شکست جمهوریخواهان؛ پایان نفوذ پولهای کلان؟
ماسک و آیپک صدها میلیون دلار خرج کردند؛ چرا نتوانستند نتیجه انتخابات را تغییر دهند؟
انتخابات میاندورهای آمریکا با شکست سنگین جمهوریخواهان و افزایش قدرت دموکراتها در کنگره و فرمانداریها همراه شد. نارضایتی از عملکرد ترامپ، افزایش هزینههای زندگی، جنگ ایران و فاصله گرفتن او از وعده پرهیز از جنگهای خارجی از عوامل اصلی این نتیجه عنوان شدهاند. موفقیت نامزدهای عرب و مسلمان، کاهش اثرگذاری کمکهای مالی کلان و انتقاد از حمایت آمریکا از اسرائیل نیز از دیگر پیامدهای مورد توجه انتخابات است؛ تحولاتی که میتواند اختیارات سیاسی دولت ترامپ را محدودتر کند.
فرارو- عبدالله خلیفه الشایجی، استاد علوم سیاسی دانشگاه کویت
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، انتخابات میاندورهای کنگره و فرمانداریهای ایالتهای آمریکا بهعنوان یکی از مهمترین رقابتهای سیاسی تاریخ این کشور توصیف شده است؛ انتخاباتی که نتایج آن میتواند بر موقعیت دونالد ترامپ، آینده حزب جمهوریخواه و ترکیب نهادهای قانونگذاری آمریکا تأثیر جدی بگذارد. بر اساس آمار ارائهشده در رسانه ها، دموکراتها با افزایش قابلتوجه کرسیهای خود در مجلس نمایندگان و سنا و کسب شمار بیشتری از فرمانداریها، ضربه سنگینی به جمهوریخواهان وارد کردهاند. این نتایج در شرایطی رقم خورده که نارضایتی از عملکرد دولت ترامپ، هزینههای زندگی، پیامدهای جنگ با ایران و انتقادها از نحوه اداره قوه مجریه، از محورهای اصلی رقابتهای انتخاباتی بوده است.
نارضایتی از عملکرد دولت ترامپ
انتخابات میاندورهای در آمریکا معمولاً بهعنوان معیاری برای سنجش عملکرد رئیسجمهور و میزان حمایت عمومی از دولت او در نیمه نخست دوره ریاستجمهوری شناخته میشود. در بسیاری از دورهها، حزب رئیسجمهور بخشی از کرسیهای خود را در کنگره از دست میدهد؛ بهویژه زمانی که وضعیت اقتصادی نامطلوب باشد یا تصمیمهای دولت با مخالفت گسترده روبهرو شود.
در این دوره نیز افزایش هزینه کالاهای مصرفی، انرژی و خدمات، نگرانی درباره تورم و پیامدهای جنگ با ایران، از عوامل مؤثر بر نارضایتی رأیدهندگان معرفی شدهاند. همچنین فاصله گرفتن ترامپ از برخی وعدههای انتخاباتی از جمله پرهیز از ورود به جنگهای جدید، کاهش هزینههای زندگی و انتشار اسناد مربوط به پرونده جفری اپستین به یکی دیگر از محورهای انتقاد از دولت تبدیل شده است.
در کنار این مسائل، اتهامهایی درباره استفاده سیاسی از وزارت دادگستری و اداره تحقیقات فدرال برای پیگیری مخالفان سیاسی و نیز کسب منافع مالی از سوی ترامپ، اعضای خانواده و نزدیکان او مطرح شده است. منتقدان همچنین عملکرد اکثریت جمهوریخواه کنگره را به دلیل خودداری از نظارت مؤثر بر دولت و پاسخگو کردن رئیسجمهور مورد انتقاد قرار دادهاند.
تغییر ترکیب مجلس نمایندگان و سنا
دموکراتها در انتخابات مجلس نمایندگان موفق شدند ۴۲ کرسی را از جمهوریخواهان به دست آورند. شمار نمایندگان این حزب از ۲۱۵ نفر به ۲۶۰ نفر افزایش یافته، در حالی که تعداد نمایندگان جمهوریخواه از ۲۱۹ نفر به ۱۶۲ نفر کاهش پیدا کرده است. در سنا نیز دموکراتها با افزایش شمار کرسیهای خود از ۴۷ به ۵۴، موفق به کسب اکثریت شدهاند. در مقابل، تعداد سناتورهای جمهوریخواه از ۵۲ به ۴۴ نفر کاهش یافته است.
