سوال تهرانیها درباره یک طرح: آیا با «خانهریز» میشود واقعا خانهدار شد؟
«خانهریز» طرحی است که قرار است امکان ورود سرمایههای کوچک به پروژههای ملکی را فراهم کند؛ طرحی که در آن شهروندان به جای خرید یک واحد کامل، میتوانند در منافع بخش بسیار کوچکی از یک ملک سهیم شوند.
طرح «خانهریز» شهرداری تهران با هدف فراهم کردن امکان سرمایهگذاری افراد با سرمایههای کوچک در پروژههای ملکی راهاندازی شده است. در این طرح، افراد میتوانند مالک امتیاز یکصدم مترمربع از یک پروژه مشخص شوند و بهتدریج سهم خود را افزایش دهند. مس
مسئولان شهرداری میگویند هدف اصلی این طرح، کمک به خانهدار شدن اقشار کمدرآمد است، اما میزان و زمان دستیابی به این هدف به میزان پسانداز و رفتار مالی افراد بستگی دارد.
«خانهریز» طرحی است که قرار است امکان ورود سرمایههای کوچک به پروژههای ملکی را فراهم کند؛ طرحی که در آن شهروندان به جای خرید یک واحد کامل، میتوانند در منافع بخش بسیار کوچکی از یک ملک سهیم شوند.
بر اساس توضیحات نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، هر «خانهریز» معادل امتیاز یکصدم مترمربع از یک پروژه مشخص است. بنابراین، این طرح بیش از آنکه به معنای خرید مستقیم یک واحد مسکونی باشد، نوعی سرمایهگذاری خرد در یک پروژه ملکی است که میتواند در صورت افزایش تدریجی سهم، به مالکیت ملک منجر شود.
قیمت خانهریز چگونه تعیین میشود؟
یکی از مهمترین ابهامات درباره این طرح، نحوه تعیین قیمت ملکی است که ممکن است هنوز تکمیل نشده باشد.
به گفته خاصهباف، قیمت پایه هر خانهریز به صورت ماهانه و بر اساس میزان پیشرفت فیزیکی پروژه و بهای تمامشده آن شامل زمین، عوارض و هزینه ساخت تعیین میشود. این قیمت توسط هیأت کارشناسان رسمی دادگستری مشخص و اعلام خواهد شد.
در عین حال، امکان خرید و فروش خانهریز میان شهروندان نیز وجود دارد و افراد میتوانند بر اساس شرایط بازار و ضوابط تعیینشده، سهم خود را با قیمتی بالاتر یا پایینتر معامله کنند.
در نخستین مرحله، ۱۵ هزار خانهریز عرضه شد که به گفته مسئولان تمام این سهمها به فروش رسید. برای جلوگیری از ایجاد انحصار و رعایت عدالت در توزیع، سقف خرید در این مرحله برای هر کد ملی ۲۰۰ خانهریز تعیین شده بود.
آیا سرمایه مردم در برابر تورم حفظ میشود؟
یکی از نگرانیهای اصلی درباره سرمایهگذاری در پروژههای ساختمانی، افزایش هزینهها و نوسانات بازار است.
خاصهباف در این زمینه گفته است قیمتگذاری ماهانه برای خانهریز انجام میشود و سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران نیز بر این فرآیند نظارت دارد و ضامن نقدشوندگی معرفی شده است.
البته ارزش نهایی سهم هر فرد همچنان به شرایط پروژه و وضعیت عرضه و تقاضا وابسته خواهد بود.
افزایش قیمت مصالح چه اثری دارد؟
افزایش قیمت مصالح ساختمانی یکی دیگر از نگرانیهای متقاضیان است؛ اینکه آیا با افزایش هزینه ساخت، فرد باید برای سهمی که قبلاً خریداری کرده است دوباره هزینه پرداخت کند یا خیر.
بر اساس توضیحات مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، با خرید هر خانهریز، امتیاز بهرهمندی از یکصدم مترمربع از پروژه برای فرد ایجاد میشود و افزایش قیمت مصالح، متراژ خریداریشده را تغییر نمیدهد. به گفته او، قرارداد پروژه از نوع مشارکتی است و افزایش هزینه ساخت بر عهده سازنده خواهد بود.
آیا خانهریز واقعاً مردم را خانهدار میکند؟
شاید مهمترین پرسش درباره این طرح همین باشد. آیا خرید سهمهای کوچک از یک پروژه در نهایت میتواند به خرید یک خانه کامل منجر شود؟
خاصهباف میگوید افراد با اهداف متفاوتی وارد این طرح میشوند؛ برخی برای خانهدار شدن، برخی برای حفظ ارزش سرمایه و برخی نیز برای متنوع کردن سبد سرمایهگذاری خود.
با این حال، به گفته او، هدف اصلی طرح کمک به مالک شدن و خانهدار شدن افراد کمدرآمد است. البته زمان رسیدن به این هدف برای همه یکسان نیست و به میزان درآمد، پسانداز و مقدار سرمایهگذاری هر فرد بستگی دارد.
ارزش روز خانهریز چگونه مشخص میشود؟
بر اساس توضیحات مسئولان، ارزش روز هر سهم با تکیه بر کارشناسی ماهانه، شرایط عرضه و تقاضا و اطلاعات قابل مشاهده در پلتفرم تعیین میشود. به این ترتیب، قرار است شهروندان بتوانند ارزش سرمایه خود و روند تغییرات آن را در بستر مربوطه دنبال کنند.
آیا خانهریز شبیه بورس است؟
با توجه به اینکه در این طرح خرید و فروش سهمهای کوچک انجام میشود، ممکن است خانهریز با بازار سرمایه مقایسه شود؛ اما مسئولان شهرداری این مقایسه را رد میکنند.
خاصهباف تأکید کرده است که خانهریز ارتباطی با بورس ندارد و مبنای آن قرارداد مشارکت در یک پروژه مشخص است. در نتیجه، فرد در منافع و امتیازات همان پروژه سهیم خواهد بود.
آیا فقط افراد فاقد مسکن میتوانند خانهریز بخرند؟
خیر. بر اساس اعلام مسئولان، خرید خانهریز محدود به افراد فاقد مسکن نیست و همه شهروندان میتوانند در این طرح مشارکت کنند.
همچنین برخلاف تصور اولیه، مشارکت در این طرح تنها به تهرانیها محدود نمیشود و افراد از سراسر کشور امکان ثبتنام و خرید خانهریز را دارند.
بر اساس اعلام مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، متقاضیان میتوانند از طریق سامانه شهرزاد به نشانی khanehriz.shahrzadcity.ir برای ثبتنام و مشارکت در این طرح اقدام کنند.
در مجموع، «خانهریز» تلاش میکند مالکیت و سرمایهگذاری در پروژههای ملکی را به واحدهای بسیار کوچک تقسیم کند تا افرادی که توان خرید یک واحد مسکونی کامل را ندارند، بتوانند با سرمایه محدود وارد این بازار شوند. با این حال، خانهریز به معنای خرید فوری خانه نیست و خانهدار شدن از این مسیر، در صورت تحقق، به میزان سرمایهگذاری و پسانداز تدریجی هر فرد و همچنین شرایط پروژهای که در آن مشارکت کرده است بستگی خواهد داشت.
