حملات انصارالله به عربستان، خطر گسترش جنگ و ورود آمریکا را افزایش داد

فرارو- حملات مرگبار به عربستان سعودی، خطر وقوع جنگی گسترده‌تر را که پای ایالات متحده را نیز به میان بکشد، افزایش داده است. این حملات، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان را تحت فشار فزاینده‌ای قرار داده تا جنگی را تشدید کند که عربستان سال‌ها برای رهایی از آن کوشیده است؛ آن هم در برابر حریفی که می‌توان گفت اکنون قدرتمندتر از هر زمان دیگری است. 

به گزارش فرارو به نقل از بلومبرگ، حملات آخر هفته به فرودگاه اصلی ریاض، توانایی انصارالله یمن را در هدف قرار دادن کانون قدرت عربستان سعودی به اثبات رساند و خطر تشدید تنش‌های خطرناکی را که ممکن است پای ایالات متحده را نیز به میان بکشد، افزایش داد. 

حمله روز شنبه منجر به کشته شدن ۱۲ نفر و مجروح شدن ۳۰۹ تن شد، در حالی که حمله روز یکشنبه یک کشته و ۱۱ مجروح بر جای گذاشت. انصارالله بلافاصله مسئولیت این حملات را بر عهده گرفتند و اعلام کردند که این اقدام پاسخی به «تجاوزگری عربستان» از جمله حمله به فرودگاه صنعا، پایتخت یمن بوده است. 

جنگنده‌های سعودی هم‌اکنون در حال پشتیبانی از عملیات متقابل نیروهای دولتی یمن هستند؛ این عملیات پس از آن آغاز شد که حوثی‌ها مناطقی را در نزدیکی «باب‌المندب» گذرگاه راهبردی و حیاتی کشتیرانی جهانی در ورودی جنوبی دریای سرخ به تصرف خود درآوردند. 

با وجود حملات به فرودگاه‌ها و حملات جدید به نفت‌کش‌ها در حوالی تنگه هرمز، قیمت نفت روز دوشنبه کاهش یافت. معامله‌گران در عوض، ادعای دونالد ترامپ مبنی بر برقراری «آتش‌بس انرژی» میان روسیه و اوکراین را مد نظر قرار دادند و به همین دلیل، قیمت نفت خام برنت پس از دو روز افزایش، به زیر ۱۰۴ دلار در هر بشکه رسید. 

احمد ناجی، تحلیلگر ارشد امور یمن در «گروه بین‌المللی بحران»، گفت: «آن‌ها با تشدید حملات خود تلاش می‌کنند عربستان را تحت فشار بگذارند تا عقب‌نشینی کرده و عملیات هوایی‌اش را متوقف کند. ریاض این حملات را، به‌ویژه با توجه به ماهیت بی‌سابقه آن‌ها، تشدید جدی تنش‌ها می‌داند و احتمالاً با فشار نظامی شدیدتری پاسخ خواهد داد.» 

با توجه به کشته شدن یک تبعه آمریکایی در حملات روز شنبه، ترامپ نیز با فشار فزاینده‌ای برای اقدام مواجه است. او روز شنبه در پاسخ به این پرسش که آیا ایالات متحده به حملات علیه حوثی‌ها خواهد پیوست یا خیر، گفت: «ممکن است. ما این موضوع را بررسی خواهیم کرد.» 

ویلیام آشر، تحلیلگر ارشد سابق خاورمیانه در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، گفت: «ریاض خواهان حملات مستقیم آمریکا علیه حوثی‌ها، دریافت توانمندی‌های پدافند هوایی، افزایش تبادل اطلاعات و برخورداری از پوشش سیاسی برای تشدید عملیات در یمن خواهد بود.» 

عربستان سعودی میلیاردها دلار صرف ایجاد یکی از پیشرفته‌ترین ارتش‌های منطقه کرده است؛ ارتشی مجهز به جنگنده‌های آمریکایی «اف-۱۵» و سامانه‌های دفاع موشکی «پاتریوت» که قیمت هر یک از موشک‌های رهگیر آن به ۵ میلیون دلار می‌رسد. با این حال، حملات مکرر باعث تعطیلی فرودگاه بین‌المللی پایتخت، لغو صدها پرواز و انتقال آموزش مدارس به فضای مجازی شده است. 

استیسی پتی‌جان، کارشناس ارشد اندیشکده «مرکز امنیت جدید آمریکا» که پیش‌تر در بخش راهبردی پنتاگون فعالیت می‌کرد، گفت: «به نظر می‌رسد آن‌ها پهپادها و موشک‌های ارزان‌قیمت و همچنین دانش فنی کافی برای انجام حملات دوربرد علیه زیرساخت‌های غیرنظامی عربستان که اهدافی آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند را در اختیار دارند.» 

این حملات همچنین انتخاب‌های دشواری را پیش روی متحدان عربستان، به‌ویژه ایالات متحده، قرار می‌دهد؛ کشوری که سال گذشته پیش از موافقت با آتش‌بس، حملات گسترده‌ای را علیه انصارالله انجام داده بود. ترامپ تلاش کرده است تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، از تشدید تنش‌های نظامی با ایران پرهیز کند و واشنگتن تاکنون حمایت خود از عملیات عربستان را به اشتراک‌گذاری اطلاعات محدود کرده است. 

