طباطبایی: پزشکیان اعتنایی به حاشیه ندارد، در متن حرکت میکند
در تحلیل بین خطوط شایعاتی پیرامون استعفای مسعود پزشکیان، سیدشهاب طباطبایی، این فضاسازیها را فاقد هرگونه پشتوانه واقعی دانسته و بهجد باور و تأکید دارد «رئیسجمهور نهتنها تحت تأثیر این حاشیهها قرار نمیگیرد، بلکه تمام تمرکز خود را بر اداره کشور در شرایط حساس کنونی گذاشته است».
در سیاست، شایعه هرگز صرفا یک خبر نیست؛ گاه بخشی از یک عملیات روانی برای تغییر زمین بازی است. از زمان آغاز به کار دولت چهاردهم، موجی از حاشیهسازیها پیرامون شخص رئیسجمهور با موضوعات مختلف ادامه داشته و این بار نیز «استعفای چندینباره مسعود پزشکیان» به تازهترین محور این فضاسازیها تبدیل شده است.
به گزارش شرق، اگرچه رقابت سیاسی اقتضائات خود را دارد، اما در شرایطی که کشور درگیر پیامدهای جنگ، فشارهای اقتصادی و ضرورت حفظ انسجام ملی است، تکرار روایتهایی که بدون سند معتبر، دولت را در آستانه فروپاشی یا رأس حاکمیت را دچار اختلاف نشان میدهد، صرفا یک منازعه سیاسی معمولی نیست.
این دست روایتها، فارغ از اینکه از سوی چه افرادی یا با چه انگیزهای مطرح میشود، میتواند این تلقی را ایجاد کند که برخی جریانها در پی اثرگذاری بر معادلات سیاسی، القای دوگانگی در ساختار تصمیمگیری یا ایجاد فشار روانی بر دولت و حتی شخص رهبری هستند.
حتی اگر چنین اهدافی صرفا در حد تحلیل و گمانه باشد، نفس تولید و بازتولید این اخبار در فضای جنگی، بیش از آنکه به رقابت سیاسی شباهت داشته باشد، میتواند انسجام ملی را هدف قرار دهد. تجربه نیز نشان داده است که در مقاطع حساس، بزرگترین سرمایه هر کشور اعتماد عمومی و همگرایی نهادهای حاکمیتی است؛ سرمایهای که با شایعهسازی و دوقطبیسازی، بیش از هر چیز آسیب میبیند.
جنجال تازه از انتشار ویدئوی محمدباقر خرازی آغاز شد؛ جایی که دبیر کل حزبالله ایران مدعی بود، «مسعود پزشکیان از زمان آغاز ریاستجمهوری تاکنون ۲۸ بار استعفا داده یا تهدید به استعفا کرده است». به گفته خرازی، «رهبر انقلاب، به آقای پزشکیان گفته است که اگر در آینده بار دیگر قصد استعفا داشته باشد، این درخواست پذیرفته خواهد شد» و به ادعای دبیر کل حزبالله ایران، «پس از این هشدار رهبری بوده که دیگر آقای پزشکیان موضوع استعفا را مطرح نکرده است».
این ادعا به سرعت در شبکههای اجتماعی بازنشر شد و زمینه شکلگیری گمانهزنیهای تازهای را فراهم کرد. اما ساعاتی بعد، رئیسجمهور در تیزر گفتوگوی تلویزیونی خود که از سهشنبهشب در چهار بخش منتشر شد، به این شایعات واکنش مستقیم نشان داد و صراحتا عنوان کرد «اگر استعفا بدهم، رسما اعلام میکنم؛ استعفا نخواهم داد، خواهم ایستاد». پزشکیان همچنین تأکید کرد که «برخی در پی القای اختلاف میان دولت و رهبری هستند»، در حالی که به تعبیر او، «هماهنگی کامل میان دولت، نیروهای نظامی و دیگر بخشهای مسئول برقرار است و همه برای عبور از شرایط دشوار کشور همکاری میکنند».
