علی بیگدلی در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
حلقه منطقهای علیه ایران در حال شکلگیری است/ عقلانیترین تصمیم کاهش سطح تنشهاست/ نباید اسیر دام «تنهایی استراتژیک» شویم/ فضا صرفا به نفع تندروهاست/ وضعیت فعلی را کنترل نکنیم به جنگ ویرانگر میرسیم
یک تحلیلگر سیاست خارجی معتقد است که نباید در دام تنهایی استراتژیک اسیر باشیم. این که برخی آقایان میگویند باید به کشورهای حاشیه خلیجفارس حملههای سنگینتری کنیم، سطح تنش را چندین برابر می کند. اکنون وقت تندروی نیست.
فرارو- هشتمین شب متوالی حملات هوایی ارتش آمریکا به خاک ایران انجام شد. این تنشهای بیسابقه پس از کشته شدن دو نیروی نظامی آمریکایی و تشدید تقابلها در خلیج فارس و تنگه هرمز، وارد مرحله پیچیدهتری شده است.
به گزارش فرارو، صفآراییهای جدید نظامی و احتمال فروپاشی کامل تفاهمنامههای دیپلماتیک پیشین، این پرسش بنیادین را در محافل تحلیلی جهان مطرح کرده است که آیا ایالات متحده اساساً اراده سیاسی و انسجام استراتژیک لازم برای عبور از یک کارزار هوایی محدود به یک جنگ و رویارویی زمینی را دارد؟
علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بینالملل و استاد دانشگاه، در گفتوگو با فرارو به بررسی این سناریوهای پرخطر پرداخته است. او معتقد است که هرگونه ماجراجویی زمینی علیه ایران، نه تنها معادلات امنیتی جنگ را به شکلی کاملاً غیرقابل بازگشت تغییر خواهد داد، بلکه با کشاندن پای بازیگران منطقهای و فرامنطقهای بیشتر به میدان، خاورمیانه را وارد یک بحران فراگیر میکند.
این کارشناس روابط بینالملل در عین حال تأکید میکند که هنوز پنجره دیپلماسی به طور کامل بسته نشده است و کاهش سطح تنشها، تنها راهبرد عقلانی برای جلوگیری از ورود منطقه به یک جنگ ویرانگر محسوب میشود.
حمله زمینی آمریکا یعنی تعمیق گسترده جنگ
علی بیگدلی در خصوص احتمال و پیامدهای حمله زمینی آمریکا به ایران به فرارو گفت: «حمله زمینی ایالات متحده به خاک ایران و تلاش برای تصرف جزایر استراتژیک ایرانی، به ویژه جزیره خارک، بدون شک به تعمیق گسترده و بیسابقه جنگ منتهی خواهد شد. در صورت وقوع چنین اتفاقی، بسیار بعید است که طرفین بتوانند به راحتی از این وضعیت خارج شوند.»
وی در ادامه با اشاره به موانع داخلی در آمریکا افزود: «از سوی دیگر، اینکه کنگره آمریکا به راحتی مجوز یک حمله زمینی گسترده را صادر کند، موضوعی نیست که به سادگی امکانپذیر باشد. اگر آمریکا واقعاً بخواهد به صورت زمینی وارد تقابل با ایران شود، این اقدام مستقیماً به غلیان شدید احساسات ملیگرایانه منجر خواهد شد و ایرانیان طبیعتاً نسبت به تجاوز به تمامیت ارضی و خاک کشورشان واکنشی بسیار جدی نشان خواهند داد.»
بیگدلی تصریح کرد: «تصمیمگیری برای آغاز یک حمله زمینی موضوع سادهای نیست و قطعاً در داخل ایالات متحده نیز واکنشها و مخالفتهای گستردهای را به همراه خواهد داشت. این واکنشها میتواند شرایط سیاسی داخل آمریکا را برای ترامپ کاملاً جهنمی و بحرانی کند. اقدام نظامی زمینی موضوعی نیست که به راحتی در کنگره و در جمع سیاستمداران آمریکا هضم و پذیرفته شود.»
پنجره دیپلماسی کامل بسته نشده است
این تحلیلگر حوزه سیاست خارجی درباره وضعیت فعلی مذاکرات و دیپلماسی خاطرنشان کرد: «من معتقدم که حتی در چنین وضعیت پیچیده و پرتنشی، باز هم پنجره دیپلماسی به طور کامل بسته نشده است و همچنان میتوان از وقوع یک جنگ ویرانگر و همهجانبه جلوگیری کرد. در این مسیر، ما باید به تبعات و مسائل اقتصادی نیز توجه ویژهای داشته باشیم.»
