زوال ۲ میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس/ فرسایش خاک به ۱۶ تن رسید
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به وضعیت جنگل‌های زاگرس گفت: بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، از مجموع حدود شش میلیون هکتار جنگل در این منطقه، نزدیک به دو میلیون هکتار با بیماری زغالی و دیگر عوامل زوال و آسیب روبه‌رو شده‌اند.
هادی کیا دلیری، در همایش منطقه‌ای آموزش و فرهنگ‌سازی محیط‌زیست و عشایر در منطقه حفاظت‌شده سفیدکوه خرم‌آبادش با تشریح الزامات آموزش مؤثر و مشارکت اجتماعی در حفاظت از منابع طبیعی، بر ضرورت پیوند میان دانش، علاقه به طبیعت و اصلاح رفتارهای فردی و اجتماعی تأکید کرد.
وی معتقد است آشنایی با مسائل محیط‌زیستی، اگر به شکل‌گیری احساس مسئولیت و تغییر در عملکرد افراد منجر نشود، برای جلوگیری از تخریب طبیعت کافی نخواهد بود.
کیا دلیری با اشاره به تفاوت نیازهای آموزشی کودکان و بزرگسالان اظهار کرد: برای تربیت نسل آینده نمی‌توان تنها بر بیان مشکلات، هشدار درباره تخریب محیط‌زیست و گوشزدکردن پیامدهای بحران‌های طبیعی تکیه کرد؛ بلکه باید کودکان و نوجوانان را به طبیعت علاقه‌مند کرد تا حفاظت از آن برایشان به یک دغدغه درونی تبدیل شود.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به برداشت‌های نادرست از جایگاه این سازمان در فرایند توسعه، تأکید کرد که حفاظت از طبیعت نباید در تقابل با پیشرفت اقتصادی تعریف شود.
وی برای توضیح این موضوع، نقش محیط‌زیست را به حفاظی در مسیر توسعه تشبیه کرد که مانع حرکت نمی‌شود، بلکه از انحراف آن به سمت پیامدهای زیان‌بار جلوگیری می‌کند.
کیا دلیری همچنین تفاوت میان مدیریت یک منطقه طبیعی و حفاظت از موجودیت آن را مورد توجه قرار داد و گفت: حفاظت، پیش از آنکه به اداره یک محدوده جغرافیایی مربوط باشد، بر جلوگیری از شکل‌گیری تهدیدهایی تمرکز دارد که ممکن است در آینده بقای گونه‌ها و زیستگاه‌ها را با خطر روبه‌رو کنند.
وی در همین زمینه، معماری بومی روستاها و سکونتگاه‌های طبیعی را نمونه‌ای از هماهنگی زندگی انسان با محیط پیرامون دانست و نسبت به پیامدهای ساخت‌وسازهای ناسازگار با طبیعت هشدار داد.
وی دانش بومی عشایر را نیز یکی از ظرفیت‌های قابل استفاده در حفاظت از منابع طبیعی دانست و افزود: تجربه حاصل از سال‌ها زندگی در کوهستان‌ها و مناطق طبیعی، شناختی در اختیار عشایر قرار داده است که می‌تواند در کنار دانش علمی امروز به حفاظت مؤثرتر از طبیعت کمک کند.
کیا دلیری با اشاره به ساختار طبیعی زاگرس تصریح کرد: جنگل‌ها، چشمه‌ها، رودخانه‌ها و دره‌های این منطقه اجزای یک مجموعه زنده و به‌هم‌پیوسته هستند. در چنین ساختاری، آسیب به یک بخش ممکن است بر سایر اجزا نیز اثر بگذارد و در نهایت، هم چرخه طبیعی منطقه و هم معیشت ساکنان آن را تحت تأثیر قرار دهد.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به وضعیت جنگل‌های زاگرس گفت: بر اساس آمار مطرح‌شده در این نشست، از مجموع حدود شش میلیون هکتار جنگل در این منطقه، نزدیک به دو میلیون هکتار با بیماری زغالی و دیگر عوامل زوال و آسیب روبه‌رو شده‌اند.
وی در ادامه، فرسایش خاک را از دیگر چالش‌های مهم محیط‌زیستی کشور عنوان کرد و اظهار داشت: میزان فرسایش خاک در ایران به ۱۶ تن در هکتار می‌رسد؛ رقمی که از بالا بودن فشار واردشده بر این منبع طبیعی حکایت دارد.
کیا دلیری با تأکید بر ضرورت حضور مؤثر مردم در برنامه‌های توسعه پایدار اظهار کرد: مشارکت اجتماعی زمانی تحقق پیدا می‌کند که مسئولان، نقش مردم را در تصمیم‌گیری، تصمیم‌سازی و فراهم‌شدن پشتوانه اجتماعی برای اجرای برنامه‌ها به رسمیت بشناسند.
وی با انتقاد از برخوردهای دوگانه در مواجهه با تخریب طبیعت افزود: در سیاست‌گذاری‌های محیط‌زیستی باید میان فعالیت‌های معیشتی جوامع محلی و ساخت‌وسازها یا بهره‌برداری‌های بزرگ‌مقیاس تفاوت قائل شد.
معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به برنامه‌های مشارکت‌محور این سازمان، از اجرای طرح «محیط‌یار» و استقبال از آن در سطح کشور خبر داد.
به گفته وی، طی ماه‌های اخیر حدود ۵۵۰ هزار نفر به این طرح پیوسته‌اند و شمار دانش‌آموزان عضو محیط‌یار در استان لرستان، بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این همایش، حدود سه هزار نفر است.
کیا دلیری با تأکید بر اینکه هدف آموزش صرفاً افزایش دانسته‌های افراد نیست، اظهار کرد: آموزش زمانی می‌تواند به نتیجه مطلوب برسد که نگرش و رفتار افراد را تغییر دهد.
وی برای روشن‌شدن این موضوع به مدیریت زباله اشاره کرد و توضیح داد که توصیه به مردم برای رها نکردن پسماند در طبیعت، بدون فراهم‌بودن امکانات مناسب برای جمع‌آوری و دفع آن، اثرگذاری محدودی خواهد داشت.
کیا دلیری در بخش دیگری از سخنان خود از تدوین «سند ارتقای فرهنگ محیط‌زیستی» در سازمان حفاظت محیط‌زیست خبر داد و اظهار کرد: در این سند، وظایف مشخصی برای دستگاه‌های دولتی تعریف شده است تا اقدامات آن‌ها در زمینه ارتقای فرهنگ محیط‌زیستی قابلیت ارزیابی داشته باشد.
