۴۹ مطلب
۱۵ بهمن ۱۳۱۳، رضاشاه با حضور در باغ جلالیه تهران، لوح یادبود و سنگ بنای دانشگاه تهران را به زمین سپرد و یکی از مهمترین پروژههای آموزشی تاریخ معاصر ایران کلید خورد. این دانشگاه که بعدها به بزرگترین مرکز آموزش عالی کشور تبدیل شد، فعالیت رسمی خود را با شش دانشکده و با ۱۰۴۳ دانشجو آغاز کرد.
مشکل از اینجا آغاز میشد که ارتش رضاشاه، با وجود ظاهر مدرنش، اساساً برای وظیفه دیگری ساخته شده بود.
کودتای سوم اسفند 1299، یکی از مهمترین وقایع در تاریخ معاصر ایران است. این کودتا درنهایت زمینه را برای به قدرت رسید رضاشاه پهلوی هموار کرد.
کوروش احمدی معتقد است انسداد سیاسی علت اصلی وقوع انقلاب ۵۷ بود. انسداد سیاسی در دوره پهلوی بهصورتی بود که عملا همه مجاری قانونی و مسالمتآمیز برای مشارکت مؤثر، رقابت سیاسی واقعی و نهایتا چرخش نخبگان سیاسی در جامعه بسته شده بود.
او نه فقط یک سرباز بود، نه فقط یک رئیسجمهور. او معمار سرنوشتی بود که یک امپراتوریِ هفتصد ساله را در یک شب خواباند و صبح، با دست خودش یک کشور نو را بیدار کرد. اسمش را گذاشتند آتاتورک، پدرِ تُرک. اما پشت این لقب پرابهت یه تراژدی پنهان بود. مصطفی کمال پاشا از نظر عدهای قهرمان بود و از دید عده ای هم یه دیکتاتور نوساز
پس از کنارهگیری از سلطنت در شهریور ۱۳۲۰، رضاشاه همراه خانوادهاش ابتدا به جزیره موریس فرستاده شد؛ جایی دورافتاده در اقیانوس هند که زندگی در آن برایش چون زندان بود. ارتباطش با ایران قطع شد و در انزوا روزهای یکنواختی را با رنج روحی و بیخوابی سپری کرد. مدتی بعد به آفریقای جنوبی منتقل شد و در ژوهانسبورگ اقامت یافت. بیماری و افسردگی او شدت گرفت تا سرانجام در مرداد ۱۳۲۳ بر اثر حمله قلبی درگذشت.
پیش از ظهر سهشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۲۰، بیستودو روز پس از حمله متفقین از شمال و جنوب به ایران، محمدعلی فروغی نخستوزیر وقت با نفسهای به شماره افتاده و سراسیمه در مجلس شورای ملی حاضر و طی نطقی خبر مهمی را به اطلاعت مجلس و ملت ایران رساند. خبر کنارهگیری رضاشاه پهلوی از سلطنت بود.
«با افزایش سن، انعطافپذیری رباطها، تاندونها و مفاصل کاهش یافته و خطر آسیبدیدگی آنها بیشتر میشود، فرسایش غضروفها و کاهش مایع نرمکننده مفاصل نیز از دیگر عواملی است که موجب کندی و دردناک شدن حرکات سالمندان میشود.»
با حالت تعجب از خانم بدرالملوک سوال کردم: «چرا روزنامه روی شیشه چسانیدهاند؟ آیا برای جلوگیری از آفتاب است؟!» خانم در جواب گفت: «خیر هر صبح که چشم باز میکردم مجسمه رضاخان را میدیدم و بیاختیار بر خود میلرزیدم. این روزنامهها را چسباندم که چشمم به مجسمه نیفتد.»
استاد تاریخ سیاسی در موسسه مطالعات دین و اقتصاد گفت: «در جریان روشنفکری مان، خصوصا در یکی دو دهه اخیر، با یک اختلاف عمیق روبرو هستیم؛ اینکه مبدا تحولات ایران مدرن، انقلاب مشروطه است یا تغییر سلطنت از قاجار به پهلوی. این بحثها، فارغ از نیت افراد، نتایج متفاوتی برای آینده ایران به دنبال دارند. اگر شما مبدا تحولات ایران مدرن و ایجاد دولت مدرن را سال ۱۳۰۴ و تغییر سلطنت بدانید، نسخهای خاص برای آینده ایران تجویز خواهید کرد. اما اگر این مبدا را انقلاب مشروطه بدانید، به نسخهای کاملا متفاوت خواهید رس…
