ماهی اوپاه را تا به حال دیدهاید؟
اوپاه با حرکت مداوم بالههای سینهای خود گرما تولید میکند و با ساختار ویژه رگهای آبششی که عملکردی مشابه «مبدل حرارتی متقابل» دارند، از اتلاف این گرما جلوگیری میکند.
محققان سازمان ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA) در مطالعهای منتشرشده در مجله Science نشان دادهاند که ماهی «اوپاه» (Lampris guttatus) نخستین ماهی شناختهشده با توانایی گرم نگهداشتن کل بدن است.
این گونه در اعماق ۵۰ تا ۴۰۰ متری اقیانوس زندگی میکند و برخلاف بیشتر ماهیها میتواند دمای بدن خود را حدود ۳ تا ۶ درجه سانتیگراد بالاتر از آب اطراف حفظ کند.
بر اساس این پژوهش، اوپاه با حرکت مداوم بالههای سینهای خود گرما تولید میکند و با ساختار ویژه رگهای آبششی که عملکردی مشابه «مبدل حرارتی متقابل» دارند، از اتلاف این گرما جلوگیری میکند. این ویژگی باعث میشود خون گرم در بدن حفظ شده و حتی به قلب و اندامهای حیاتی برسد.
به گفته پژوهشگران، این سازوکار به اوپاه اجازه میدهد در آبهای سرد اعماق اقیانوس، عملکرد عضلانی، بینایی و سرعت واکنش بالاتری نسبت به سایر ماهیها داشته باشد؛ ویژگیای که در اغلب ماهیها وجود ندارد و پیشتر تنها در برخی کوسهها و تونماهیها بهصورت محدود دیده شده بود.
این یافتهها نخستین بار در سال ۲۰۱۵ منتشر شد و همچنان یکی از نمونههای مهم «گرمخونی کامل در ماهیها» در زیستشناسی دریایی به شمار میرود.