همزمان، سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور نیز این ادعاها را «واهی و کذب محض» توصیف کرد و در توییتی، هدف از چنین فضاسازیهایی را ایجاد اختلاف و آسیبزدن به انسجام ملی دانست. وی تأکید کرد «برخی جریانها پس از ناکامی در انتخابات همچنان در پی تقابل با اراده مردم هستند».
طباطبایی: پزشکیان اعتنایی به حاشیه ندارد؛ در متن حرکت میکند
در تحلیل بین خطوط شایعاتی پیرامون استعفای مسعود پزشکیان، سیدشهاب طباطبایی، در گفتوگو با «شرق»، این فضاسازیها را فاقد هرگونه پشتوانه واقعی دانسته و بهجد باور و تأکید دارد «رئیسجمهور نهتنها تحت تأثیر این حاشیهها قرار نمیگیرد، بلکه تمام تمرکز خود را بر اداره کشور در شرایط حساس کنونی گذاشته است».
دبیر کل حزب ندای ایرانیان با اشاره به شرایط ویژه و جنگی کشور، «نخستین و مهمترین نکته را بیاعتنایی همه مسئولان و به ویژه شخص رئیسجمهور به این حواشی میداند». به گفته این چهره سیاسی، «اساسا دکتر پزشکیان در وضعیت فعلی که کشور با شرایطی غیرعادی و جنگی روبهروست، انرژی خود را صرف پاسخدادن به شایعات و فضاسازیهای رسانهای نمیکند و اولویتش انجام مسئولیتی است که با رأی و اعتماد مردم بر عهده گرفته است».
عضو شورای اطلاعرسانی دولت در ادامه روی سخن خود را متوجه حاشیهسازان میکند و به تعبیرش، «هر فردی که از واقعیتهای جاری کشور، روند اداره امور و شرایط موجود اطلاع داشته باشد، اساسا چنین ادعاها و حواشی ضد ملی را مطرح نمیکند. نیتخوانی هم نمیکنیم که از سر نادانی است یا نیت بد».
از منظر طباطبایی، «کسانی که این روایتها را بازتولید میکنند یا شناخت دقیقی از مختصات امروز کشور ندارند یا اساسا در جریان واقعیات قرار نگرفتهاند» و به همین دلیل نیز وی مجددا تصریح دارد: «مانند دکتر پزشکیان نباید این سخنان را جدی گرفت و به انجام وظایف محوله پرداخت».
چراکه از دیدگاه این عضو جبهه اصلاحات، «بهترین شیوه مواجهه با این قبیل فضاسازیها، بیاعتنایی و ادامه مسیر است».
با چنین قرائتی است که این فعال سیاسی یادآور میشود: «پرداختن بیش از اندازه به چنین موضوعات و حواشی کماهمیت و حتی بیاهمیتی، دقیقا همان چیزی است که حاشیهسازان دنبال میکنند، در حالی که بیتوجهی به آنها هم آرامش فضای عمومی را حفظ میکند و هم اجازه نمیدهد این حواشی به هدف خود برسند».
طباطبایی ذیل ورود به اینکه «برخی افراد، سالهاست با همین شیوه در فضای سیاسی و حزبی فعالیت میکنند»، این گزاره را مطرح میکند که «اساسا این نوع اظهارنظرها به بخشی از رفتار سیاسی آنها تبدیل شده است». با این حال دبیر حزب ندای ایرانیان، چنین موضوعی را توجیهکننده حاشیهسازی در شرایط جنگی نمیداند و به باورش، «شرایط امروز کشور، فرصتی برای درگیرشدن با چنین مباحثی باقی نگذاشته است و نمیتوان روان و امنیت جامعه و کشور را فدای امیال شخصی و حزبی کرد».
