نقد و بررسی مستند «چگونه روی زمین زندگی کنیم» با حضور بندیکت کامبربچ
مستند جدید «چگونه روی زمین زندگی کنیم» با دوری از نگاه مأیوسکننده رایج به بحرانهای زیستمحیطی، بر راهکارهای ملموس، مثبت و امیدبخشی تمرکز میکند که جوامع و افراد میتوانند برای نجات سیاره زمین به کار گیرند.
فرارو- در روزگاری که اخبار تغییرات اقلیمی و نابودی محیطزیست با لحنی آخرالزمانی و ترسناک روایت میشوند، مستند تحلیلی جدید فِردی دِواس با حضور بندیکت کامبربچ، تلاش میکند تا زاویه دید متفاوتی درباره این بحران جهانی ارائه دهد.
به گزارش فرارو به نقل از گاردین، سینمای مستند در مواجهه با بحرانهای زیستمحیطی اغلب به الفاظی آخرالزمانی، ابراز خشم و ایجاد حس گناه در مخاطب پناه میبرد. اما اثر جدید فردی دِواس (Fredi Devas) با عنوان «چگونه روی زمین زندگی کنیم» (How to Live on Earth)، نقطهی مقابلی برای مستندهای سیاهنما و مأیوسکننده درباره نابودی طبیعت است.
این اثر که در تالارهای باشکوه موزه تاریخ طبیعی لندن و با اجرای پرانرژی و کاریزماتیک بندیکت کامبربچ (Benedict Cumberbatch) روایت میشود، ویترینی از راهکارهای واقعی، مثبت و عملی است که شهروندان و جوامع محلی میتوانند برای ایجاد تغییرات بزرگ به کار بندند.
اگرچه لحن صمیمی و بعضاً احساسی فیلم ممکن است گاهی شبیه به برنامههای آموزشی مدارس به نظر برسد و موسیقی متن پرشور آن به مخاطب دیکته کند که چه زمانی احساس امید یا وجد داشته باشد، اما نمیتوان منکر ارزشهای فکری و ایدههای تاملبرانگیز این اثر شد.
از چالش مصرف گوشت تا مدلهای نوین سرمایهگذاری سبز
مستند بار دیگر پرونده جنجالی مصرف گوشت قرمز و تخریب گسترده جنگلها برای ایجاد چراگاههای دام را باز میکند؛ اما تفاوت بزرگ این مستند در آن است که تمایلی به محکوم کردن یا ایجاد احساس گناه در افراد گوشتخوار ندارد. در مقابل، مستند با نگاهی واقعبینانه اشاره میکند جایگزینهای گیاهی کنونی هنوز کیفیت ایدهآلی ندارند، اما فرآیند بهبود و ارتقای آنها به طور مداوم در جریان است.
بخش جذاب دیگر مستند، بررسی الگوهای سرمایهگذاری زیستی است؛ مدلهای تجاری نوینی که سودآوری شرکتها را مستقیماً به احیا و بازسازی منابع طبیعی گره میزنند. دوربین دِواس در ادامه به سراغ یک مربی «جنگلدرمانی» در کره جنوبی میرود که از فضاهای جنگلی برای بهبود سلامت روان و درمان مراجعان استفاده میکند. شاید در نگاه اول شوخی با ایده «در آغوش کشیدن درختان» آسان باشد، اما هیچکس نمیتواند قدرت شفابخش و آرامشبخش این فضاهای بکر طبیعی را کتمان کند.
سنگاپور؛ نمونه موفق ادغام طبیعت و سرمایهداری
در بخشی دیگر از مستند، دن اوآنیل (Dan O'Neill)، طبیعتشناس و مجری سرشناس، به سنگاپور سفر میکند. او به جای آنکه دستهایش را به نشانهی وحشت از این قطب سرمایهداری لجامگسیخته بالا ببرد، رویکرد تحسینبرانگیز این کشور در ادغام فضاهای سبز متراکم با بافت شهری و آسمانخراشها را ستایش میکند. این بخش نشان میدهد که حتی در دل مدرنترین شهرهای جهان نیز میتوان راهی برای همزیستی با طبیعت یافت.
در تحلیل نهایی، اگرچه برای حل کامل بحران اقلیمی، دولتهای گروه هفت و قدرتهای بزرگ اقتصادی ناگزیر به اتخاذ تصمیمات کلان و دستوری هستند، اما مستند «چگونه روی زمین زندگی کنیم» به زیبایی ثابت میکند طرز تفکر برخاسته از بستر جامعه و جنبشهای خودجوش مردمی، همچنان نقشی حیاتی، تعیینکننده و انکارناپذیر در حفظ آینده سیاره زمین ایفا میکنند.
