۴۵۸ مطلب
گزارش حاضر به بررسی ابعاد پنهان تقابل آمریکا و ایران، توقف احتمالی عملیات گسترده واشنگتن، اختلاف محاسبات میان آمریکا و رژیم صهیونیستی و نقش سیاسی نتانیاهو در تداوم تنشها میپردازد. این تحلیلها بر دشواری دستیابی به اهداف نظامی بدون راهبرد مشخص، توان بازدارندگی ایران، هزینههای منطقهای درگیری و تلاش آمریکا برای بازآرایی نظامی و تقویت متحدانش در خلیج فارس تأکید دارند.
دونالد ترامپ با ازسرگیری حملات به ایران، بزرگترین ریسک سیاسی دوران ریاستجمهوری خود را پذیرفته است. فروپاشی آتشبس، اختلاف بر سر تنگه هرمز و ضعف تیم مذاکرهکننده آمریکا، بحران را تشدید کرده و احتمال طولانی شدن جنگ را افزایش داده است. بر اساس دیدگاه چند کارشناس، ادامه درگیری میتواند هم هزینههای سیاسی سنگینی برای جمهوریخواهان در انتخابات داشته باشد و هم خطر گسترش جنگ را افزایش دهد.
نویسنده معتقد است بازگشت ایران و آمریکا به آستانه جنگ ناشی از فرسایش تدریجی یادداشت تفاهم و رقابت بر سر کنترل تنگه هرمز است. از نگاه او، تهران حفظ برتری خود در هرمز را مهمترین اهرم راهبردی برای مذاکرات آینده میداند، در حالی که واشنگتن در پی تضعیف این موقعیت است. به باور نویسنده، ایران با افزایش هزینههای جنگ برای آمریکا و تهدید امنیت انرژی جهان تلاش میکند واشنگتن را به پذیرش توافقی جامعتر وادار کند.
فروپاشی عملی یادداشت تفاهم ایران و آمریکا، اختلاف بر سر تفسیر بند مربوط به مدیریت تنگه هرمز را به رویارویی نظامی تازهای تبدیل کرده است. ایران حفظ اهرم بازدارندگی خود در هرمز را حیاتی میداند، در حالی که آمریکا بر آزادی کشتیرانی تأکید دارد. با وجود تشدید تنشها، شواهد نشان میدهد جنگ تازه نیز احتمالاً موازنه راهبردی را تغییر نخواهد داد. همزمان، کاهش ذخایر نفت، آسیبپذیری بازار انرژی و محدودیتهای اقتصادی و انتخاباتی، هزینههای ادامه درگیری را برای واشنگتن افزایش داده است.
گفتوگوهای ایران و آمریکا با میانجیگری قطر برای احیای یادداشت تفاهم و کاهش تنشها ادامه دارد، اما همزمان رویارویی نظامی اخیر در تنگه هرمز، شکنندگی این روند را آشکار کرده است. تحلیلگران معتقدند دونالد ترامپ میان سه گزینه دشوار؛ تشدید جنگ، بازگشت به مذاکره یا ادامه درگیریهای محدود گرفتار شده است. همزمان، واشنگتن راهبرد «فرسایش تدریجی» علیه ایران را دنبال میکند، اما کارشناسان هشدار میدهند فشار نظامی بدون چشمانداز سیاسی روشن، نهتنها محاسبات تهران را تغییر نمیدهد، بلکه خطر تشدید بحران و…
اگر توافق به این اهداف دست یابد، تحریمهای ایران برداشته خواهد شد. اما من هنوز چشمم آب نمیخورد که چنین اتفاقاتی رخ دهد.
یک کارشناس مسائل بینالملل معتقد است ایران با حفظ اهرمهایی مانند برنامه هستهای و کنترل تنگه هرمز، بر اجرای پیشاپیش و قابلراستیآزمایی تعهدات آمریکا اصرار دارد. مخالفت با اقدامات اعتمادساز بدون ارائه جایگزینی مشخص، عملاً به معنای بازگشت به راهبردهای شکستخورده گذشته و افزایش خطر بیثباتی و درگیریهای جدید در منطقه است.
گزارش میگوید آتشبس ایران و آمریکا همچنان شکننده است و خطر اصلی از احتمال پایبند نماندن اسرائیل به توقف حملات در لبنان میآید. تهران اصرار دارد آتشبس، غزه و لبنان را نیز در بر گیرد؛ زیرا اعتبار منطقهای و بازدارندگی آن به این جبههها گره خورده است. اگر واشنگتن نتواند اسرائیل را مهار کند، ایران ممکن است میان ترک توافق یا فشار بر امارات، بهعنوان شریک اسرائیل، یکی را انتخاب کند.
مقاله از تردید دونالد ترامپ میان حمله دوباره به ایران و ادامه مسیر دیپلماسی روایت میکند. اگرچه آمریکا برای آغاز عملیات نظامی آماده بود و طرحهای حمله چندمرحلهای علیه ایران همچنان روی میز قرار دارد، فشار قطر، عربستان، امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس باعث تعویق اقدام فوری شد. نگرانی اصلی، واکنش تلافیجویانه ایران و تهدید پایگاهها و زیرساختهای انرژی منطقه است. همزمان، مذاکرات هستهای همچنان در بنبست غنیسازی باقی مانده است.
گزارش فارنپالیسی تأکید میکند پرسش درست درباره ایران، این نیست که «جمهوری اسلامی چه میخواهد؟»، بلکه این است «ایران تاریخی چه میخواهد؟». به باور نویسنده، رفتار راهبردی ایران ریشه در جغرافیا، حافظه تاریخی مداخله خارجی و باور به ضرورت بازدارندگی فرامرزی دارد. از هرمز تا برنامه هستهای و شبکه منطقهای، تهران فشار خارجی را با تغییر زمین بازی پاسخ میدهد. بنابراین، مطالبه برچیدن بازدارندگی ایران، از نگاه تهران، درخواست پذیرش ضعف و دعوت به مداخله است.