از این رهیافت و به گفته عضو شورای اطلاعرسانی دولت، «مسئولان باید همه ظرفیت و وقت خود را صرف حل مسائل کشور کنند، زیرا زمانی که درگیر حاشیهها هستند ممکن است فرصت از دست برود و قابل جبران نیست». طباطبایی در ادامه، «هزینه اصلی این رفتارها را متوجه خود حاشیهسازان» دانسته و تأکید دارد که «سرمایهای مانند اعتماد عمومی، اگر از دست برود، به آسانی بازنمیگردد و هر فعال سیاسی مسئول شیوهای است که برای حضور خود در عرصه عمومی انتخاب میکند».
طباطبایی در پاسخ به این پرسش که «آیا تکرار این فضاسازیها را باید صرفا ناشی از ناآگاهی دانست یا تلاشی عامدانه برای سوقدادن رئیسجمهور به سمت استعفا»، با اشاره به عملکرد پزشکیان در سختترین روزهای کشور خاطرنشان میکند که «تجربه ماههای گذشته خود بهترین پاسخ به این ادعاهاست که حتی اگر نیت سوئی هم در میان باشد به نتیجه نخواهد رسید».
او یادآور میشود «رئیسجمهور در مقاطعی که کشور در دشوارترین شرایط و حتی زیر فشار جنگ قرار داشت، نهتنها دچار تزلزل نشد، بلکه تلاش کرده و میکند که به دیگران روحیه بدهد و مسئولان را برای عبور از بحران کنار هم نگه دارد». از همین رو، به اعتقاد عضو جبهه اصلاحات، «این تصور که چنین فشارهایی بتواند رئیسجمهور را از ادامه مسیر منصرف کند یا او را در مسیر استعفا قرار دهد، با شناختی که از روحیات پزشکیان سراغ دارم، واقعبینانه و شدنی نیست».
طباطبایی همچنین بر تعهد رئیسجمهور نسبت به رأی و اعتماد مردم تأکید میکند و میگوید «پزشکیان مسئولیتی را که مردم بر عهده او گذاشتهاند، یک تعهد جدی میداند و با همین نگاه مسیر اداره کشور را دنبال میکند». به تعبیر دبیر کل حزب ندای ایرانیان، «روحیهای که طی این مدت از رئیسجمهور به دست آمده، نشان میدهد که حتی فشارهای سیاسی و رسانهای نیز تغییری در اراده او برای ادامه مسئولیت ایجاد نخواهد کرد».
او به اهمیت نحوه مواجهه با شایعات هم ورود کرده و از دید او: «هر مسئولی میتواند تصمیم بگیرد، اسیر حاشیهها شود یا تمرکز خود را بر متن مسائل کشور حفظ کند و این در حالی است که پزشکیان راه دوم را برگزیده و اساسا حاشیه را در تصمیمگیریهای خود مؤثر نمیداند». با چنین برداشتی، این چهره سیاسی هشدار میدهد: «پرداختن مکرر به چنین شایعاتی، خود میتواند به ایجاد شکاف و تضعیف فضای وفاق منجر شود. در حالی که امروز بیش از هر زمان دیگری باید ذهنها متوجه مسائل اصلی کشور باشد؛ چراکه حاشیهها تمرکز جامعه و مسئولان را از آنچه باید برای مردم و آینده کشور انجام شود، منحرف میکنند».
عضو شورای اطلاعرسانی دولت در پایان درباره این احتمال که چنین فضاسازیهایی با هدف اثرگذاری بر تصمیمات رهبر انقلاب صورت میگیرد نیز «ارزیابیاش این است که در ساختار تصمیمگیری کشور عقلانیت کافی وجود دارد و این دست حاشیهها توان اثرگذاری بر تصمیمات کلان را ندارند».
به تعبیر طباطبایی: «آنچه امروز اهمیت دارد حفظ تمرکز بر اداره کشور، پیروزی بر جنگ، تقویت وفاق و پرهیز از دامنزدن به شایعاتی است که نه کمکی به حل مسائل میکنند و نه تغییری در مسیر دولت ایجاد خواهند کرد».
