میراث پنهان مونه پس از ۷۰ سال به حراج می‌رود/ چهار اثر نادر در حراج ساتبیز

فرارو- در سال ۱۹۵۶، کاتیا گرانوف، گالری‌دار پاریسی، حرکتی بسیار جسورانه انجام داد. این مهاجر روسی، با پشتوانه ثروت صنعتی ژان شلومبرگر، دارایی‌های استودیویی کلود مونه را که برای پسرش میشل به ارث گذاشته بود، به دست آورد. این شامل مجموعه‌ای از نقاشی‌های ژیورنیِ متأخر او نیز می‌شد که مدت‌ها به عنوان تزئینات آشفته‌ی یک استاد در حال از دست دادن بینایی‌اش نادیده گرفته شده بودند. اما جایی که منتقدان هرج و مرج می‌دیدند، گرانوف مدرنیته‌ی رادیکال را رصد می‌کرد. البته حق با او بود. زنبق‌ها، برکه‌ها و نیلوفرهای آبی مونه، هنر آینده‌ی قرن بیستم را پیش‌بینی و الهام بخشیدند. 

به گزارش فرارو به نقل از آرت نت، اکنون، چهار اثر از آن مونه‌های گمنام، در ۲۲ اکتبر، حراج ساتبی از گنجینه شلومبرژه در پاریس را رقم می‌زنند. تخمین زده می‌شود که این حراج ۲۸ قطعه‌ای به ارزش ۴۰ میلیون یورو (۴۵ میلیون دلار) باشد. ستاره بی‌چون و چرای این حراج، تابلوی «آیریس» (۱۹۲۴-۱۹۲۵) است که هرگز به صورت عمومی به نمایش گذاشته نشده است. این تابلو، یک مربع عظیم است که تقریباً شش فوت عرض دارد و تخمین زده می‌شود که ۲۲ تا ۳۰ میلیون یورو (۲۵ تا ۳۵ میلیون دلار) قیمت داشته باشد که بالاترین قیمت برای یک نقاشی است که در یک حراجی فرانسوی به فروش می‌رسد. 

ماریان متیو، کیوریتور پیشین موزه «مارموتان مونه» و از کارشناسان برجسته آثار این نقاش، در گفتگویی تلفنی گفت: «او بخشی از واقعیت را به تصویر کشید تا تصوری از عظمت جهان به دست دهد. این اثر توصیف یک باغ نیست، بلکه جهانی از جنس نقاشی است. تابلوی «زنبق‌ها» نمونه‌ای از اوجِ کار مونه است: ارائه‌ی تعریفی تازه از ماهیتِ نقاشی. »

توجه مونه به گل زنبق با شروع جنگ جهانی اول آغاز شد، که این هنرمند را مجبور به عقب‌نشینی به واحه خود در ژیورنی کرد و منجر به تحقیقات اکنون متعارف او در مورد رنگ، نور و زمان شد. نیلوفرهای آبی را فراموش کنید - زنبق گل مورد علاقه مونه بود، گلی که او در حدود ۲۰ بوم در دو دوره به تصویر کشید. این زنبق متأخر اوج یک دهه آزمایش‌های مونه است. این زنبق مرزهای بین اشیاء و بازتاب‌های آن‌ها را از بین می‌برد و از مقیاس برای غرق کردن بیننده استفاده می‌کند، حرکتی که بعدها توسط اکسپرسیونیست‌های انتزاعی تکرار شد. 

طبق پایگاه داده قیمت‌های آرت‌نت، رکورد قیمت یک اثر با موضوع زنبق متعلق به مونه، ۱۰.۸ میلیون پوند (تقریباً ۲۴ میلیون دلار امروز) است که در سال ۲۰۱۵ در کریستیز لندن پرداخت شد. با این حال، بالاترین قیمت برای یک اثر متاخر، ۳.۲ میلیون یورو (تقریباً ۷.۴ میلیون دلار امروز) است که در سال ۲۰۰۷ در آرت‌کوریال پاریس برای اثر آیریس ژونز (۱۹۲۴ تا ۱۹۲۵) پرداخت شد. 

دیگر اثر ارزشمند و درخشان مونه، «بید مجنون» (Saule Pleureur؛ ۱۹۱۸–۱۹۱۹) است؛ تصویری پرشور و سراسرنما از درخت بید مجنونی که در انتهای شمالی برکه نیلوفرهای آبی او قرار داشت. این اثر به نوعی، دو نقاشی در یک قاب است: هم انتزاعی که حال‌وهوای جوّی باغ او را به تصویر می‌کشد و هم نمایشی از یک درخت در میان انبوهی از شاخ‌وبرگ‌های پرجنب‌وجوش. 

