ماجرای جنجالی شام بدون گوشت رهبران گروه بریکس در هند
سیاستمداران مخالف گفتند که یک شام گیاهی که در یک اجلاس دیپلماتیک سرو شد، میراث آشپزی هند را به تصویر کشیده است. یکی از وزرای دولت نارندرا مودی، نخست وزیر، این انتقاد را رد کرد.
فرارو- رهبران جهان که آخر هفته در اجلاس بریکس (BRICS) در هند گرد هم آمدند و با هم غذا خوردند، با بشقابهای متعددی از غذاهای لذیذ پذیرایی شدند: مکعبهای پنیر «پنیر» (paneer) پختهشده در سس غلیظ، قارچهای «مورل» (morel) هیمالیایی با زعفران، و سوپ عدس همراه با گوجهفرنگی و برگ کاری.
به گزارش فرارو به نقل از نیویورک تایمز، نکته قابلتوجه، غیبت کامل گوشت در این ضیافت بود. مخالفان سیاسی نارندرا مودی، نخستوزیر هند، که بهندرت فرصتی را برای انتقاد از او از دست میدهند، وی را متهم کردند که تصویری ناقص از فرهنگ غذایی هند ارائه کرده است. راهول گاندی، رهبر اپوزیسیون در مجلس نمایندگان (لوک سبها)، در شبکههای اجتماعی خاطرنشان کرد که اکثریت مردم هند گیاهخوار نیستند.
کیرن ریجیجو، از وزرای دولت مودی، این انتقاد را رد کرد و گفت که مهمانان از غذاهای گیاهی که بازتابدهنده «سنتهای متنوع منطقهای» هند بود، لذت بردهاند.
او با اشاره به حزب سیاسی «کنگره ملی هند» (به رهبری راهول گاندی) گفت: «باورم نمیشود که حزب کنگره حتی بر سر منوی غذای ارائهشده به رهبران کشورهای عضو بریکس، جنجال سیاسی به راه میاندازد.»
غذا در هند میتواند به موضوعی حساس و تنشزا از نظر مذهبی و سیاسی بدل شود و در دوران تصدی مودی، بیش از پیش موجب دودستگی و اختلافنظر شده است. پایگاه حمایتی مودی را ملیگرایان هندو تشکیل میدهند و دولت او در سالهای اخیر اقداماتی را برای ترویج آرمانهای هندو و به حاشیه راندن مسلمانان و سایر گروهها انجام داده است.
گیاهخواری در میان برخی جوامع هندو بهویژه در طبقات اجتماعی بالا و در بخشهایی از شمال و غرب هند پیوندهای مذهبی و فرهنگی خاصی دارد، هرچند بسیاری از هندوها گوشت مصرف میکنند.
ضیافت شام گروه بریکس (BRICS) مورد منحصربهفردی نبود. پاتریک هرمینی، رئیسجمهور سیشل، و تو لام، رئیسجمهور ویتنام، از جمله رهبران جهانی هستند که در جریان سفرشان به دهلینو در سال جاری، با غذاهای گیاهی پذیرایی شدند.
مودی گیاهخوار است و الکل نمینوشد. در مراسمی که او در آنها حضور مییابد چه عمومی و چه خصوصی مشروبات الکلی از معرض دید برداشته میشوند؛ برای مثال، در جشنهای عروسی، مأموران امنیتی او پیش از ورودش دستور تعطیلی بخش سرو مشروبات (بار) را صادر کردهاند.
زمانی که هند در سال ۲۰۲۳ میزبان اجلاس سران گروه ۲۰ (G۲۰) در دهلینو بود، در ضیافت شام رهبران جهان، غلات «ارزن» نقش برجستهای در منو داشتند؛ این اقدام همزمان با زمانی بود که دولت هند با موفقیت پیشنهاد کرده بود سازمان ملل متحد سال ۲۰۲۳ را به عنوان «سال جهانی ارزن» نامگذاری کند.
کری مَتویک، پژوهشگر دانشگاه صنعتی نانیانگ در سنگاپور که در زمینه غذا و دیپلماسیِ غذایی مطالعه میکند، میگوید غذاهایی که برای مقامات عالیرتبه مهمان سرو میشود، میتواند کارکرد دیپلماتیک مهمی داشته باشد. او میگوید: «این روشی برای برجسته کردن ویژگیهای کشور در نظر کشور دیگر است» و میافزاید که این کار همچنین میتواند راهی برای ادای احترام به رهبر مهمان یا تسهیل گفتگو باشد.
برای مثال، وقتی سنگاپور در سال ۲۰۱۸ میزبان اجلاس سران میان دونالد ترامپ و کیم جونگاون، رهبر کره شمالی بود، منوی غذا به ویژگیهای هر دو کشور اشاره داشت. برای ترامپ، کوکتل میگو و دنده گوساله سرو شد. برای کیم نیز یک غذای سنتی کرهای شامل خیار پرشده با گوشت گاو، تخممرغ و هویج، به همراه ماهی کادِ پختهشده در سس سویا تدارک دیده شده بود.
در سایر گردهماییهای دیپلماتیک، از غذا برای تعیین حالوهوای مراسم استفاده شده است. در سال ۱۹۳۹، در جریان یک پیکنیک در املاک خانوادگی فرانکلین دی. روزولت در هاید پارک نیویورک، از جورج ششم، پادشاه بریتانیا، و ملکه الیزابت با هاتداگ پذیرایی شد. خانم مَتویک میگوید: «مردم به خاطر غیررسمی بودنِ این کار خندیدند، اما این موضوع حالوهوای منحصربهفردی به رویداد بخشید.»
منوهای دیپلماتیک گاهی میتوانند موجب دلخوری یا اعتراض شوند. زمانی که کره جنوبی در سال ۲۰۱۷ میزبان ضیافت رسمی برای ترامپ بود، میگویی سرو شد که در نزدیکی جزایر تحت کنترل کره جنوبی اما مورد ادعای ژاپن صید شده بود؛ موضوعی که اعتراض توکیو را برانگیخت.
خانم مَتویک میگوید در نهایت، هدف از ضیافتهای دیپلماتیک، کمک به تقویت روابط حسنه است. او افزود، اما اگر به یک وعده غذایی بهدرستی رسیدگی نشود، «میتواند جنجال زیادی به پا کند.»
