پشمچینی گوسفندان کنار سنگنگاره ساسانی!
کنشگر میراث فرهنگی گفت: پشمچینی گوسفندان در کنار یادمان ملی و اثر تاریخی به نوعی بیتوجهی به ارزش و هویت تاریخی این اثر است.
سیاوش آریا، کنشگر میراث فرهنگی، گفت: چوپانان بومی روستای سرمشهد کازرون در استان فارس، چرا و پشمچینی گوسفندان خود را در محوطه سنگنگاره ساسانیان انجام میدهند.
به گزارش ایسنا، این کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی درباره این سنگنبشته گفت: این بزرگترین سنگنبشته تاریخ ساسانیان است. در زیر آن سنگنگاره بهرام دوم شاهنشاه ساسانی چشمنوازی میکند. این سنگنگاره یگانهترین و متفاوتترین سنگنگاره روزگار ساسانیان است که در آن بهرام دوم با تاجی کرهای ریختاندامی درشت و پهلوانانه در حال شکار شیر است و با شمشیر در دست راست به شکم شیر فرو برده و با دست چپ دستان شهبانوی ایران و همسر خویش را گرفته است. پشت سر پادشاه جانشین و سپس شهبانو و پس از آن نگاره موبد کرتیر است و یکی از زیباترین نگارکندهای ساسانیان تراشیده شده در دل کوههای ایران است.
او افزود: با این همه، وضعیت نگهداری و حفاظتی این یادگار ساسانیان خوب نیست و با چالشهای فراوانی در سالهای گذشته روبهرو بوده است؛ از دستدرازی و ساختوساز در حریم چسبیده به عرصه و فنسکشی در چند سال پیش تا دستاندازی انسانی و یادگارینویسیها با رنگ در یک دهه گذشته روی یادمان ساسانیان. باید فرسودگی شدید در اثر عوامل طبیعی و گذشت زمان و بدتر از آن رسیدگی نکردن متولیان امر را به آن افزود.
![]()
سنگنگاره ساسانی بهرام دوم در سرمهشد که درحال محو شدن است.
![]()
این کنشگر میراث فرهنگی گفت: در بازدید میدانی در جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ از این اثر ملی و بسیار ارزشمند با صحنهای غمانگیز روبهرو شدم؛ یکی از چوپانان بومی روستای سرمشهد از شکستگی یک بخش از فنسی که گرداگرد سنگنگاره در پایین کوه کشیده شده، بهره برده و گوسفندان خود را به درون محوطه ملی و تاریخی برده تا چرای آنها انجام شود. نکته نگرانکننده دیگر، پشمچینی گوسفندان در کنار یادمان ملی و اثر تاریخی است که به نوعی بیتوجهی به ارزش و هویت تاریخی این اثر است.
او افزود: حتی تابلو میراث فرهنگی و معرفی اثر تاریخی در درون محوطه نیز سبب بازدارنگی چوپان نشده است و بیانگر آن است که کشور به یک انقلاب جهادی و فرهنگی گسترده برای حفاظت از آثار تاریخی نیازمند است.
![]()
آثار حفاری جویندگان گنج
آریا گفت: از سویی، پایین سنگنگاره و کوه از آسیب قاچاقچیان در امان نمانده و با کندوکاوهای غیر مجاز گودالی را در کوه به بهانههای پوچ و خیالانگیز یافتن گنج پدید آوردهاند. با این همه، بر پایه مسئولیت اجتماعی خویش موضوع را به مدیر میراث فرهنگی شهرستان کازرون و معاونت میراث فرهنگی استان آگاهیرسانی کرده و خواستار پیگیری و رفع آن شدهام.
این کنشگر و پژوهشگر میراث فرهنگی یادآور شد: یکی از مواردی که در پاسداری و حفاظت از یادمانهای تاریخی بیرون از شهرها و درون روستاها اهمیت دارد نقش دهیاری و بخشداریها است. بر پایه قانون، آنها وظیفه دارند از یادمانهای تاریخی و محیط زیست منطقه حفاظت و پاسداری کنند. بارها این مورد را با مسئولان میراث فرهنگی استان و شهرستانها گوشزد کرده و خواستار بستن تفاهمنامه و اجرای آن میان دهیاران و میراث فرهنگی شدهام ولی شوربختانه این کار ساده و کوچک هنوز به سرانجام نرسیده است.
آریا همچنین گفت: نیاز به یادآوری است که وضعیت سنگنبشته و سنگنگاره نامدار به سرمشهد بد است و بسیار فرسوده شده و در حال پاک شدن است.
![]()
سنگنبشته پهلوی ساسانی کرتیر در سرمهشد، که گفته میشود بزرگترین سنگنبشته ساسانیان است.
![]()
ساختوساز در حریم چسبیده به عرصه که به گفته سیاوش آریا از حدود ۵ سال پیش انجام شده و با وجود آنکه به مسئولان اطلاع داده شده اما همچنان پابرجاست.
![]()
بخشی از فنسکشی محوطه سنگنبشتهها که شکسته و چوپانان گلههای خود را از این طریق وارد محوطه کردهاند.
![]()
آثار پشمچینی گوسفندان در محوطه ساسانی که رها شده و بوی ناخوشایندی را ایجاد میکند.