چین هم از محاصره دریایی یمن مستثنی نماند

فرارو- یک کشتی حمل خودروی چینی پس از دریافت هشدار از حوثی‌های یمن، در نزدیکی جیبوتی مسیر خود را تغییر داد و از ادامه حرکت به سمت دریای سرخ خودداری کرد؛ رخدادی که پرسش‌های تازه‌ای درباره امنیت عبور کشتی‌های تجاری عازم بنادر عربستان سعودی ایجاد کرده است. 

به گزارش فرارو به نقل از لویدز لیست، بر اساس داده‌های ردیابی کشتی حمل خودرو Liu Jiang Kou (شماره IMO: ۹۹۹۱۷۹۵) که تحت مدیریت شرکت دولتی کاسکو شیپینگ فعالیت می‌کند، هنگام عبور از خلیج عدن و در آستانه ورود به دریای سرخ، مسیر خود را در نزدیکی جیبوتی تغییر داد. این کشتی نخستین شناور ردیابی‌شده‌ای است که در واکنش به محاصره دریایی اعلام‌شده از سوی حوثی‌ها علیه عربستان، از ادامه مسیر منصرف شده است. 

این تغییر مسیر تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که اپراتور کشتی ایمیلی از مرکز هماهنگی عملیات بشردوستانه وابسته به حوثی‌ها دریافت کرد. در این پیام اعلام شده بود که مجوز عبور پیشین کشتی لغو شده و از آن خواسته شده است «فوراً حرکت به سمت بنادر عربستان سعودی را متوقف کند.» 

کشتی Liu Jiang Kou که در سال ۲۰۲۵ ساخته شده، در ۱۸ ژوئیه و دو روز پیش از اعلام رسمی تحریم دریایی عربستان از سوی حوثی‌ها، مجوز عبور دریافت کرده بود. با این حال، در ایمیلی مورخ ۲۱ ژوئیه تصریح شده است که تمامی مجوزهای صادرشده برای کشتی‌های عازم بنادر عربستان، پس از اجرایی شدن ممنوعیت از ساعت ۱۲:۰۱ بامداد ۲۰ ژوئیه به وقت جهانی، باطل تلقی می‌شوند. 

در این پیام هشدار داده شده است که ادامه مسیر به سوی بنادر عربستان، نقض تصمیم حوثی‌ها محسوب شده و کشتی را مشمول اقدامات تنبیهی خواهد کرد. همچنین تأکید شده است که شناور «ممکن است در هر نقطه‌ای که در برد عملیاتی نیروهای مسلح یمن قرار داشته باشد، هدف قرار گیرد.» 

شرکت کاسکوشیپینگ تاکنون به درخواست رسانه‌ها برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخی نداده است. 

پایان مصونیت کشتی‌های چینی؟ 

از آغاز بحران دریای سرخ، کشتی‌های مرتبط با چین به دلیل روابط نزدیک پکن با ایران و نفوذ دیپلماتیک آن در منطقه، عموماً از حملات حوثی‌ها مصون مانده بودند. اما تغییر مسیر کشتی Liu Jiang Kou این احتمال را مطرح کرده است که این مصونیت در چارچوب تحریم جدید علیه عربستان دیگر برقرار نباشد. 

یکی از مدیران ارشد یک شرکت دولتی کشتیرانی چین در این باره گفت اگر این اقدام صرفاً یک مورد استثنایی نباشد، ممکن است نفتکش‌های چینی که در بندر ینبع عربستان بارگیری می‌کنند یا به مقصد این بندر در حرکت هستند نیز ناچار شوند مسیر خود را تغییر داده و از عبور از تنگه باب‌المندب خودداری کنند. 

بندر ینبع در ساحل دریای سرخ، پس از اختلال در تردد از مسیر تنگه هرمز، به یکی از مهم‌ترین مراکز صادرات نفت خام خاورمیانه تبدیل شده است. 

