بنزین متانولی؛ همه‌چیز درباره یک خبر جنجالی

فرارو- بنزین متانولی بلافاصله بعد از صحبت‌های مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس مورد توجه افکار عمومی قرار گرفت.

به گزارش فرارو؛ وقتی وحید قانعی‌فرد از موفقیت بنزین مخلوط با متانول در آزمایش‌های انجام‌شده خبر داد، خیلی‌ها این اقدام را به معنی کاهش کیفیت بنزین تلقی کردند. کاربری در شبکه ایکس نوشته بنزین متانولی آنقدر کیفیت پایینی دارد که مردم از ترس خراب شدن ماشینشان دیگر بنزین نمی‌زنند. اما واقعیت ماجرا به این سیاهی‌ها نیست. بنزین متانولی هزینه تولید بنزین را برای دولت کاهش می‌دهد ولی اگر استانداردهای لازم رعایت شود، جای نگرانی زیادی وجود نخواهد داشت. همین الان در کشورهایی مثل چین و هند و آمریکا و اروپا بنزین متانولی استفاده می‌شود.

خبر بنزین متانولی از کجا آمد؟

بنزین متانولی بعد از صحبت‌های مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس مطرخ شد. او از عملیاتی‌شدن استفاده از متانول به عنوان یکی از اجزای اکسیژنه در ترکیب سوخت تولیدی این پالایشگاه خبر داد. اظهارنظری که خیلی زود در فضای مجازی دست‌به‌دست شد و نگرانی‌هایی را میان صاحبان خودرو درباره آسیب‌های احتمالی این الکل به سیستم سوخت‌رسانی به وجود آورد. به هر حال تغییر در کیفیت یا فرمول سوخت حساسیت‌های زیادی بین مردم ایجاد می‌کند و الان هم اسم متانول یکبار دیگر حرف و حدیث‌هایی درباره کاهش کیفیت بنزین به وجود آورده است. هفته قبل نرخ چهارم بنزین مورد توجه مردم قرار گرفت و حالا حرف از بنزین متانولی شده است.

بنزین متانولی چیست؟

بنزین متانولی حاصل ترکیب بنزین معمولی با درصدهای مشخصی از متانول است. متانول قرار است به عنوان ماده بهسوز و افزاینده کیفیت احتراق به کار گرفته شود. این سوخت با توجه به نسبت الکل به سه رده اصلی کم‌درصد، میان‌درصد و غلیظ تقسیم می‌شود که هر کدام کاربرد فنی متفاوتی دارند.

ترکیب کم‌درصد

در این مدل سوخت در هر 100 لیتر مایع حدود سه لیتر متانول و 97 لیتر بنزین پایه قرار دارد. این نسبت به صورت استاندارد در جایگاه‌های سوخت شهری برای همه خودروهای سواری معمولی توزیع می‌شود و استفاده از آن هیچ تغییری در عملکرد روزمره خودرو ایجاد نمی‌کند.

ترکیب 15 درصد

این سوخت شامل 15 لیتر متانول و 85 لیتر بنزین است که در زبان مهندسی با کد M15 شناخته می‌شود. این ترکیب معمولا در کشورهایی استفاده می‌شود که ناوگان حمل‌ونقل آنها تا حدودی برای پذیرش الکل بهینه‌سازی شده است.

ترکیب درصدهای بالا

این یکی شامل 85 لیتر الکل متانول و فقط 15 لیتر بنزین معمولی است. سوخت M85 منحصرا در خودروهای دارای موتورهای ویژه انعطاف‌پذیر یا خودروهای مسابقه‌ای کاربرد دارد و ریختن آن در باک خودروهای شهری ممنوع است.