این اثر نیز بخشی از یک مجموعه بود؛ مجموعه‌ای که مونه آن را نمونه‌ای بارز از ماهیت هنر معاصر می‌دانست. در سال ۱۹۲۳، یکی از متصدیان موزه گرونوبل با مونه تماس گرفت و خواستار نمونه‌ای از نقاشی مدرن شد. مونه تابلوی «گوشه‌ای از برکه در ژیورنی» (Coin de l’étang à Giverny؛ ۱۹۱۷) را به او داد؛ اثری که از نظر حال‌وهوا و سبک، با تابلوی مجموعه شلومبرگر هم‌خوانی داشت. متیو می‌گوید: «وقتی در برابر این نقاشی می‌ایستید، مبهوت می‌شوید. رنگ‌های خالص را می‌بینید که بی‌آنکه روی پالت ترکیب شوند، مستقیماً روی بوم قرار گرفته‌اند، و همچنین تکنیک «ایمپاستو» (رنگ‌گذاری ضخیم) که همچون پوسته‌ای سنگین عمل می‌کند. این ترکیبی بصری است و اثر، شباهت زیادی به نقاشی‌های انتزاعی آمریکایی دارد. »

تابلوی «بید مجنون» (Saule Pleureur) با برآورد قیمتی بین ۹ تا ۱۲ میلیون یورو (۱۰.۳ تا ۱۳.۷ میلیون دلار) به حراجی ساتبیز راه می‌یابد. رکورد قیمت برای تابلویی با موضوع بید مجنون، ۸.۹ میلیون پوند (۱۱.۴ میلیون دلار) است که در سال ۲۰۱۷ در حراجی کریستیز لندن ثبت شد. 

دو اثر دیگر از مونه که در این حراجی عرضه می‌شوند، عبارت‌اند از «خانه در میان گل‌های رز» (La Maison à Travers les Roses، محصول سال‌های ۱۹۲۵–۱۹۲۶) و «رود سن در ورنون، درختان» (La Seine à Vernon, Arbres، محصول سال ۱۸۹۴) که سقف برآورد قیمت آن‌ها به ترتیب ۳ میلیون یورو (۳.۴۴ میلیون دلار) و ۱.۸ میلیون یورو (۲.۱ میلیون دلار) است. 

شلومبرژه با تکیه بر کمک‌های گرانوف، طی پنج دهه از دهه ۱۹۵۰ به بعد مجموعه‌ای گردآوری کرد و آن را در خانه شهریِ خصوصی خانواده‌اش به نمایش گذاشت. در حالی که سلیقه او تا حدی نامتعارف بود و تنها آثار هنرمندان فرانسوی و هنرمندان قرن نوزدهم را گردآوری می‌کرد، گرانوف ترجیح می‌داد با هنرمندان معاصری کار کند که می‌توانست شخصاً با آن‌ها دیدار کرده و حامی‌شان باشد. 

این حراجی، نسخه‌ای کوچک اما بااهمیت از تندیس «والس» (۱۸۹۵) اثر کامیل کلودل را عرضه می‌کند؛ اثری شاخص که رقصندگانی را در آغوشی نامتعادل و متمایل به یک سو به تصویر می‌کشد. از این اثر نسخه‌های متعددی وجود دارد—که در برخی از آن‌ها هنرمند برای رعایت هنجارهای اجتماعی، میزان برهنگی پیکرها را کاهش داده است—اما نمونه‌ی حاضر، برهنگی بیشتر و پوشش پارچه‌ای کمتری را به نمایش می‌گذارد و برآورد قیمتی بین ۴۰۰.۰۰۰ تا ۶۰۰.۰۰۰ یورو (معادل ۵۸۹.۰۰۰ تا ۶۸۸.۰۰۰ دلار) برای آن تعیین شده است. 

در بخشی دیگر، سه قطعه از مجموع هشت پنلی به نمایش درآمده است که زمانی صحنه‌ای عاشقانه از غروب خورشید را تشکیل می‌دادند و در طبقه همکف خانه خانوادگی پل سزان در «اکس-آن-پرووانس» نصب شده بودند. این پنل‌ها که متعلق به اثر «Paysage romantique aux pêcheurs» (منظره عاشقانه با ماهیگیران؛ ۱۸۶۲–۱۸۶۴) هستند، با الهام از نقاشی منظره هلندی قرن هفدهم، سبک روکوکو و رئالیسم فرانسوی خلق شده و گواهی بر تکامل سبک هنرمند به شمار می‌روند؛ این آثار توسط «شلومبرژه» و از طریق «گرانوف» خریداری شده بودند. تابلوی «La Ferme» (مزرعه) با برآورد قیمتی بین ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار یورو (معادل ۶۸۸ تا ۹۱۸ هزار دلار) عرضه می‌شود و بزرگ‌ترین اثر این هنرمند است که تاکنون در حراجی ارائه شده است. 

توماس بومپارد، کارشناس ارشد بین‌المللی حراجی ساتبیز در پاریس، در گفتگویی تلفنی گفت: «شگفت‌انگیز است که چطور این دو زن تا این حد از زمانه خود جلوتر بودند. جین شلومبرژه بانویی متشخص و مرفه از طبقه بورژوا بود که در «کرانه چپ» (محله‌ای اعیان‌نشین در پاریس) زندگی می‌کرد، اما در باطن روحیه‌ای بسیار جسور و مهارناپذیر داشت. »