جنگل‌های زاگرس در معرض خطر!/ بارش‌های بهاره تبدیل فرصت به تهدید

به گزارش ایسنا، جنگل‌های زاگرس، که نمادی زنده و جاودانه از زیبایی‌های طبیعی کشور به‌شمار می‌روند، با بافتی غنی از تنوع زیستی و نقش کلیدی در پایداری محیط‌زیست، قلب این سرزمین را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند.

این جنگل‌ها با درختان ملی و کهنسال، چشمه‌های زلال و مراتع سرسبز، به ما یادآوری می‌کنند که چگونه زندگی و طبیعت به هم پیوسته‌اند و هر کدام از این عناصر، بستر زندگی را برای دیگری فراهم می‌کند؛ زاگرس، نه‌تنها مأمن گونه‌های نادر گیاهی و جانوری است، بلکه منبعی الهام‌بخش برای شاعرانه‌ترین احساسات انسانی و داستان‌های قدیمی‌است.

فصل بهار در زاگرس با بارش‌های فراوان و جوانه‌زنی گیاهان آغاز می‌شود، در این زمان، هنگامی که رنگ سبز زندگی همه جا را در بر می‌گیرد و عطر دل‌انگیز گل‌ها و درختان در هوای تازه گسترش می‌یابد، اما این زیبایی‌ها و سرسبزی‌های زودگذر در عین حال، هشداری بزرگ را نیز به همراه دارد و آن افزایش خطر آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع چهارمحال و بختیاری است.

سرسبزی آرامش‌بخش، ریسک‌هایی را ایجاد می‌کند که به راحتی می‌توانند زندگی و حیات پرنشاط این جنگل‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهند؛ آتش، دشمنی بی‌رحم و ویرانگر است که ممکن است به سرعت از یک جرقه کوچک جان بگیرد و به ویرانی گسترده‌ای منجر شود.

آتش‌سوزی جنگل‌ها نه‌تنها به نابودی زیستگاه‌ها و از بین رفتن گونه‌های منحصر به‌فرد منجر می‌شود، بلکه پیامدهای عمیق‌تری برای جوامع محلی و اقتصاد منطقه نیز دارد، آسیب به خاک، آلودگی هوا و تخریب منابع آب، تنها بخشی از آثار زیان‌بار این پدیده است، بنابراین نیاز به حفاظت و نگهداری از جنگل‌های زاگرس و مراتع اطراف آن، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

اهمیت این مسأله به حدی است که هر یک از ما به عنوان افرادی که در این سرزمین زندگی می‌کنیم، موظف به انجام اقدامات پیشگیرانه و آگاهانه‌ای هستیم تا از این گنجینه‌های طبیعی محافظت کنیم.

در این میان، همکاری با نهادهای مرتبط، اطلاع‌رسانی به جوامع محلی و ایجاد دقت در اجرای هشدارها، از کلیدی‌ترین اقداماتی است که می‌توانیم به کار بریم تا پلی بین نسل‌های آینده و این میراث گرانبها بسازیم.

درصددیم در این گزارش به تبیین وضعیت کنونی جنگل‌های زاگرس و افزایش احتمال آتش‌سوزی در پی بارش‌های بهاره بپردازیم، باید عزم خود را جزم کرده و از زاگرس، این نگین درخشان طبیعت ایران، صیانت کنیم، به راستی که حفاظت از این جنگل‌ها، حفاظت از هویت و تاریخ ماست و ادامه مالی در این مسیر، مسئولیتی است که بر دوش همه است.

برخی افراد سودجو به‌دنبال آتش‌سوزی عمدی در جنگل‌ها هستند

محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری، در خصوص احتمال افزایش حریق در جنگل‌ها و مراتع در پی بارش‌های مناسب در بهار، اظهار کرد: برخی کارشناسان معتقدند که بارش‌ها مناسب و سرسبزی مراتع، احتمال وقوع حریق در زیراشکوب جنگل‌ها در فصول گرم و خشک را افزایش می‌دهد.

وی افزود: تراکم در مراتع چهارمحال و بختیاری افزایش پیدا کرده است، بنابراین برنامه‌ریزی برای ورود به موقع دام به مراتع در دستور کار قرار گرفته تا استفاده بهینه از عرصه‌های مرتعی توسط دامداران انجام شود و احتمال وقوع حریق کاهش پیدا کند.

کریمی با اشاره به اجرای برنامه مدیریت حریق در مناطق جنگلی و مرتعی چهارمحال و بختیاری، خاطرنشان کرد: در تلاشیم با آگاه‌سازی دهیاران، جوامع محلی و فعالان محیط‌زیست و توانمندسازی آنان، از وقوع خسارات شدید در صورت وقوع حریق جلوگیری کنیم، اجرای برنامه‌های آموزشی کنترل حریق ویژه جوامع محلی آغاز شده است.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه سال گذشته میزان حریق در جنگل‌ها و مراتع استان بالا بود، گفت: ۹ حریق در استان رخ داد که عوامل ایجاد ۵ حریق شناسایی و به دستگاه قضایی معرفی شد، عمده دلایل ایجاد حریق عوامل انسانی و موضوع اقتصادی است، برخی افراد سودجو با ایجاد حریق عمدی در جنگل‌ها به‌دنبال دستیابی به زغال هستند.

