آیا ترامپ مجبور به عقب‌نشینی می‌شود؟
انتخابات اخیر آمریکا نشان داد جنگ ایران و تعرفه‌های تجاری چگونه از مسائل سیاست خارجی به دغدغه‌های مستقیم زندگی مردم تبدیل شده و بر نتیجه انتخابات اثر گذاشته‌اند. افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و کالاها باعث شد رأی‌دهندگان هزینه تصمیم‌های دولت ترامپ را احساس کنند. با وجود اکثریت دموکرات‌ها در کنگره، امکان مهار سیاست‌های جنگی و تعرفه‌ای ترامپ به‌دلیل اختیارات اجرایی و حق وتوی او محدود است.
فرارو– میشل فرومن، کارشناس ارشد مسائل بین الملل شورای روابط خارجی آمریکا
به گزارش فرارو به نقل از شورای روابط خارجی آمریکا، نتایج انتخابات اخیر آمریکا نشان داد جنگ ایران و تعرفه‌های تجاری می‌توانند از موضوعات سیاست خارجی به دغدغه‌های روزمره رأی‌دهندگان تبدیل شوند و سرنوشت رقابت‌های انتخاباتی را تغییر دهند. معمولاً گفته می‌شود سیاست خارجی به‌تنهایی نمی‌تواند انتخاباتی را به پیروزی برساند، اما ممکن است باعث شکست نامزدها شود. بااین‌حال، در انتخابات اخیر آمریکا، این حوزه برخلاف تصور رایج نقشی مستقیم و تعیین‌کننده پیدا کرد؛ زیرا رأی‌دهندگان پیامدهای جنگ ایران و سیاست تعرفه‌ای دولت دونالد ترامپ را در هزینه‌های زندگی خود احساس کردند.
نظرسنجی شورای روابط خارجی آمریکا (CFR) با همکاری مؤسسه مورنینگ کانسالت در تابستان نشان داد ۷۵ درصد آمریکایی‌ها نگران توانایی خود برای تأمین هزینه مواد غذایی و مایحتاج روزانه هستند. همچنین ۴۱ درصد معتقد بودند تعرفه‌ها باعث افزایش قیمت‌ها شده‌اند. در ایالت‌هایی مانند آریزونا و ویسکانسین نیز شهروندان از گرانی انرژی و کالاها ناراضی بودند، منطق جنگ ایران را درک نمی‌کردند و اعمال گسترده تعرفه‌ها را غیرعقلانی می‌دانستند.
جنگ ایران از نگاه رأی‌دهندگان؛ افزایش قیمت بنزین
جسیکا هوسمن، مدیر تحریریه رسانه غیرحزبی «وت‌بیت»، معتقد است آمریکایی‌ها سیاست خارجی را عمدتاً از دریچه پیامدهای داخلی آن ارزیابی می‌کنند. به گفته او، وقتی کارشناسان از جنگ ایران حرف می‌زنند، رأی‌دهندگان به قیمت بنزین فکر می‌کنند؛ بحث تعرفه‌ها نیز برای خانواده‌ها به معنای گرانی مواد غذایی و برای کشاورزان به معنای دشواری فروش محصولات است.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور نیز پس از شکست جمهوری‌خواهان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است.» او تأکید کرد که باید صادقانه درباره هزینه‌های جنگ و پیامدهای سیاسی آن از جمله از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده بحث کرد. این اظهارات به واقعیتی مهم اشاره دارد: هیچ سیاست خارجی یا تجاری بدون هزینه نیست و هر تصمیمی مستلزم سنجش منافع، هزینه‌ها و پیامدهای آن است.
کنگره دموکرات؛ محدودیت‌های مهار ترامپ
با انتقال کنترل کنگره به دموکرات‌ها، این پرسش مطرح شده که آیا نمایندگان می‌توانند سیاست‌های ترامپ را مهار کنند. بااین‌حال، ظرفیت کنگره برای تغییر مسیر دولت محدود است. ترامپ بخش بزرگی از اهداف قانون‌گذاری خود را دنبال کرده و در بسیاری از حوزه‌ها به اختیارات اجرایی متکی بوده است. اکنون نیز احتمالاً این مسیر را ادامه خواهد داد.
