افزایش پروازهای جمعآوری اطلاعات آمریکا بر فراز کوبا
سی ان ان در گزارشی نوشت: اهمیت این تحرکات تنها به نزدیکی پروازها به خاک کوبا محدود نمیشود، بلکه زمانبندی و ناگهانی بودن افزایش آنها نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است. پیش از ماه فوریه، پروازهای شناسایی علنی آمریکا در اطراف کوبا بسیار محدود و نادر بود، اما اکنون روندی متفاوت مشاهده میشود.
فرارو- تحلیل دادههای هوانوردی عمومی نشان میدهد که ایالات متحده در ماههای اخیر حضور اطلاعاتی و شناسایی خود را در اطراف کوبا به شکل محسوسی افزایش داده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، از چهارم فوریه تاکنون نیروی دریایی و نیروی هوایی آمریکا دستکم ۲۵ مأموریت شناسایی در نزدیکی سواحل کوبا انجام دادهاند؛ مأموریتهایی که با استفاده از هواپیماهای سرنشیندار و پهپادهای پیشرفته صورت گرفته و عمدتاً بر مناطق اطراف هاوانا و سانتیاگو د کوبا متمرکز بودهاند. برخی از این پروازها حتی تا فاصله حدود ۴۰ مایلی سواحل این کشور پیش رفتهاند.
به گزارش فرارو به نقل از سی ان ان، بخش عمده این عملیاتها توسط هواپیماهای گشت دریایی P-8A Poseidon انجام شده است؛ هواپیماهایی که به طور ویژه برای مأموریتهای نظارتی، شناسایی و جمعآوری اطلاعات طراحی شدهاند. در کنار آنها، هواپیماهای RC-135V Rivet Joint نیز به کار گرفته شدهاند که تخصص اصلی آنها جمعآوری اطلاعات سیگنالی و شنود الکترونیکی است. همچنین چندین پهپاد شناسایی ارتفاعبالای MQ-4C Triton نیز در این مأموریتها مشارکت داشتهاند.
اهمیت این تحرکات تنها به نزدیکی پروازها به خاک کوبا محدود نمیشود، بلکه زمانبندی و ناگهانی بودن افزایش آنها نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است. پیش از ماه فوریه، پروازهای شناسایی علنی آمریکا در اطراف کوبا بسیار محدود و نادر بود، اما اکنون روندی متفاوت مشاهده میشود.
در ادامه گزارش سی ان ان، آمده است: این افزایش همزمان با تشدید مواضع سیاسی دونالد ترامپ علیه کوبا رخ داده است. در هفتههای منتهی به آغاز این پروازها، ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social مطالبی تند علیه دولت کوبا منتشر و بازنشر کرد؛ از جمله اظهارنظری از مارک تیسن، تحلیلگر فاکسنیوز، که گفته بود ترامپ پیش از پایان ریاستجمهوری خود از «هاوانای آزاد» بازدید خواهد کرد. تنها چند روز پس از انتشار این مواضع، رئیسجمهور آمریکا دستور محاصره نفتی کوبا را صادر کرد.
اکنون نیز دولت ترامپ در حال اعمال تحریمهای گستردهتری علیه هاواناست و مدعی است که کوبا تهدیدی برای امنیت ملی ایالات متحده محسوب میشود. در مقابل، مقامهای کوبایی این ادعا را رد کردهاند و تأکید دارند که دولت کمونیستی این کشور تهدیدی علیه آمریکا نیست. با این حال، آنها اعلام کردهاند در صورت هرگونه حمله نظامی، آماده آغاز یک جنگ چریکی طولانی علیه نیروهای آمریکایی خواهند بود.
پنتاگون از اظهار نظر درباره این تحرکات خودداری کرده و دولت کوبا نیز هنوز واکنش رسمی گستردهای به این گزارشها نشان نداده است.
الگوی تکرارشونده در سیاست خارجی آمریکا
طبق گزارش سی ان ان، بررسی نمونههای پیشین نشان میدهد که افزایش پروازهای شناسایی آمریکا معمولاً با تشدید لفاظیهای سیاسی واشنگتن علیه دولتهای هدف همزمان بوده است. نمونه مشابه این روند پیش از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا مشاهده شد. در آن زمان ترامپ با متهم کردن نیکولاس مادورو به قاچاق مواد مخدر، خشونت و اقدامات تروریستی، زمینه سیاسی فشار علیه کاراکاس را فراهم کرد. اندکی بعد، پروازهای شناسایی آمریکا در سواحل ونزوئلا آغاز شد و تا روزهای منتهی به عملیات نیروهای ویژه آمریکا علیه مادورو ادامه یافت.
در مورد ایران نیز وضعیت مشابهی دیده شد. پیش از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، مجموعه گستردهای از هواپیماهای اطلاعاتی و پهپادهای آمریکایی به طور آشکار سواحل جنوبی ایران را زیر نظر داشتند. نکته قابل توجه آن است که همان هواپیماهایی که اکنون در نزدیکی کوبا مشاهده میشوند — از جمله P-8A Poseidon، RC-135V Rivet Joint و MQ-4C Triton — پیشتر نیز در مأموریتهای مرتبط با ایران فعال بودهاند.
از ابتدای سال ۲۰۲۵ نیز دهها فروند از همین هواپیماهای شناسایی در اطراف جنگ اوکراین، شبهجزیره کره و مرزهای غربی روسیه فعالیت مستمر داشتهاند. دادههای منتشرشده از سامانههای ردیابی پرواز نشان میدهد که این مأموریتها در مناطق حساس ژئوپلیتیکی طی ماههای گذشته به شکل پیوسته ادامه داشته است.
پیام آشکار یا تاکتیک بازدارندگی؟
سی ان ان در ادامه گزارش خود نوشته است: تمام این پروازها از طریق سامانههای ردیابی عمومی مانند Flightradar24 و ADS-B Exchange قابل مشاهده بودهاند و در بسیاری موارد، کاربران شبکههای اجتماعی از جمله X و Discord نیز مسیر آنها را منتشر کردهاند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که هواپیماهای نظامی آمریکا در صورت تمایل میتوانند با خاموش کردن سامانههای موقعیتیاب خود، حضورشان را پنهان کنند. همین موضوع این گمانه را تقویت کرده که واشنگتن ممکن است عمداً اجازه دهد این پروازها دیده شوند تا پیامی سیاسی و امنیتی به کوبا و سایر رقبا ارسال شود.
چه این اقدام بخشی از یک راهبرد رسمی بازدارندگی باشد و چه نتیجه تصمیمات عملیاتی، حضور آشکار هواپیماهای شناسایی آمریکا در نزدیکی سواحل کوبا بدون تردید برای مقامهای هاوانا حامل پیامی هشدارآمیز خواهد بود.
