علی بیگدلی در گفتگو با فرارو مطرح کرد:
شواهد می گویند ایران و آمریکا به سمت توافق می روند
شواهد امر نشان می دهد که تنش های نظامی در حال کاهش است و ایران و آمریکا در حال حرکت به سمت توافق می روند. از دید من هیچ راهی به جز توافق وجود ندارد.آغاز جنگی دیگر می تواند با تبعاتی بسیار سنگین برای طرفین همراه شود. درست است که مسدود شدن تنگه هرمز یا در اختیار گرفتن کنترل آن از سمت ایران مهم است اما باید به این ابزار به عنوان یک ابزار مهم در حوزه سیاست خارجی نگاه کنیم و از آن استفاده استراتژیک و دیپلماتیک داشته باشیم نه این که به این ابزار به عنوان ابزار قدرت نمایی نگاه کنیم.
فرارو- پس از سفر عراقچی و قالیباف به قطر و انتشار گزارشهایی پراکنده از محتوای این سفر و ارتباط آن با آغاز گفتگوهایی برای رسیدن به تفاهم با ایالات متحده، اکنون برخی تحلیلگران درباره چگونگی به نتیجه رسیدن دیپلماسی در شرایط موجود بحث میکنند. حمله آمریکا به قایقهای تندرو ایران در آبهای خلیج فارس نیز گرچه یکی از موضوعات مهم روزهای اخیر است، اما برخی کارشناسان معتقدند نمیتواند برهمزننده روند دیپلماسی باشد.
به گزارش فرارو، علی بیگدلی، استاد دانشگاه و تحلیلگر ارشد سیاسی، در گفتگو با فرارو به بررسی وضعیت موجود پرداخته است:
رهبری موافق گفتگوهای اولیه است؛ تندروها چه میگویند؟
علی بیگدلی به فرارو گفت: «پیش از تحلیل هر نوع احتمال تفاهم و توافق، باید به این نکته دقت کنیم که خود آقای پزشکیان هم اشاره کردهاند که با هماهنگی رهبری تصمیم به شروع مذاکرات گرفته شده است و شورای امنیت ملی نیز در جریان امور قرار دارد. بنابراین سفر آقایان عراقچی، قالیباف و همتی به قطر و اخبار پیرامون این سفر نشان میدهد که اقداماتی در دست انجام است. حقیقت این است که شرایط داخلی برای ترامپ بسیار دشوار شده است. فشارهای کنگره و فشارهای افکار عمومی نیز رو به افزایش است و در نتیجه حزب جمهوریخواه به شدت تحت فشار قرار دارد.»
وی درباره فضای داخلی کشور گفت: «این نکته درباره فضای داخلی کشور ما نیز صدق میکند. برخی جریانهای تندرو معتقدند نباید مذاکرهای شکل بگیرد، اما وقتی رهبری با تفاهم اولیه یا تمدید آتشبس موافقت کردهاند، اینگونه تندرویها دقیقاً چه مفهومی دارد؟ تندروی در شرایطی که زمینه برای شکلگیری یک وضعیت مسالمتآمیز فراهم شده و مقامات ارشد تصمیمگیر نیز بر اساس مصالح ملی تصمیم گرفتهاند یک فرصت دیگر برای دیپلماسی قائل شوند، نه منطقی است و نه عقلانی.»
تنشهای نظامی در حال کاهش است
این استاد دانشگاه درباره حمله اخیر آمریکا به قایقهای تندرو در آبهای خلیج فارس گفت: «حمله اخیر با توجه به بیانیه سنتکام قابل اغماض است؛ نه به این معنا که اهمیت ندارد، بلکه به این دلیل که در شرایط مشابه، در تمامی ادوار تاریخ جنگ و آتشبس، بارها چنین وضعیتی رخ داده است. حتی صدام حسین در پایان جنگ هشتساله ادعا میکرد آخرین موشک را هم به تهران میزند و بعد سر میز مذاکره مینشیند. بنابراین باید توجه کنیم که موضوع مهم، اراده شکلگرفته برای حلوفصل مشکلات از طریق دیپلماسی است. این اراده در هر دو طرف دیده میشود و علیرغم اینکه ترامپ تلاش کرد مسئله ایران را به اجماعی بینالمللی تبدیل کند، اکنون مسیری برای خاتمه قطعی جنگ وجود دارد.»
