معامله ترامپ با رقبای نتانیاهو/ ماه عسل دو متحد قدیمی پایان یافت؟
یکی از دستیاران نتانیاهو به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «ترامپ در حال حذف نتانیاهو است. ما شاهد یک تحول غیرقابل تصور و تکاندهنده هستیم.» تغییر موضع ترامپ که ناشی از تمایل او برای پایان دادن به جنگ با ایران است، در نهایت میتواند برای هر نامزدی که ترامپ در انتخابات اکتبر اسرائیل از او حمایت کند، مضر باشد.
دیپلماتها روز جمعه (۲۹ خرداد) سخت در تلاش بودند تا توافق شکننده بین ایران و ایالات متحده را در مسیر خود نگه دارند؛ زیرا به دنبال تداوم حملات اسرائیل به جنوب لبنان، این گمان تقویت میشد که حملات این رژیم به لبنان میتواند باعث خروج ایران از مذاکرات صلح شود. ساعاتی بعد (در ساعت ۴ بعدازظهر روز جمعه)، اسرائیل اعلام کرد که با آتشبس در لبنان موافقت کرده است.
به گزارش دنیای اقتصاد، الجزیره به نقل از خبرگزاری دولتی لبنان دیروز شنبه اعلام کرد که جنگندهها و پهپادهای اسرائیلی از جمعه شب تا صبح دیروز شنبه حملات شدیدی را در منطقه نبطیه انجام دادند که به تخریب ساختمانهای مسکونی و خانهها منجر شد. همزمان توپخانه اسرائیل هم قبل از طلوع آفتاب صبح شنبه نبطیه و حومه آن را گلولهباران کرد. از زمان آتش بس دوم مارس به این سو، ارتش اسرائیل بیش از چهارهزار لبنانی را کشته و بیش از دوازده هزار نفر را زخمی کرده است؛ بیش از یک میلیون نفر نیز آواره شده اند. «یِشیل لیتر»، سفیر اسرائیل در ایالات متحده، اعلام کرد که نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان «برای پاکسازی منطقه از حضور حزبالله فعالیت میکنند و تا زمانی که این ماموریت انجام شود، در آنجا خواهیم ماند».
همزمان با این درگیریها، الجزیره در گزارشی اعلام کرد که وزارت امور خارجه ایالات متحده گفت که دور جدیدی از مذاکرات بین اسرائیل و لبنان در ۲۳ (سهشنبه ۲ تیرماه) و ۲۵ ژوئن (پنجشنبه ۴ تیرماه) برگزار میشود. اسرائیل و لبنان اولین دور از مذاکرات مستقیم خود را در ماه آوریل برگزار کردند. دور دوم مذاکرات هم در ماه ژوئن برگزار شد. «ایوان وارد» و «کریستینا گلدباوم» هم در نیویورکتایمز نوشتند، «مهند حاج علی»، عضو ارشد مرکز خاورمیانه کارنگی در بیروت، گفت: «ایران، لبنان را بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی خود میداند. برای ایران، پایان بازی، خروج اسرائیل از لبنان است.»
از سوی دیگر، «عساف اوریون»، سرتیپ بازنشسته اسرائیلی و عضو موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن، گفت که اگرچه ایران «موفق شده است دو صحنه را به هم متصل کند و از این مذاکرات با ترامپ برای مهار اسرائیل استفاده کند»، اما هنوز «خیلی زود است که قضاوت کنیم» که آیا مهار اسرائیل ادامه خواهد داشت یا خیر. با این حال، برخی مقامات آمریکایی بر این باورند که بنیامین نتانیاهو، احتمالا بهرغم توافق آتشبس بین ایالات متحده و ایران، به اقدامات نظامی علیه حزبالله ادامه خواهد داد. سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده نیز معتقدند که اسرائیل احتمالا به چنین عملیاتی ادامه خواهد داد، حتی اگر این عملیات مانع مذاکرات بین ایران و ایالات متحده شود.