آسیب به خودروهای قدیمی یکی از اولین ایرادهایی است که کارشناسان به طرح بنزین متانولی وارد کرده‌اند

بنزین متانولی چرا سقف سه درصدی دارد؟

تعیین سقف سه درصدی در استانداردهای معتبر مثل استاندارد اروپایی EN 228 مرزی بین ایمنی کامل و آسیب فنی به خودرو است. رعایت این حد مجاز باعث می‌شود قطعات ماشین بدون نیاز به دستکاری سالم بمانند.

قطعا می‌دانید متانول خاصیت حلالیت بالایی دارد و اگر مقدار آن از سطح استاندارد بالاتر باشد به مرور شلنگ‌ها، واشرها و قطعات لاستیکی مسیر سوخت فرسوده می‌شوند.

موتور خودروهای معمولی برای بنزین خالص طراحی شده‌اند. سقف سه درصدی به اندازه‌ای هست که سنسورهای موتور و کامپیوتر خودرو حساسیتی به آن نشان ندهند.

کجا از بنزین متانولی استفاده می‌شود؟

بنزین متانولی قبلا در کشورهای زیادی امتحان شده است و در ایران هم می‌تواند در سهمیه‌بندی بنزین تاثیر داشته باشد.

چین؛ بزرگ‌ترین مصرف‌کننده

چین به خاطر برخورداری از منابع عظیم زغال‌سنگ بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده بنزین متانولی در جهان است و در برخی استان‌های خود از درصدهای مختلف مانند M15 برای خودروهای عمومی و M85 برای تاکسی‌های سازگار استفاده می‌کند.

اتحادیه اروپا

کشورهای اروپایی طبق استاندارد کیفیت سوخت و استاندارد مشترک EN 228 به پالایشگاه‌ها اجازه می‌دهند تا سقف سه درصد از متانول به عنوان ماده اکسیژنه در بنزین مصرفی خودروهای شهری استفاده کنند.

هند

هندی‌ها برای کاهش وابستگی به واردات نفت طرح ملی اقتصاد متانول را به اجرا گذاشتند و در پروژه‌های پایلوت شهری از ترکیب‌های 15 درصدی در ناوگان حمل‌ونقل عمومی و موتورهای سبک استفاده می‌کنند.

آمریکا

در آمریکا پروژه‌های زیادی از سوخت متانولی در ایالت کالیفرنیا اجرا شد و امروز هم این ماده بیشتر در اتومبیل‌های مسابقه‌ای به کار می‌رود.

ضرر بنزین متانولی برای خودرو چیست؟

اگر میزان متانول برای مصرف ماشین‌هایی مثل مدل‌های موجود در ایران از حد استاندارد سه درصد فراتر برود، قطعات مختلف سیستم سوخت‌رسانی دچار خسارت می‌شوند.

خوردگی قطعات لاستیکی و پلاستیکی

شلنگ‌های بنزین، واشرها، اورینگ‌های انژکتور و دیافراگم پمپ بنزین دچار شکنندگی، ترک‌خوردگی و فرسایش شدید می‌شوند.

خوردگی و زنگ‌زدگی قطعات فلزی

متانول در غلظت‌های بالا با فلزاتی مثل آلومینیوم و مس واکنش شیمیایی نشان می‌دهد و می‌تواند باعث ایجاد زنگ‌زدگی سطحی در ریل سوخت، سوزن‌های انژکتور و باک‌های فلزی شود.

جذب رطوبت و افت کشش موتور

بالا رفتن درصد متانول و جذب رطوبت محیط باعث بدکار کردن پمپ بنزین می‌شود که نتیجه آن ریپ زدن خودرو، روشن‌شدن چراغ چک و افت محسوس شتاب در هنگام رانندگی خواهد بود. تا زمانی که سطح استاندارد حفظ شود، هیچ‌کدام از این آسیب‌ها به وجود نمی‌آید و سوخت رفتار کاملا طبیعی خواهد داشت. با این حال خودروهای قدیمی که حساسیت بیشتری نسبت به بنزین متانولی دارند، می‌توانند رفتاری متفاوت نسبت به مدل‌های جدید داشته باشند.