۵۴۵ مطلب
مهمترین تحول سیاست خارجی در دوران دولت سیزدهم، اما از ۷ اکتبر (۱۵مهرماه ۱۴۰۲) آغاز شد که کلیه روندهای منطقهای و بینالمللی را تحت تاثیر خود قرار داد تا دستگاه دیپلماسی ایران تمامی توان و انرژی خود را معطوف به سه هدف اصلی حمایت از فلسطین، حفظ امنیت ایران و فاصله از کانون بحران و کنترل دامنه جنگ و جلوگیری از افزایش تنش قرار دهد.
ما همیشه امیدواریم که وضع بهتر شود، اما چشم انداز چندان مثبت نیست. در حوزه انتخابات آتی ایالات متحده و احتمال پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات هم نمیتوانیم خود را بازنده مطلق در نظر بگیریم. اتفاقا توپ در زمین ما است و همه چیز به تصمیمات ما بستگی دارد. یک تیم سیاسی و دیپلماسی قوی میتواند بازی را تغییر دهد، هرچند که هم اکنون و با تیم فعلی، چندان شانسی برای پیروزی نمیبینم. امیدوارم کاسبان تحریم اجازه دهند و کارشکنی نکنند تا مذاکرات ایران برای شکل گیری روابط خارجی بهتر و کاهش تحریمها در سال جدید…
این تحلیلگر سیاسی در ادامه گفت: «در سال آینده شرایط خوبی نخواهیم داشت چرا که در نیمه دوم سال انتخابات آمریکا را خواهیم داشت و این دلهره وجود دارد که ترامپ انتخاب شود. آمدن ترامپ میتواند مترادف با تحریمهای گستردهتر باشد. همچنین احتمال تاثیرگذاری ترامپ روی صادرات نفت ایران بسیار بالا است. در حال حاضر تا ۲ میلیون بشکه نفت صادر میکنیم. بر اساس سخنان آقای اوجی در اسفندماه، تولید ما به بیش از ۳ میلیون بشکه رسیده است؛ بنابراین طبیعیست که ترامپ نسبت به خریداران نفت سخت گیری خواهد کرد و البته از…
«آیا مجلس میتواند وضعیت مالیاتها را تغییر دهد؟ ایا میتواند روابط خارجی را بهبود ببخشد یا قرار است سیاستهای مالی و اقتصادی داخلی کشور را تحت کنترل بگیرد و مانع از سوء استفادههایی شود که در برخی ارکان کشور در جریان است؟ مسئله مهاجرتهای پرشمار نخبگان را نیز در سالی که گذشت داشتیم. باید دید آیا دولت و مجلس میتوانند جلوی این مهاجرتهای گسترده را بگیرند یا حتی روند مهاجرتها را معکوس کنند یا خیر. اینها مسائلی است که اکنون و در سال جدید باید برایشان برنامه ریزی شود و فردا دیر است.»
«سیاست خارجی ایران قدرت اقناعی خود را از دست داده است؛ یعنی نتوانسته حتی متحدین منطقهای ایران و افکار عمومی همسایگان را قانع سازد که منافع ایران با منافع آنها همسو و همراستاست.»
«حشمتالله فلاحت پیشه»، رئیس سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و استاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: من هنوز هم معتقدم که برجام فدای روسیه و جنگ اوکراین شد. من متأسفم برای آن دسته از ایرانیهایی که آن موقع رفتند در خود مسکو مصاحبه کردند و گفتند نه، روسها مانع نبودند، ما اختلافات دیگری داریم و اختلافات دیگر را آمدند مطرح کردند؛ اختلافاتی که بعد از مذاکرات اضافه شد و برجام برگ اول ایران بود که فدای روسیه شد.
مجلسی انگارهای دوران جنگ سرد را پایان یافته می داند و در ضرورت تغییر سیاست خارجی «نگاه به شرق»نوشت: در چنین وضعی است که روسیه و چین به خود اجازه میدهند درباره تمامیت ارضی ایران اظهارنظر کنند. زمانی هم که اعتراضی به آنها صورت میگیرد، مدعی میشوند که ما نگفتیم جزایر سه گانه باید از ایران جدا شود و تنها خواهان تعیین تکلیف موضوع در دادگاه شدیم. پاسخ صحیح به آنها باید این باشد که شما حق چنین اظهارنظری را ندارید.
هر کشوری، روابط خود را از زاویه منافع خود با ما تعریف میکند و از همان زاویه نیز با ما گفتگو میکنند. ما مدتی پیش درست مثل همین مشکلات را با چین نیز داشتیم و شکایت میکردیم که چرا چین موضعی نزدیک به کشورهای عربی گرفته و منافع ما را نادیده گرفته است. اکنون نیز، درباره روسیه، تاریخ تکرار شده است و از رفتار روسیه ابراز ناراحتی میکنیم؛ بنابراین شاید وقت ان رسیده که به جای بررسی رفتار دیگر کشورها، روی رفتارهای خودمان متمرکز شویم.
سفیر پیشین ایران در اتحاد جماهیر شوروی، در نامهای سرگشاده به شورای نگهبان به انتقاد از دوگانگی دیپلماسی و میدان پرداخت.
با وجود اینکه قوانین ما تاکید بر نقش دولت و وزارت امورخارجه در تصمیمگیریهای برونمرزی دارد، از همان ابتدای کار پیروزی انقلاب اسلامی اختلاف بر سر تصمیمگیری حوزه سیاست خارجی وعدم هماهنگیها و موازیکاریها به میان آمد. چنانچه پیش از اینکه قانون اساسی و حکومت جمهوری اسلامی به تایید مردم برسد، کریم سنجابی، وزیر امورخارجه دولت موقت در ۲۷ فروردین ۱۳۵۸ به دلیل همین موازیکاریها استعفا داد.