وی افزود: فرهنگ طبیعت‌گردی نیازمند تقویت است، البته نظارت نیز صورت می‌گیرد، اطلاع‌رسانی از طریق رسانه‌های گروهی نیز انجام می‌شود، گاهی بی‌احتیاطی و سهل‌انگاری طبیعت‌گردان در روشن کردن کردن آتش، موجب وقوع حریق‌های گسترده در جنگل‌ها و مراتع می‌شود.

تراکم مراتع در پی بارش بهاره و خشکیدگی مراتع در فصل گرم تبدیل به تهدید خواهد شد

اصغر احمدی، مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری  در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه با افزایش بارش‌های بهاره و سرسبزی مراتع، احتمال وقوع حریق در جنگل‌ها و مراتع افزایش یافته است، اظهار کرد: تراکم در مراتع افزایش پیدا کرده است، با گرم شدن هوا، مراتع به سمت خشکیدگی می‌روند، بنابراین این مسئله تبدیل به یک تهدید خواهد شد.

وی افزود: نباید اجازه دهیم فرصت‌ها تبدیل به تهدید شود، ضرورت دارد اقدامات پیشگیرانه در جنگل‌ها و مراتع چهارمحال و بختیاری صورت بگیرد و مخاطرات حریق را مهار کنیم.

احمدی بیان کرد: از طبیعت‌گردان و گردشگران خواهشمندیم در هنگام ورود به مراتع و جنگل‌ها اصول ایمنی را پس از گرم شدن هوا رعایت کنند، بیش‌ترین عامل حریق در استان، عامل انسانی است و عوامل محیطی درصد کمی از علل وقوع حریق را به خود اختصاص داده‌اند، دامداران و عشایر نیز باید مراقبت بیش‌تری داشته باشند.

مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: برخی اقدامات پیشگیرانه فیزیکی مانند ایجاد آتش‌بر می‌تواند از عوامل کاهش خسارت در زمان وقوع حریق باشد، اما اعتبارات و امکانات لازم برای اقدامات پیشگیرانه در این حوزه وجود ندارد و باید فرهنگ‌سازی در اولویت قرار بگیرد.

وی با تاکید بر اینکه باید امکانات لازم برای اطفای حریق در چهارمحال و بختیاری وجود داشته باشد، یادآور شد: این مسئله در سند رویشگاه زاگرس مورد تاکید قرار گرفته است، در جریانات تخصیص بالگرد اطفای حریق به چهارمحال و بختیاری نیستم، اما پیگیری تخصیص بالگرد در حوزه اداره‌کل محیط‌زیست و مدیرکل مدیریت بحران است.

چهارمحال و بختیاری فاقد بالگرد اطفای حریق

کیانوش نادری، مدیرکل مدیریت بحران چهارمحال و بختیاری اظهار کرد: مکاتباتی با اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست و اداره‌کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری برای اقدامات پیشگیرانه وقوع حریق و اطفای حریق صورت گرفته است.

وی گفت: این بالگرد امکان امدادرسانی در زمان وقوع آتش‌سوزی و اطفای حریق را نیز خواهد داشت و تنها مختص اطفای حریق نیست، اما تاکنون این تخصیص صورت نگرفته است.

ضرورت تخصیص بالگرد اطفای حریق به استان‌های زاگرس‌نشین

با توجه به شرایط اقلیمی و بافت طبیعی استان‌های زاگرس‌نشین، خطر آتش‌سوزی در این مناطق همواره یکی از چالش‌های جدی به شمار می‌رود، وقوع آتش‌سوزی‌های گسترده در سال‌های اخیر، خسارات جبران‌ناپذیری به محیط زیست، منابع طبیعی و معیشت مردم این مناطق وارد کرده است، بنابراین ضروری است که به تأمین و تخصیص امکانات و اعتبارات ویژه برای اطفای حریق و اقدامات پیشگیرانه توجه شود.

بالگردهای اطفای حریق، با قابلیت دسترسی سریع به مناطق صعب‌العبور و پخش آب بر فراز آتش، می‌توانند نقش بسزایی در کنترل و مهار این حوادث ایفا کنند، این تجهیزات هوایی، به ویژه در شرایطی که دسترسی زمینی مشکل است، می‌تواند جان و مال مردم و طبیعت را نجات دهد.

از مسئولان و متولیان محترم درخواست می‌شود که با جدیت و تخصیص اعتبارات لازم، به تجهیز این مناطق به بالگردهای اطفای حریق و اجرای اقدامات پیشگیرانه بپردازند تا جان و مال مردم و محیط زیست حفظ شود، با برنامه‌ریزی دقیق می‌توانیم در برابر این تهدیدات ایستادگی کنیم و آینده‌ای ایمن‌تر برای مناطق زاگرس‌نشین رقم بزنیم.