازیکن غایب هم برنمی‌آید و جوانترها هم در زمین سرگردان و بدون برنامه هستند، یعنی مشکل اصلی تفکرات سرمربی است نه بازیکنان مسن یا جوان!
تیم ملی فوتبال ایران در نخستین دیدار خود در تورنمنت بصره عراق روز گذشته (شنبه ۲۳ آبان) برابر تیم ملی فلسطین قرار گرفت و با نتیجه ۲ بر صفر به پیروزی رسید. بردی که اگرچه پس از ماه‌ها انتظار برای امیر قلعه‌نویی به دست آمد، اما بیش از آنکه نشانه‌ای از پیشرفت فنی تیم ملی باشد پرسش‌های جدی درباره کیفیت بازی شاگردان او مطرح کرد.
قلعه‌نویی پس از دیدار تدارکاتی مقابل مالی در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ که با برتری ۲ بر صفر ایران همراه شد بار دیگر طعم پیروزی را چشید هرچند برای رسیدن به این نتیجه برابر فلسطین تیم ملی تا دقایق زیادی از مسابقه با مشکلات جدی در گلزنی روبه‌رو بود.
تیم ملی ایران در شرایطی به این پیروزی دست یافت که قلعه‌نویی تقریبا از دو ترکیب متفاوت در دو نیمه استفاده کرد و تنها محمدمهدی زارع، پیام نیازمند، ابوالفضل رزاق‌پور و مهدی لیموچی فرصت حضور در میدان را پیدا نکردند. تغییرات گسترده در ترکیب نشان می‌داد سرمربی تیم ملی به دنبال ارزیابی بازیکنان مختلف است اما این فرصت نیز نتوانست ضعف‌های آشکار فنی و تاکتیکی تیم را پنهان کند.
ژاپن مقابل برزیل؛ ایران مقابل فلسطین!
شاید مقایسه عملکرد تیم ملی ایران با ژاپن در یک شب بهترین تصویر از فاصله موجود میان فوتبال دو کشور باشد. ساعاتی پیش از دیدار ایران و فلسطین تیم ملی ژاپن موفق شد با نتیجه ۳ بر ۲ برزیل پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی و قهرمان پنج دوره این رقابت‌ها را با حضور ستاره‌های اصلی‌اش شکست دهد. نتیجه‌ای که بار دیگر نشان داد صدرنشینی ژاپن در رنکینگ آسیایی فیفا اتفاقی نیست و این تیم برای جایگاه خود در فوتبال قاره برنامه و پشتوانه فنی دارد.
در سوی دیگر تیم ملی ایران برابر فلسطینی به میدان رفت که طبق اعلام سایت «footballpalestine» هشت بازیکن اصلی خود را به دلیل مصدومیت در اختیار نداشت و هفت بازیکن دیگر نیز حاضر به همراهی تیم ملی کشورشان در این فیفادی نشده بودند. به این ترتیب ایران برابر تیمی قرار گرفت که با غیبت ۱۵ بازیکن با مشکلات قابل توجهی در آماده‌سازی و انتخاب ترکیب روبه‌رو بود. موضوعی که اهمیت نتیجه به دست آمده را بیش از پیش زیر سوال می‌برد.
اخراج حریف، راه گلزنی را باز کرد!
یکی از نکات قابل تامل این مسابقه، ناتوانی شاگردان قلعه‌نویی در باز کردن دروازه فلسطین تا پیش از ۱۰ نفره شدن این تیم بود. بازیکنان ایران با وجود در اختیار داشتن برتری فنی و برخورداری از مهره‌های باتجربه‌تر نتوانستند تا دقیقه ۶۵ راهی برای عبور از خط دفاعی حریف پیدا کنند و تنها پس از اخراج سوافتا بود که فشار حملات افزایش یافت و ایران توانست به دو گل دست پیدا کند.
این اتفاق بار دیگر ضعف برنامه‌های هجومی تیم ملی را به نمایش گذاشت. ایران در جریان مسابقه به جز ارسال توپ از جناحین، راهکار مشخص و متنوعی برای رسیدن به دروازه حریف نداشت و در نهایت نیز شانس و عملکرد یک بازیکن در سمت چپ زمین نقش تعیین کننده ای در ثبت پیروزی ایفا کرد.
حسین گودرزی مدافع آماده استقلال در نیمه دوم با ارسال دو پاس گل برای سردار آزمون و صالح حردانی سهم مهمی در پیروزی تیم ملی داشت تا مشخص شود یکی از معدود راهکارهای موثر ایران برای رسیدن به گل، استفاده از ارسال‌های کناری بوده است.