وی ضمن هشدار درباره ائتلافهای جدید منطقهای افزود: «یک نکته مهم که نباید آن را نادیده بگیریم، شکلگیری برخی پیمانهای آشکار و پنهان میان برخی کشورهای منطقه است. دیدار وزیر دفاع ترکیه با رئیس ستاد کل ارتش کویت موضوعی بسیار مهم و جدی است که نمیتوان به سادگی از کنار آن عبور کرد. به نظر میرسد یک حلقه ائتلافی جدید علیه ایران در منطقه خلیج فارس در حال تکمیل شدن است. اگر وضعیت فعلی را کنترل نکنیم، حتماً به یک جنگ گسترده و ویرانگر خواهیم رسید.»
بیگدلی با انتقاد از رویکرد برخی جریانهای سیاسی در داخل کشور گفت: «متأسفانه گروه پایداری از وضعیت حساس داخلی کشور، نهایت سوءاستفاده را کرده است. هم شهادت رهبری و هم ایام محرم و صفر، زمینه را برای گسترش تبلیغات ضد مذاکره از سوی این گروه فراهم کرده است. در واقع، فضا کاملاً به نفع این گروه تمام شده است. به نظر میرسد این افراد اصلاً متوجه نیستند که مردم تحت چه فشار شدیدی قرار دارند. این گروه دقیقاً در حال لطمه زدن به نظام هستند.»
ابعاد جنگ زمینی
این استاد دانشگاه با اشاره به احتمال ورود سایر بازیگران از جمله اسرائیل و کشورهای عربی به میدان جنگ به فرارو گفت: «حقیقت این است که ورود نیروهای زمینی آمریکا به ایران مساوی با خسارات همهجانبه است و به احتمال زیاد اسرائیل نیز برای تحت فشار قرار دادن ایران مستقیماً وارد عمل میشود. ملاقات اخیر مقامات ترکیه و کویت، از این جهت برای ما خطرناک است که ترکیه عضو ناتو است و کوچکترین تنش بین ایران و ترکیه میتواند منتهی به مداخله و حمله ناتو علیه ما شود.»
وی در ادامه یادآور شد: «همچنین حمایت بیچون و چرا و همهجانبه عربستان از پاکستان، حائز اهمیت است. پاکستان بعد از ترکیه قویترین ارتش را در منطقه دارد و کشوری دارای تسلیحات هستهای است. ما نباید خود را وارد یک مبارزه خطرناک در سطح کشورهای منطقه کنیم.»
بیگدلی درباره مقیاس درگیری احتمالی گفت: «ابعاد یک جنگ زمینی با ابعاد جنگ چهل روزه قابل مقایسه نخواهد بود. دشمن دیرینه ما، اسرائیل در ۱۲۰ کیلومتری کشور نشسته و نه تنها سامانههای دفاع موشکی خود را آورده، بلکه تجهیزات پروازی خود را نیز مستقر کرده است. این نکته بسیار حساس است که همان کشورهای عربی که در گذشته دشمن اسرائیل جلوه میکردند، حالا به دوستان این رژیم تبدیل شدهاند.»
وی تصریح کرد: «در چنین شرایطی، ما نباید تمام تمهیدات خود را صرفاً روی بستن تنگه هرمز و بابالمندب متمرکز کنیم. شاید بهترین و عقلانیترین تصمیم در وضعیت موجود، کاهش سطح تنشها باشد، نه افزایش آن. آمریکا موفق شده مسئله ایران را به یک بحران مورد اجماع بینالمللی تبدیل کند و از اروپا تا آسیا را با خود همراه سازد. وضعیت موجود کاملاً به نفع روسیه و چین است؛ چین بسیار خوشحال است که حریفش آمریکا، در خاورمیانه گرفتار شده است و روسیه نیز استقبال میکند که با تحولات امنیتی تنگه هرمز، قیمت جهانی نفت مدام بالا میرود.»
وقت تندروی نیست
این کارشناس ارشد حوزه سیاست خارجی با اشاره به اظهارات برخی تندروها درباره جنگ گفت: «ما نباید در دام "تنهایی استراتژیک" اسیر بمانیم. اینکه برخی آقایان میگویند باید به کشورهای حاشیه خلیج فارس حملههای سنگینتری کنیم، رویکردی است که سطح تنش را در منطقه چندین برابر میکند. اکنون به هیچ وجه وقت تندروی نیست. ما باید به روانشناسی سیاسی و اجتماعی حاکم بر منطقه دقت کنیم. متأسفانه فضای عمومی داخلی به سمتی پیش میرود که صرفاً به نفع تندروها تمام میشود.»