هرگونه قانون‌گذاری برای محدود کردن تعرفه‌ها یا سیاست جنگی دولت ممکن است با وتوی رئیس‌جمهور روبه‌رو شود، مگر آنکه دموکرات‌ها بتوانند آن را در قالب لوایح ضروری مانند بودجه دفاعی یا افزایش سقف بدهی بگنجانند. در موضوع ایران، کنگره احتمالاً نظارت بیشتری بر عملکرد پنتاگون خواهد داشت.
اوکراین می‌تواند آزمون مهم‌تری باشد. حمایت دوحزبی از کمک به کی‌یف و تحریم روسیه همچنان وجود دارد. کنگره می‌تواند حتی بدون درخواست دولت، بودجه‌ای برای حمایت از اوکراین اختصاص دهد؛ اما دولت ابزارهای متعددی برای به‌تعویق انداختن یا جلوگیری از هزینه‌کرد این منابع در اختیار دارد.
تعرفه‌هایی که حذفشان آسان نیست
انتخابات می‌تواند زمینه‌ساز بازنگری در سیاست تعرفه‌ای آمریکا شود. نظام تجارت جهانی همواره امکان استفاده از تعرفه‌ها را برای مقابله با تجارت ناعادلانه یا حفاظت از امنیت ملی به رسمیت شناخته است؛ اما دولت ترامپ این اختیارات را به شکلی گسترده به کار گرفته است.
مگر اینکه واشنگتن میان کالاهای راهبردی و غیرراهبردی تفاوت قائل شود. کاهش تعرفه کالاهای مصرفی مانند کفش، تی‌شرت و کابینت می‌تواند فشار اقتصادی بر خانواده‌ها را کاهش دهد. همچنین باید میان متحدان و شرکای آمریکا از یک سو و رقبایی مانند چین از سوی دیگر تمایز گذاشت. برای نمونه، آمریکا می‌تواند در تأمین کالاهای راهبردی مانند آلومینیوم به کانادا اتکا کند.
بااین‌حال، حذف تعرفه‌ها آسان نیست. گروه‌هایی که از حمایت تعرفه‌ای سود می‌برند، برای حفظ آن تلاش می‌کنند. علاوه بر این، تعرفه‌ها سالانه حدود ۲۰۰ میلیارد دلار درآمد برای دولت فدرال ایجاد می‌کنند و کنار گذاشتن این منبع درآمد در شرایط دشوار مالی دولت ساده نخواهد بود. با وجود این، ترامپ پیش‌تر در برابر فشار سیاسی عقب‌نشینی کرده است. او پس از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات ایالتی، بیش از ۲۰۰ قلم کالای غذایی، از جمله گوشت گاو، قهوه و موز را از تعرفه‌ها معاف کرد. ماه گذشته نیز تعرفه برخی کالاهای وارداتی از کانادا را کاهش داد تا فشار بر نامزدهای جمهوری‌خواه در مین و میشیگان کمتر شود.
مراکز داده؛ چالش تازه دموکرات‌ها
پیروزی دموکرات‌ها در ایالت‌هایی مانند تگزاس و اوهایو، موضوع توسعه مراکز داده را نیز به یکی از چالش‌های سیاسی تازه تبدیل کرده است. برخی نامزدهای دموکرات وعده داده بودند گسترش این مراکز را کند کنند و محدودیت‌هایی برای ساخت آنها در نظر بگیرند. شماری از همه‌پرسی‌های محلی نیز با همین هدف به تصویب رسیدند.
این مسئله با آینده رقابت آمریکا در حوزه هوش مصنوعی ارتباط دارد؛ زیرا ادامه سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت مراکز داده برای موقعیت فناورانه این کشور اهمیت دارد. بااین‌حال، انتخابات نشان داد شرکت‌های هوش مصنوعی هنوز نتوانسته‌اند حمایت عمومی کافی برای توسعه بی‌وقفه این زیرساخت‌ها جلب کنند.
پیام انتخابات روشن است: سیاست خارجی زمانی به مسئله‌ای تعیین‌کننده در داخل آمریکا تبدیل می‌شود که هزینه آن در زندگی روزمره مردم دیده شود. برای ترامپ، جنگ ایران و تعرفه‌ها دیگر صرفاً ابزارهای سیاست خارجی و اقتصادی نیستند؛ بلکه می‌توانند بر آینده سیاسی او نیز تأثیر مستقیم بگذارند.
