رد ادعای خسارت علیه اصغر فرهادی/ پرونده «قهرمان» بسته شد
پرونده حقوقی فیلم «قهرمان» پس از چند سال کشمکش قضایی با رأی دادگاه تجدیدنظر به سود اصغر فرهادی پایان یافت. دادگاه ادعای آزاده مسیحزاده درباره اقتباس بدون اجازه از مستندش را نپذیرفت و تأکید کرد که اثر هنری به زندگی هویت نمیبخشد.
شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان تهران به ریاست قاضی محسن شریعتی، در دادنامه شماره ۹۸۵۸-۱۴۰۵ مورخ ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، ادعای خواهان مبنی بر مطالبه خسارت مادی و معنوی از کارگردان این فیلم را نپذیرفت.
در بخشی از رأی دادگاه آمده است: «سیره و روند زندگی است که به روایت و اثر، وزن مشروعیت و اعتبار میبخشد، نه آنکه روایت و اثر به زندگی هویت دهد.»
دادگاه در تبیین این استدلال، به زندگی مهاتما گاندی اشاره کرده و آورده است: اگر فیلم یا کتابی از مردی سخن بگوید که با ریاضت، استواری اخلاق و پرهیز آگاهانه از خشونت، ملتی را از سلطه رهایی بخشیده است، آن اثر ناگزیر در پرتو نام گاندی خوانده و داوری میشود؛ زیرا هویت و جایگاه او پیش از هر اثر هنری در تاریخ، سیاست و وجدان اخلاقی بشر تثبیت شده است.
در ادامه رأی تأکید شده است: «اثر هنری نه زندگی را میآفریند و نه به آن هویت میبخشد، بلکه در مقام بازخوانی معنایی است که از پیش استوار و تثبیت شده است.»
گفتنی است این پرونده از سال ۱۴۰۰ و در پی شکایت آزاده مسیحزاده، از هنرجویان دورههای آموزشی اصغر فرهادی، مطرح شد. وی مدعی بود فیلمنامه فیلم «قهرمان» بدون اجازه از مستند او با عنوان «دو سر برد، دو سر باخت» اقتباس شده است. این مستند، روایت مردی را به تصویر میکشد که در مرخصی از زندان بدهکاران، کیفی حاوی سکههای طلا پیدا کرده و آن را به صاحبش بازمیگرداند. مسیحزاده همچنین ادعا کرده بود که برای واگذاری حقوق این داستان تحت فشار قرار گرفته است.
در مقابل، وکلای اصغر فرهادی اعلام کردند که فیلمنامه «قهرمان» بر پایه یک رویداد واقعی و گزارشهای منتشرشده در رسانههای عمومی درباره این ماجرا در شیراز نوشته شده و هرگونه شباهت، ناشی از استفاده از یک منبع خبری مشترک است، نه اقتباس از مستند یادشده.