جمهوریخواهان علاوه بر از دست دادن موقعیت خود در کنگره، در چند ایالت محافظهکار و پایگاه سنتی حزب نیز با شکست روبهرو شدند. ایالتهای تگزاس، میسیسیپی، کانزاس، کارولینای شمالی و جنوبی و جورجیا از جمله مناطقی هستند که در این گزارش بهعنوان نمونههای عقبنشینی جمهوریخواهان معرفی شدهاند.
در انتخابات فرمانداریها نیز دموکراتها عملکرد قابلتوجهی داشتهاند. از مجموع ۳۶ رقابت برگزارشده برای تعیین فرمانداران، این حزب ۲۲ کرسی را به دست آورده است. بر اساس آمار مقاله، شمار فرمانداران دموکرات به ۲۸ نفر در برابر ۲۲ فرماندار جمهوریخواه رسیده است. این تغییر میتواند موقعیت دموکراتها را در سطح ایالتی تقویت کند و بر رقابتهای سیاسی و تصمیمگیریهای آینده در ایالتهای مختلف تأثیر بگذارد.
حضور گستردهتر نامزدهای عرب و مسلمان
یکی دیگر از نتایج مورد توجه این انتخابات، موفقیت شماری از نامزدهای عرب و مسلمان در رقابتهای فدرال و ایالتی عنوان شده است. در این میان، عبدالرحمن (عبدول) السید، نامزد ایالت میشیگان بهعنوان نخستین نماینده مسلمان در تاریخ کنگره آمریکا معرفی شده است. همچنین رشیده طلیب و الهان عمر بار دیگر به مجلس راه یافتهاند. دکتر آدام حماوی از نیوجرسی، آندره کارسون، لطیفه سایمون از کالیفرنیا و داریالیزا آویلا شوالیه از نیویورک نیز از دیگر چهرههایی هستند که پیروز شده اند.
افزایش حضور نمایندگان عرب و مسلمان در نهادهای سیاسی آمریکا این پرسش را مطرح کرده است که آیا این گروه میتواند به شکلگیری یک جریان هماهنگ و اثرگذار در کنگره منجر شود و در موضوعات مرتبط با خاورمیانه و جهان اسلام نقش فعالتری ایفا کند.
جنگ ایران و هزینههای زندگی؛ عوامل مؤثر بر شکست جمهوریخواهان
در بخش دیگری از یادداشت، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا به چهار عامل در شکست انتخاباتی جمهوریخواهان اشاره کرده است: جنگ با ایران، افزایش هزینههای زندگی، ضرورت اولویت دادن به مسائل داخلی آمریکا و بازنگری در روابط واشنگتن با اسرائیل. بر اساس این روایت، جنگ با ایران به دلیل پیامدهای اقتصادی و کاهش محبوبیت عمومی، یکی از عوامل اصلی شکست جمهوریخواهان بوده است. افزایش قیمت کالاها و انرژی و فشارهای ناشی از تورم نیز نارضایتی رأیدهندگان را تشدید کرده است. در حوزه سیاست خارجی، موضوع بازنگری در روابط آمریکا و اسرائیل نیز در این گزارش برجسته شده است. به ادعای نویسنده، بخش قابلتوجهی از پاسخدهندگان در نظرسنجیها خواهان تغییر در ماهیت این روابط بودهاند.
عملکرد مالی حامیان نامزدهای جمهوریخواه و گروههای سیاسی نیز از دیگر موضوعات مطرحشده در تحلیل انتخابات است. ایلان ماسک از کارزار انتخاباتی چندین نامزد حمایت مالی کرده، اما شش نفر از هفت نامزد مورد حمایت او در رقابتهای سنا شکست خوردهاند. همچنین کمیته روابط عمومی آمریکا و اسرائیل موسوم به «آیپک»، حدود ۱۲۰ میلیون دلار برای حمایت از نامزدها هزینه کرده است. در همین حال، ۵۵.۳ میلیون دلار از هزینههای منتسب به این مجموعه صرف حمایت از نامزدهایی شده که در رقابتهای نزدیک انتخاباتی شکست خوردهاند. این نتایج میتواند نشانهای از کاهش اثرگذاری کمکهای مالی کلان و گروههای ذینفوذ بر نتیجه انتخابات باشد.
در مجموع، نتایج اعلامشده از تغییر موازنه قدرت میان دو حزب اصلی آمریکا حکایت دارد. کاهش کرسیهای جمهوریخواهان، افزایش حضور دموکراتها در کنگره و فرمانداریها و ورود چهرههای جدید به ساختار سیاسی، میتواند مسیر فعالیت دولت ترامپ را با محدودیتهای بیشتری روبهرو کند. میزان تأثیر این تغییرات بر سیاست داخلی و خارجی آمریکا نیز به نحوه تعامل دولت و کنگره در دوره پیش رو وابسته خواهد بود.