پتی‌جان گفت: «اگر ایالات متحده نتوانست جلوی این حملات را بگیرد، بسیار بعید است که سعودی‌ها بتوانند چنین کاری کنند؛ مگر اینکه نیروهای زمینی اعزام کنند یا توانایی رزمی نیروهای یمنیِ تحت حمایت خود را به‌طور چشمگیری ارتقا دهند. سرکوب این حملات نیازمند گشت‌های هوایی مداوم برای یافتن سکوهای پرتاب است که کاری دشوار محسوب می‌شود. به نظر می‌رسد یمنی‌ها از فرصتِ دوران آتش‌بس برای تجدید قوا و تجهیز مجدد خود استفاده کرده‌اند.» 

به گفته افراد مطلع، ریاض از کمک‌های محدود متحدان غربی خود دلسرد شده است. این افراد که به دلیل حساسیت موضوع خواستند نامشان فاش نشود، اظهار داشتند که بریتانیا یک هواپیمای سوخت‌رسان هوایی در اختیار عربستان قرار داده، اما درخواست‌های سعودی‌ها برای دریافت حمایت‌های دفاعی بیشتر در هفته‌های اخیر هنوز مورد موافقت قرار نگرفته است. فرانسه اعلام کرده است که تجهیزات نظامی دفاعی به بندر «ینبع» عربستان در حاشیه دریای سرخ ارسال خواهد کرد. 

این تشدید تنش‌ها همچنین آزمونی برای ترکیه و پاکستان به شمار می‌رود؛ کشورهایی که در ماه اوت پیمان دفاعی موسوم به «ائتلاف دفاعی مکه» را با عربستان امضا کردند. هر دو کشور برای اعزام نیرو یا تسلیحات جهت کمک به دفاع از پادشاهی عربستان ابراز تمایل کرده‌اند، اما ترکیه مشارکت در عملیات تهاجمی علیه انصارالله را رد کرده است. 

برای عربستان سعودی، موفقیت حوثی‌ها در مقطعی دشوار رخ داده است. این پادشاهی قرار است میزبان رویدادهای متعددی باشد که هدفشان معرفی این کشور به عنوان یکی از جذاب‌ترین و پرسودترین مقاصد سرمایه‌گذاری در جهان است. از جمله این رویدادها می‌توان به «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» (FII) اشاره کرد که به عنوان «داووسِ صحرا» شهرت یافته و غول‌های وال‌استریت، از جمله «دیوید سالومون» از گلدمن ساکس و «لری فینک» از بلک‌راک را به خود جذب می‌کند. 

مدیران ارشد شرکت‌های بزرگ نفتی، از جمله «بی‌پی» (BP) و «شل» (Shell)، از حضور در «کنگره جهانی نفت» که قرار بود روز یکشنبه آغاز شود انصراف دادند؛ اقدامی که نشان می‌دهد این حملات چگونه فعالیت‌های تجاری در ریاض را مختل کرده است. همچنین، منطقه مالی پایتخت که محل استقرار صندوق ثروت ملی عربستان و دفاتر بانک‌ها و شرکت‌های مشاوره‌ای بزرگ خارجی است، شیوه کاری خود را به دورکاری تغییر داده است. 

دولت بریتانیا روز یکشنبه نسبت به هرگونه سفر به جز سفرهای ضروری به جده و دمام و همچنین به تمام فرودگاه‌های عربستان سعودی به جز مدینه هشدار داد. این دولت به شهروندان بریتانیایی پیشنهاد داد که سفر زمینی به کشورهای همسایه عربستان سعودی را در نظر بگیرند. 

اداره هوانوردی فدرال روز یکشنبه به همه شرکت‌های هواپیمایی ایالات متحده هشدار داد که در پرواز به یا بر فراز بخش‌هایی از عربستان سعودی «در تمام ارتفاعات» احتیاط کنند. 

استرالیا روز دوشنبه توصیه خود را برای فرودگاه اصلی ریاض به «سفر نکنید» به‌روزرسانی کرد و به شهروندان توصیه کرد که در مورد نیاز خود به سفر به عربستان سعودی تجدید نظر کنند. 

این حملات در حالی رخ می‌دهد که بزرگترین اقتصاد خاورمیانه پس از سال‌ها هزینه‌های سنگین در برنامه تحول چشم‌انداز ۲۰۳۰ ولیعهد، با فشار مالی فزاینده‌ای روبرو است. دولت این ماه پیش‌بینی کسری بودجه خود را افزایش داد و گفت که اقتصاد احتمالاً امسال ۳.۶ درصد کوچک خواهد شد و سرمایه‌گذاری و تأمین مالی خارجی را حتی حیاتی‌تر می‌کند. 

سعید السعدی، مدیر اجرایی اکسس عربستان سعودی، یک شرکت مشاوره تجاری بین‌المللی مستقر در عربستان سعودی، گفت: «رویدادهای اخیر ممکن است اختلالی در سرمایه‌گذاری خارجی ایجاد کند، اما سرمایه‌گذاران و شرکا از کشور خارج نخواهند شد. آن‌ها نظاره‌گر خواهند بود و منتظر ورود خواهند بود.» 

با این حال، رهبران عربستان سعودی ممکن است به این نتیجه برسند که اگر می‌خواهند به حملات پایان دهند و صلح را برقرار کنند، چاره‌ای جز تشدید تنش ندارند. 

ندوا الدوسری، عضو وابسته در موسسه خاورمیانه، گفت: «حوثی‌ها همیشه تهاجمی و مایل به ریسک بوده‌اند. آن‌ها فقط زمانی عقب‌نشینی می‌کنند که با یک تهدید جدی روبرو شوند و تاکنون با چنین تهدیدی روبرو نشده‌اند.»