وی افزود: «شواهد نشان میدهد که تنشهای نظامی در حال کاهش است و ایران و آمریکا به سمت توافق پیش میروند. از نظر من هیچ راهی جز توافق وجود ندارد. آغاز جنگی دیگر میتواند با تبعاتی بسیار سنگین برای هر دو طرف همراه شود. درست است که مسدود شدن تنگه هرمز یا در اختیار گرفتن کنترل آن از سوی ایران اهمیت دارد، اما باید به این ابزار به عنوان یک اهرم مهم در حوزه سیاست خارجی نگاه کرد و از آن استفادهای استراتژیک و دیپلماتیک داشت، نه آنکه آن را صرفاً وسیلهای برای قدرتنمایی دانست.»
سطح نرمش ایران در عرصه بینالملل بیشتر شده است
این استاد سیاست خارجی درباره نقش اسرائیل در تفاهم یا مذاکرات پیشرو گفت: «اگرچه اخیراً ترامپ اعلام کرده که با نتانیاهو درباره مسائل ایران و منطقه صحبت کرده است، روابط آنها سردتر شده است. با توجه به اینکه هزینههای انتخاباتی ترامپ را لابیهای یهودی پرداخت کردهاند و از وی خواستهاند مسئله ایران را به هر شکلی حل کند، انتظارات آنها از ترامپ بیش از حد ارزیابی میشود؛ چرا که نمیتوان از ایران انتظار داشت تمامی ساختارهای هستهای خود را منحل کند و ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی را به سادگی تحویل دهد. چنین توقعاتی غیرقابل تحقق است و حتی برخی از مشاوران کاخ سفید نیز گفتهاند که اینگونه درخواستها میتواند بار دیگر فضای داخلی ایران را به سمت تشدید تنش سوق دهد. ایران دو تریلیون دلار برای تأسیسات هستهای کشور هزینه کرده است و انتظار برچیده شدن همه این تأسیسات، انتظاری بیجاست.»
وی افزود: «نتانیاهو نمیخواهد دست از جنگ بکشد و حتی سطح درگیری در لبنان را بالاتر برده، چرا که اگر بدون دستاورد خاصی به خانه برگردد، کابینهاش ممکن است هر لحظه سقوط کند. باید توجه داشت که او و همسرش دو پرونده مالی دارند که به زودی باید بابت آنها در دادگاه حاضر شوند. بنابراین حیات سیاسی نتانیاهو در گرو ادامه جنگ است و این توضیح میدهد که چرا او طرفدار جنگ است. با این همه، نتانیاهو نمیتواند بدون کسب اجازه از آمریکا به ایران حمله کند. با این وجود ایران باید تضمینی جدی از ایالات متحده دریافت کند. سفر شهباز شریف به چین نشان میدهد انتخاب آقای قالیباف به عنوان مدیر میز چین تا چه اندازه حائز اهمیت است و همچنین نشان میدهد که روابط ما با چین عمیقتر شده و انتظار میرود پکن نیز گامهایی سریعتر در مناسبات موجود بردارد. وقتی این دادهها را کنار هم میگذاریم، میبینیم که سطح نرمش ایران در عرصه روابط بینالملل افزایش یافته است. ابتدا باید مذاکرات آغاز شود و سپس به بحث هستهای برسیم. درست است که باز شدن تنگه هرمز و افزایش تردد دریایی در ازای رفع برخی محدودیتها گام اولیه است، اما آنچه اکنون در دوحه مطرح است هنوز حول محور مسائل هستهای نیست.»