این مقام چینی در عین حال ابراز امیدواری کرد که وضعیت کنونی موقتی باشد و از طریق هماهنگی‌های سیاسی میان پکن و طرف‌های ذی‌ربط حل‌وفصل شود. 

افزایش ریسک برای تمامی شرکت‌های کشتیرانی

تحول اخیر نگرانی‌ها درباره آینده تردد تجاری در دریای سرخ را افزایش داده است. اگر کشتی‌های چینی نیز مشمول اقدامات اجرایی حوثی‌ها شوند، سایر خطوط کشتیرانی بین‌المللی با ریسک بسیار بالاتری مواجه خواهند شد. 

شرکت مشاوره امنیت دریایی Marisks پیش‌تر در ۲۰ ژوئیه هشدار داده بود که بیانیه حوثی‌ها باید به‌عنوان یک تشدید تنش «جدی و معتبر» تلقی شود و نه صرفاً یک موضع‌گیری تبلیغاتی. 

این شرکت در ارزیابی خود اعلام کرده بود که ناوگان‌های متعلق به عربستان، به‌ویژه کشتی‌های شرکت‌های Bahri و Saudi Aramco، محتمل‌ترین اهداف هستند و احتمال هدف قرار گرفتن کشتی‌های خارجی کمتر است. با این حال، هشدار ارسال‌شده به کشتی Liu Jiang Kou نشان می‌دهد که حوثی‌ها ممنوعیت خود را بدون توجه به مالکیت یا پرچم کشتی، بر تمامی شناورهای عازم بنادر عربستان اعمال می‌کنند؛ موضوعی که سطح ریسک را برای همه اپراتورهای فعال در تجارت با عربستان افزایش می‌دهد. 

واکنش‌ها و وضعیت بازار

حوثی‌ها در ۲۰ ژوئیه اجرای فوری تحریم دریایی علیه عربستان را اعلام کردند. یحیی سریع، سخنگوی نظامی این گروه، این اقدام را پاسخی متقابل به محاصره حدود ۱۲ساله یمن از سوی عربستان و همچنین حملات هوایی اخیر به فرودگاه بین‌المللی صنعا توصیف کرد. 

در مقابل، وزارت امور خارجه عربستان این اقدام را محکوم و اعلام کرد که مطابق حقوق بین‌الملل و کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل، تمامی اقدامات لازم را برای حفاظت از شناورهای خود انجام خواهد داد. 

با وجود افزایش تنش‌ها، تاکنون هیچ حمله‌ای علیه کشتی‌های تجاری در دریای سرخ یا تنگه باب‌المندب گزارش نشده است. منابع بازار می‌گویند روند کشتیرانی همچنان عادی است، هرچند شرکت‌های فعال در این مسیر با نگرانی تحولات را دنبال می‌کنند. 

همچنین منابع صنعت بیمه اعلام کرده‌اند که شرکت‌های بیمه اتکایی ریسک جنگ تاکنون تغییری در نرخ‌ها و شرایط پوشش بیمه دریای سرخ ایجاد نکرده‌اند و نرخ‌های فعلی همچنان در محدوده ۰٫۰۲۲ تا ۰٫۰۷۵ درصد باقی مانده است. 

در حال حاضر مناطق مشمول استثنای بیمه ریسک جنگ شامل جنوب دریای سرخ، تنگه باب‌المندب، یمن، خلیج عدن و آب‌های ساحلی شرقی و غربی عربستان است و هنوز نشانه‌ای از گسترش این محدوده‌ها مشاهده نمی‌شود. 

شرکت Marisks همچنین ارزیابی کرده است که احتمال آغاز عملیات نظامی پیش از سخنرانی پیش‌بینی‌شده عبدالملک الحوثی در روز پنج‌شنبه پایین است. به اعتقاد این شرکت، در صورت‌عدم پیشرفت سیاسی، حوثی‌ها احتمالاً پیش از هرگونه حمله مستقیم، از هشدارهای رادیویی (VHF) و اقدامات بازدارنده و قهری برای اعمال ممنوعیت دریایی استفاده خواهند کرد.