«بن کسپیت» در المانیتور نوشت، یک منبع ارشد سیاسی اسرائیلی به المانیتور گفت که نتانیاهو در میان فشارهای فزاینده از سوی ایالات متحده و فشارهای داخلی گرفتار است. این منبع ارشد سیاسی گفت که حملات تلافیجویانه نه تنها برای بازداشتن حزبالله، بلکه برای ارسال پیامی به ترامپ بود، مبنی بر اینکه اسرائیل از آنچه حق خود برای محافظت از ساکنان شمال میداند، دست نخواهد کشید. گزارشگر المانیتور یک پرسش کلیدی مطرح میکند: آیا ترامپ به دنبال حذف نتانیاهو است؟ سپس در پاسخ مینویسد: ترامپ روز پنجشنبه در مصاحبه تلفنی با شبکه تلویزیونی «کان» اسرائیل گفت که «احتمالا» از تلاش برای انتخاب مجدد نتانیاهو حمایت خواهد کرد، هرچند که این سخنان «تا حدودی از حمایت قاطع فاصله داشت».
ترامپ در این مصاحبه گفت: «باید ببینم چه کسی نامزد میشود، اما من بیبی را خیلی دوست دارم. به احتمال زیاد از او حمایت خواهم کرد.» در شرایط کنونی، به نظر میرسد جدیترین رقبای نتانیاهو، «گادی آیزنکوت» (رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل و رهبر حزب یاشار) و «نفتالی بنت» (نخستوزیر پیشین و رهبر حزب «با هم») باشند. ترامپ در مصاحبه با «کان» افزود: « بهتر است بی بی منطقیتر عمل کند.» به نظر میرسد این اظهارات ترامپ اشارهای به حملات اسرائیل علیه مواضع حزبالله در لبنان باشد؛ حملاتی که واشنگتن آنها را بیهدف و کور ارزیابی میکند. رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر انتقادات تندی را علیه نتانیاهو مطرح کرده است؛ از جمله اینکه او را «دیوانه لعنتی» خوانده و گفته که وی «هیچ قدرت تشخیصی» ندارد. بر اساس یک نظرسنجی جدید که روز پنجشنبه (۲۸ خرداد) انجام شد، حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت، از حزب «با هم» به رهبری بنت - لاپید، پیشی گرفته و پا به پای حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو، پیش میرود. انتخابات بعدی حداکثر برای ماه اکتبر برنامهریزی شده است.
با این حال، به نظر میرسد ترامپ دست برتر را دارد و به مغازله با رقبای نتانیاهو پرداخته و همین میتواند شانس بیبی را برای دور بعد کاهش دهد و بهعنوان ابزار فشاری علیه نخستوزیر اسرائیل عمل کند. دستورکارهای متفاوت دو طرف در مورد لبنان و ایران باعث واگرایی آنها شده، بهگونهایکه جی دی ونس هم سخت به نتانیاهو و کابینهاش تاخت. («دنیایاقتصاد» در گزارشهای متعددی مانند «خط و نشان کاخ سفید برای تلآویو» در ۳۰ خردادماه و «معادله کنست در دست اعراب تاج بخش» در ۲۸ خرداد به تفصیل به این مساله پرداخته بود. )برای هواداران نتانیاهو، این اظهارنظر اطمینان چندانی ایجاد نکرد.
آنها این را بهعنوان مدرک جدیدی مبنی بر رویگردانی ترامپ از نتانیاهو میدانند. یکی از دستیاران نتانیاهو به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «ترامپ در حال حذف نتانیاهو است. ما شاهد یک تحول غیرقابل تصور و تکاندهنده هستیم.» تغییر موضع ترامپ که ناشی از تمایل او برای پایان دادن به جنگ با ایران است، در نهایت میتواند برای هر نامزدی که ترامپ در انتخابات اکتبر اسرائیل از او حمایت کند، مضر باشد. این منبع ارشد سیاسی اسرائیلی گفت: «افکار عمومی در اسرائیل میتواند درست مانند ترامپ علیه نتانیاهو شود. اسرائیلیها در حال حاضر در شوک هستند و سعی میکنند چرخش صد و هشتاد درجهای ترامپ را هضم کنند و امیدوارند که این یک نقص گذرا باشد، اما اوضاع دیگر هرگز مثل قبل نخواهد شد.»
