راهنمای نجات خودرو در بارندگی و سیلاب

با شروع بارندگی‌های پاییزی و هشدارهای هواشناسی نصبت به وقوع سیلاب، دو تکیه‌گاه اصلی راننده یعنی دید کافی و چسبندگی لاستیک به جاده تا حد زیادی کم می‌شود اما دردسر اصلی از جایی شروع می‌شود که گودال‌های پر از آب، خطراتی پنهان و مرگبار را سر راه ماشین‌ها قرار می‌دهند و رانندگی را به چالشی سخت تبدیل می‌کنند. 

در روزهای بارانی و طوفانی فیزیک حرکت خودرو کاملا تغییر می‌کند، زمان ترمز گرفتن طولانی‌تر می‌شود، ترمزهای ناگهانی ماشین را روی آسفالت خیس سر می‌دهند و یک گودال ساده به‌ظاهر بی‌خطر، می‌تواند موتور خودرو را خاموش کند یا آن را به دردسر بزرگی بیندازد. در این شرایط، اشتباه‌های کوچکی مثل فاصله کم با کامیون جلوتر یا رد شدن از یک زیرگذر آشنای همیشگی عواقب سنگینی دارند. با رعایت نکات ایمنی زیر می‌توانید رانندگی ایمن‌تری در زمان بارندگی و سیلاب داشته باشید. 

تحلیل هشدارهای هواشناسی و مدیریت زمان حرکت

پیش از سوار شدن به خودرو بررسی دقیق پیش‌بینی‌های جوی و هشدارهای رسمی ضروری است. رانندگان باید میزان درجات هشدار را بشناسند. مرحله پیش‌بینی یا مراقبت، نشان‌دهنده فراهم بودن شرایط بارندگی و لزوم حفظ هوشیاری است، اما صدور هشدار سیل به معنای وقوع حتمی یا آغاز آب‌گرفتگی در منطقه بوده و ساده‌ترین و ایمن‌ترین اقدام لغو یا تعویق سفر است. 

هشدار سیل ناگهانی بالاترین سطح خطر و فوریت را دارد زیرا حجم عظیمی از آب‌های روان می‌تواند ظرف چند دقیقه بسترهای شهری، جویبارها و معابر فرورفته را لبریز کند. چنانچه سفر الزامی است، حرکت با باک بنزین پر و تلفن همراه با شارژ کامل مهم است تا در صورت مواجهه با ترافیک‌های سنگین ناشی از طوفان یا بسته شدن معابر، امکان جهت‌یابی و تماس با امدادگران وجود داشته باشد. 

ارزیابی سلامت لاستیک‌ها و تجهیزات پاک‌کننده شیشه

شیارهای تعبیه‌شده در آج لاستیک وظیفه مهم تخلیه سریع آب از زیر تایر و حفظ اصطکاک با آسفالت را بر عهده دارند. با کاهش عمق آج به دلیل فرسایش، توانایی جابه‌جایی آب کاهش پیدا کرده و احتمال لغزش تایر بر روی زمین بیشتر می‌شود. بررسی عمق آج و اطمینان از سلامت تیغه‌های برف‌پاک‌کن پیش از ورود به فصول بارندگی، حداقل ایمنی خودرو در آسفالت خیس و پاشش‌های مداوم باران را تضمین می‌کند. 

تنظیم سرعت و رعایت فاصله با وسایل نقلیه سنگین

با کاهش چسبندگی جاده، راننده باید سرعت خود را به طور محسوسی کاهش دهد. ترمز گرفتن یا تغییر مسیر ناگهانی در این شرایط خطرناک‌ترین رفتار است. علاوه بر این عبور کردن در نزدیکی کامیون‌ها و اتوبوس‌ها به دلیل پاشش شدید آب و گل‌ولای به شیشه جلو، دید راننده را برای چند ثانیه کاملا کور می‌کند، بنابراین حفظ فاصله طولی بیشتر با این دسته از خودروها مهم است. 

کنترل پدیده آب‌لغزش

هنگامی که سرعت حرکت بر توانایی آج لاستیک در تخلیه آب غلبه کند، خودرو روی آب شناور می‌شود، وضعیتی که به کاهش محسوس مقاومت فرمان و منجر به از دست رفتن کنترل و تعادل می‌شود. در این شرایط هرگونه ترمز ناگهانی یا چرخاندن شدید فرمان موجب واژگونی خودرو می‌شود. واکنش اصولی، برداشتن آرام پا از روی پدال گاز و هدایت مستقیم و ثابت فرمان است تا تایرها پس از کاهش سرعت، مجددا تماس خود را با سطح جاده برقرار کنند. 