محمود صادقی: پزشکیان را میتوان مصداق جمله شهید بهشتی دانست؛ «شیفته خدمت، نه تشنه قدرت»
محمود صادقی هم به عنوان دیگر چهره سیاسی در گفتوگوی خود با «شرق»، فضاسازی اخیر درباره استعفای رئیسجمهور را نه از جانب یک جریان و چهره مؤثر سیاسی، بلکه صداهایی پراکنده و فاقد وزن تعیینکننده ارزیابی میکند و در عین حال معتقد است: «هرچند زمزمههایی از فشار بر دولت شنیده میشود، اما این روایتها نه با سیاستهای رسمی نظام همخوانی دارد و نه در شرایط کنونی کشور، کمکی به منافع ملی میکند».
نماینده ادوار مجلس ضمن اشاره به انتشار اظهارات یکی از چهرههای سیاسی درباره استعفای رئیسجمهور، تأکید میکند: «شخص مطرحکننده این دیدگاه جایگاه اثرگذاری در معادلات سیاسی کشور ندارد و حتی در میان جریان سیاسی منتسب به او نیز از موقعیت تعیینکنندهای برخوردار نیست».
بنابراین به تعبیر او: «هرچند در ماههای گذشته گاهوبیگاه زمزمههایی درباره فشار بر دولت شنیده شده، اما این موضوع را نباید بیش از اندازه جدی گرفت؛ زیرا با سیاستهای کلان و مواضع رسمی اعلامشده از سوی رهبر انقلاب در تضاد آشکار قرار دارد».
به اعتقاد دبیر کل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها: «رهبر انقلاب در پیامهای مختلف، بهویژه در آخرین پیام خود، بر ضرورت انسجام ملی، تفاهم و وحدت تأکید کردهاند و از این منظر، طرح مباحثی مانند استعفای رئیسجمهور نهتنها با این رویکرد همخوان نیست، بلکه در عمل برخلاف منافع ملی نیز ارزیابی میشود».
این چهره سیاسی تأکید دارد: «کشوری که درگیر همزمان چالشهای امنیتی، اقتصادی و معیشتی است، بیش از هر چیز به همدلی و هماهنگی میان ارکان مختلف نیاز دارد، نه ایجاد تنشهای سیاسی جدید».
این فعال سیاسی اصلاحطلب با ورود به عملکرد دولت در ماههای گذشته خاطرنشان میکند: «دولت چهاردهم با وجود فشارهای سنگین، مشکلات مزمن اقتصادی و دشواریهای ناشی از شرایط جنگی، توانسته مدیریت کشور را در وضعیتی پیچیده ادامه دهد».
به باور صادقی: «هرچند مشکلات معیشتی مردم همچنان جدی است و بخشی از آنها ریشه در سیاستهای اقتصادی نادرست سالهای گذشته دارد، اما دولت توانسته بار اداره کشور را در یکی از دشوارترین مقاطع بر دوش بکشد. از این رو، اگر دغدغه اصلی، حفظ کشور و نظام باشد، اولویت باید تقویت هماهنگی و وحدت باشد، نه طرح مباحثی که به اختلاف دامن میزند».
بهارستاننشین اسبق در عین حال احتمال وجود انگیزههای سیاسی پشت این فضاسازیها را به طور کامل رد نمیکند، اما تأکید دارد: «برای قضاوت قطعی، به دادههای مستند نیاز است».
او میگوید: «میتوان احتمال داد بخشی از جریانهایی که در انتخابات اخیر موفق نبودند، در اندیشه بهرهبرداری از شرایط موجود برای جبران شکست سیاسی خود باشند»؛ موضوعی که به تعبیرش: «گاه به صورت غیررسمی نیز در برخی محافل شنیده شده است».
با این حال، صادقی تصریح میکند: «اینها در حد گمانهزنی است و بدون شواهد روشن نمیتوان با قطعیت درباره آنها سخن گفت». به گفته این فعال حزبی: «حتی اگر چنین سناریویی نیز وجود داشته باشد، وزن سیاسی آن را نباید بیش از اندازه برآورد کرد».
