آیا امواج مایکروویو از داخل دستگاه مایکروفر خارج می شوند؟
درون اجاق مایکروویو قطعهای به نام مگنترون قرار دارد که امواج مایکروویو را تولید میکند. این امواج در محفظه فلزی دستگاه به حرکت درمیآیند و با برخورد به دیوارهها بازتاب میشوند. بخش قابل توجهی از انرژی امواج نیز هنگام برخورد با غذا جذب شده و به گرما تبدیل میشود.
اجاق مایکروویو سالهاست در بسیاری از آشپزخانهها جای خود را باز کرده است؛ با این حال، نگرانی درباره احتمال نشت امواج و تأثیر آن بر سلامت انسان همچنان مطرح میشود. آیا ایستادن کنار مایکروویو هنگام کار میتواند خطرناک باشد و آیا استفاده از دستگاههای قدیمی باید متوقف شود؟
به گزارش فرارو، پاسخ به این پرسشها تا حد زیادی به شناخت نحوه عملکرد و سازوکارهای ایمنی این دستگاهها بستگی دارد. امواج مورد استفاده در مایکروویو از نوع غیر یونیزان هستند و با پرتوهای یونیزان مانند اشعه ایکس و گاما تفاوت دارند. بسیاری از وسایل الکترونیکی مورد استفاده روزمره نیز در محدوده امواج غیر یونیزان فعالیت میکنند.
مایکروویو چگونه جلوی خروج امواج را میگیرد؟
درون اجاق مایکروویو قطعهای به نام مگنترون قرار دارد که امواج مایکروویو را تولید میکند. این امواج در محفظه فلزی دستگاه به حرکت درمیآیند و با برخورد به دیوارهها بازتاب میشوند. بخش قابل توجهی از انرژی امواج نیز هنگام برخورد با غذا جذب شده و به گرما تبدیل میشود.
درب مایکروویو نیز صرفاً یک شیشه معمولی نیست. روی آن توری فلزی بسیار ریزی قرار گرفته که سوراخهای آن به اندازهای کوچک است که مانع عبور امواج مایکروویو میشود، اما امکان مشاهده غذای داخل دستگاه را فراهم میکند.
از سوی دیگر، مایکروویوها به سیستمهای ایمنی مجهز هستند که در صورت باز شدن درب، تولید امواج را متوقف میکنند. این سازوکار یکی از مهمترین لایههای حفاظتی دستگاه محسوب میشود.
با وجود این تمهیدات، مقدار بسیار اندکی از امواج ممکن است از دستگاه خارج شود. به همین دلیل، مایکروویوها باید استانداردهای مشخصی را درباره میزان انتشار امواج رعایت کنند. برای نمونه، در آمریکا سازمان غذا و دارو (FDA) میزان مجاز انتشار را در فاصله حدود پنج سانتیمتری از سطح دستگاه محدود کرده است.
آیا امواج نشتکرده میتوانند به بدن آسیب بزنند؟
یکی از نگرانیهای رایج درباره مایکروویو، احتمال آسیب امواج آن به بدن است. اما امواج مایکروویو از نوع غیر یونیزان هستند و انرژی آنها برای ایجاد آسیب مستقیم به DNA کافی نیست.
البته قرار گرفتن در معرض شدت بسیار بالای این امواج میتواند باعث گرم شدن بافتهای بدن شود. همین موضوع باعث شده طراحی مایکروویوها بر جلوگیری از خروج قابل توجه امواج و محدود کردن میزان مواجهه انسان با آنها متمرکز باشد.
بنابراین، در صورتی که دستگاه سالم و مطابق استاندارد باشد، میزان امواج نشتکرده باید در محدوده ایمن قرار داشته باشد و استفاده معمول از آن نگرانی قابل توجهی ایجاد نمیکند.
چه زمانی باید استفاده از مایکروویو را متوقف کرد؟
آنچه بیش از عمر دستگاه اهمیت دارد، وضعیت فنی و سلامت اجزای آن است. اگر درِ مایکروویو، لولاها، قفل یا درزگیرهای اطراف آن آسیب دیده باشند، بهتر است دستگاه را مورد استفاده قرار ندهید.
یکی از هشدارهای جدی نیز زمانی است که دستگاه پس از باز شدن درب همچنان به کار خود ادامه دهد. در چنین شرایطی باید بلافاصله استفاده از مایکروویو متوقف و دستگاه برای بررسی به تعمیرکار یا مرکز خدمات مربوطه سپرده شود.
بنابراین، صرفاً قدیمی شدن دستگاه به این معنا نیست که مایکروویو پس از گذشت مثلاً ۱۰ سال ناایمن شده است. برخلاف برخی تصورات، قانون مشخصی وجود ندارد که بر اساس آن همه مایکروویوها پس از مدت معینی باید تعویض شوند.
فاصله گرفتن از مایکروویو چقدر اهمیت دارد؟
اگرچه ممکن است مقدار اندکی از امواج از دستگاه خارج شود، میزان مواجهه با افزایش فاصله بهسرعت کاهش پیدا میکند. برای مثال، بر اساس توضیحات مطرحشده، میزان امواج در فاصله ۵۰ سانتیمتری میتواند حدود یکصدم مقدار اندازهگیریشده در فاصله پنج سانتیمتری باشد.
در نتیجه، برای یک مایکروویوی سالم و استاندارد، نیازی نیست هنگام روشن بودن دستگاه از حضور در آشپزخانه یا نزدیک شدن معمول به آن نگران باشید.
در نهایت، مهمترین نکته برای ایمنی مایکروویو نه سن دستگاه، بلکه سلامت درب، لولاها، درزگیرها و سیستم قفل ایمنی آن است. هرگونه تاببرداشتن یا آسیب قابل مشاهده در این بخشها میتواند نشانهای برای توقف استفاده و بررسی دستگاه باشد.