خطرات فریبنده سیلابها

تصور غلط درباره خودروهای شاسی‌بلند در سیلاب ها، عامل اصلی حوادث مرگبار است. ارتفاع خودرو مصونیتی در برابر جریان آب ایجاد نمی‌کند. جریان آب با عمق تنها ۱۵ سانتی‌متر که به زیر زانوی انسان می‌رسد قادر است تعادل افراد را برهم زند و عمق‌های کمی بیشتر خودروها را غوطه‌ور سازد. آب‌های گل‌آلود مانع دیده‌شدن گودال‌های عمیق و تخریب زیرساخت‌های آسفالت می‌شوند، آسفالتی که زیر جریان آب شسته شده و راننده بدون اطلاع از آن وارد پرتگاه می‌شود. در برخورد با آب‌گرفتگی، دور زدن و انتخاب مسیر جایگزین عقلانی‌ترین واکنش است. 

خط قرمز استارت مجدد هنگام خاموشی در آب‌گرفتگی

اگر خودرویی در حین عبور از معبر آب‌گرفته خاموش شد، به هیچ عنوان نباید استارت زد. ورود آب از طریق لوله ورودی هوا به درون سیلندرها، پدیده‌ای مکانیکی موسوم به هیدرولاک را رقم می‌زند. از آنجا که آب بر خلاف هوا تراکم‌ناپذیر است، حرکت پیستون‌ها ناگهان متوقف شده و با خم شدن شاتون‌ها و شکستن پوسته موتور، هزینه‌ای گزاف به سیستم محرکه وارد می‌آید. در صورتی که سطح آب در اطراف خودرو رو به افزایش است، باید بلافاصله از کابین خارج شد و از مسیری امن به سمت ارتفاعات خشک حرکت کرد. 

هشدارهای نوری و اعلام دقیق موقعیت به امدادگران

روشن کردن چراغ‌های فلاشر در زمان توقف اضطراری به نجات راننده و جلوگیری از تصادفات زنجیره‌ای کمک شایانی می‌کند. در صورت تماس با سامانه‌های امدادی نظیر پلیس، آتش‌نشانی و اورژانس، راننده باید مشخصات دقیقی از محل توقف، نام معبر، جهت حرکت و نشانه‌های عوارض زمین اعلام کند تا نیروهای امدادی در سریع‌ترین زمان در نقطه حادثه حاضر شوند. 

فرآیند خشک‌سازی ترمزها پس از گذر از سیلاب

به محض عبور ایمن از چاله یا سیلاب، عملکرد ترمزها به دلیل خیس شدن لنت‌ها و دیسک‌ها به طور چشمگیری افت می‌کند. راننده موظف است در مکانی خلوت با حفظ سرعت ملایم، پدال ترمز را چندین بار به نرمی فشار دهد. این عمل اصطکاک و گرمای کنترل‌شده‌ای ایجاد می‌کند تا آب موجود روی قطعات را تبخیر کرده و راندمان سیستم ترمز را به وضعیت استاندارد برگرداند. 

وارسی فنی بعد از سانحه و ارزیابی مخاطرات محیطی

خودرویی که غوطه‌وری در آب را تجربه کرده، حتی پس از فروکش کردن سیلاب، تا قبل از انتقال با یدک‌کش و بازرسی تخصصی مکانیک نباید روشن شود، چرا که آب به سیستم‌های برقی، روغن گیربکس و محفظه سوخت نفوذ می‌کند. تغییر رنگ روغن موتور به رنگ شیری، نمناک بودن کف‌پوش‌ها و ایجاد بوی رطوبت از علائم اولیه این نفوذ هستند. با توجه به اینکه در معابر پس از سیلاب، احتمال خردشدگی لبه‌های جاده و افتادن خطوط کابل برق فشار قوی به شدت بالا است، عبور از کنار سیم‌های برق روی زمین بسیار خطرناک بوده و باید به عنوان سیم برق‌دار گزارش شود. 

چنانچه خودرو شما بیمه حوادث و سوانح است، مستندسازی وضعیت خودرو با تصویربرداری پیش از آغاز تعمیر، اولین گام جهت استفاده از تعهدات بیمه‌ای به حساب می‌رود. 

با رعایت این نکات می‌توانید رانندگی امن‌تری را تجربه کنید و بجای ترسیدن، از رانندگی در باران لذت ببرید.