از دید صادقی: «تبدیل این زمزمهها به یک پروژه سیاسی فراگیر با واقعیتهای موجود همخوانی ندارد و نشانههای موجود نیز از پشتوانه قدرتمند چنین جریانی حکایت نمیکند».
این فعال سیاسی، بخش مهمی از گفتوگو را به شرایط جنگی کشور اختصاص میدهد و یقین دارد: «طرح مسئله استعفای رئیسجمهور در چنین فضایی، معنایی متفاوت از شرایط عادی پیدا میکند» و در عین حال تصریح میکند: «هر فرد یا جریانی که دغدغه انقلاب، نظام، مردم و منافع ملی را داشته باشد، در چنین وضعیتی از طرح موضوعاتی که انسجام داخلی را تضعیف میکند، پرهیز خواهد کرد».
از دیدگاه این نماینده ادوار مجلس: «امروز همه دستگاههای اجرایی، نظامی و امنیتی کشور در حال همکاری و هماهنگی هستند و هر صدایی که این همافزایی را مخدوش کند، در نهایت به زیان منافع ملی تمام خواهد شد».
صادقی این را هم مطرح میکند: «کشور اکنون بیش از هر زمان دیگری به همافزایی میان میدان و دیپلماسی نیاز دارد و طرح چنین مباحثی نهتنها سودی برای کشور ندارد، بلکه حتی برای جریانهایی که ممکن است با انگیزههای سیاسی بهدنبال آن باشند نیز دستاوردی ایجاد نخواهد کرد».
دبیر کل انجمن اسلامی مدرسین دانشگاهها در پاسخ به این پرسش که آیا استعفا میتواند به عنوان یک اهرم سیاسی در رفتار رئیسجمهور مطرح باشد، تصویری متفاوت از شخصیت مسعود پزشکیان ارائه میدهد و میگوید: «پزشکیان از همان ابتدای پذیرش مسئولیت، با آگاهی از دشواریهای پیشرو وارد عرصه اجرا شد؛ شرایطی که فقط یک روز پس از مراسم تحلیف با ترور اسماعیل هنیه وارد مرحلهای تازه و سپس با تداوم بحرانهای منطقهای و امنیتی، پیچیدهتر نیز شد».
ازاینرو به اعتقاد او: «هم رئیسجمهور و هم مجموعه نظام با درک این واقعیتها، مسئولیت اداره کشور را در چنین شرایطی پذیرفتهاند».
این فعال سیاسی اصلاحطلب در عین حال تأکید میکند: «پزشکیان، برخلاف بسیاری از سیاستمداران، دلبستگی ویژهای به قدرت ندارد و این ویژگی را میتوان یکی از خصوصیات شناختهشده اخلاقی او دانست. اما همین بیتعلقی به قدرت، به معنای رهاکردن مسئولیت نیست».
از دیدگاه صادقی: «پزشکیان از یک سو شیفته ماندن در قدرت به هر قیمت نیست و از سوی دیگر انگیزهای جدی برای خدمت دارد» و این همان مفهومی است که شهید آیتالله بهشتی از آن با تعبیر «شیفته خدمت، نه تشنه قدرت» یاد میکرد.
به باور این چهره سیاسی: «ممکن است گاه به دلیل همین روحیه، گمانههایی درباره آمادگی رئیسجمهور برای واگذاری مسئولیت مطرح شود، اما شناخت ما از پزشکیان نشان میدهد در شرایط بحرانی کشور، او از آن دسته مدیرانی نیست که عرصه خدمت را رها کند». از نگاه صادقی: «پزشکیان خود را متعهد به ادامه مسئولیت در شرایط دشوار میداند و تا زمانی که احساس کند میتواند به کشور خدمت کند، مسیر اداره دولت را ادامه خواهد داد».