جوانگرایی با میانگین سنی ۲۶ سال؛ کدام دستاورد؟
تیم ملی ایران در شرایطی در تورنمنت بصره شرکت کرده که در میان چهار تیم حاضر در این رقابت‌ها یعنی عراق، لبنان و فلسطین، با رتبه ۲۳ رنکینگ فیفا جایگاه بالاتری دارد و از نظر جایگاه بین‌المللی و کیفیت اسمی بازیکنان نیز از عیار بالاتری نسبت به این رقبا برخوردار است. با این حال آنچه در کنار نتایج تیم ملی مورد توجه قرار گرفته، تاکید مداوم کادر فنی و رسانه فدراسیون فوتبال بر موضوع جوانگرایی است.
میانگین سنی ترکیب ابتدایی ایران برابر فلسطین ۲۶ سال و یک ماه بود عددی که چندان با تصویری که از جوانگرایی گسترده در تیم ملی ارائه می‌شود، همخوانی ندارد. به نظر می‌رسد هر بار که فهرست جدید تیم ملی اعلام می‌شود استفاده از واژه جوانگرایی به یکی از محورهای اصلی اظهارات کادر فنی و اطلاع‌رسانی فدراسیون تبدیل شده است. در حالی که اگر مخاطبی غیرمتخصص صرفا اخبار منتشرشده را دنبال کند ممکن است تصور کند بخش عمده ترکیب تیم ملی را بازیکنان زیر ۲۳ سال تشکیل می‌دهند.
البته حضور چند بازیکن جوان در فهرست تیم ملی قابل توجه است، اما نمی‌توان صرفا با تغییر چند نام و پایین آوردن محدود میانگین سنی از یک پروژه جدی جوانگرایی سخن گفت. به‌ویژه آنکه این تیم برابر فلسطینی به میدان رفته که نه در سطح آسیا جزو مدعیان اصلی محسوب می‌شود و نه در فوتبال جهان جایگاه ویژه‌ای دارد.
ژاپن با یک سال اختلاف سنی، برزیل را شکست داد!
نکته جالب تر اینکه تیم ملی ژاپن در همان شب و با میانگین سنی تنها یک سال بیشتر از ترکیب ابتدایی ایران موفق شد برزیل را با تمام نفرات اصلی اش شکست دهد. بنابراین مسئله صرفا جوان یا باتجربه بودن بازیکنان نیست بلکه کیفیت فوتبال ارائه‌شده، برنامه‌ریزی فنی و توانایی استفاده از ظرفیت بازیکنان اهمیت دارد. موضوعی که در فوتبال ژاپن به‌خوبی دیده می‌شود اما تیم ملی ایران همچنان برای رسیدن به یک ساختار هجومی قابل اتکا با مشکل مواجه است.
قول قهرمانی نه، عبور از گروه هم دستاورد است؟
امیر قلعه‌نویی چندی پیش اعلام کرده بود که تیم ملی ایران در جام ملت‌های آسیا عملکرد بهتری نسبت به جام جهانی خواهد داشت، اما قولی برای قرار گرفتن در جمع چهار تیم برتر یا رسیدن به فینال این رقابت‌ها نمی‌دهد. حالا با توجه به شرایط فعلی تیم ملی و آنچه در دیدار برابر فلسطین دیده شد این پرسش مطرح است که آیا منظور سرمربی تیم ملی از عملکرد بهتر، صرفا عبور از مرحله گروهی جام ملت‌های آسیاست؟
اگر چنین هدفی برای تیم ملی در نظر گرفته شده باشد، باید پذیرفت که انتظارات از فوتبال ایران تا چه اندازه کاهش پیدا کرده است. تیمی که با برخورداری از بازیکنان لژیونر و داخلی باتجربه، سال‌هاست خود را یکی از قدرت‌های اصلی فوتبال آسیا می‌داند، حالا ظاهرا باید عبور از مرحله گروهی را به‌عنوان یک دستاورد بزرگ در مقایسه با جام جهانی در نظر بگیرد. رقابت‌هایی که ایران در دوره گذشته نتوانست از مرحله گروهی آن صعود کند.
پیروزی برابر فلسطین اگرچه یک نتیجه مثبت در کارنامه تیم ملی ثبت کرد اما نمی‌تواند ضعف‌های فنی و تاکتیکی این تیم را بپوشاند. به‌خصوص در شبی که ژاپن با نمایشی قابل توجه برابر برزیل، بار دیگر فاصله خود را با بسیاری از تیم‌های آسیایی نشان داد، ایران همچنان برای گلزنی برابر حریفی که با غیبت ۱۵ بازیکن روبه‌رو بود، به اخراج یک بازیکن و دو ارسال از جناحین نیاز داشت؛ موضوعی که باید بیش از خود نتیجه، مورد توجه کادر فنی قرار بگیرد.
