بلاتکلیفی دانشجویان در روزهای دوری از دانشگاه؛ آیا دانشگاه حضوری می‌شود؟

فرارو- 9:40 صبح روز 9 اسفند، زمانی که کلاس‌های درس در دانشگاه‌ها مملو از دانشجو بود، جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران آغاز شد. از همان لحظه، دانشجوها رهسپار خانه‌هایشان شدند. حتی به دانشجویان خوابگاهی که در آن روز و ساعت کلاس نداشتند، اعلام شد وسیله‌هایشان را جمع کنند روانه شهر و خانه‌هایشان شوند. دقایقی بعد هم اینترنت بین‌المللی قطع شد و دانشجوها ماندند با کلاس‌های آنلاین و پژوهش‌های جدا افتاده از منابع بین المللی.

به گزارش فرارو، بیش از 70 روز است که دانشجویان جدا افتاده از محیط دانشگاهی و آکادمیک خود هستند. اگر دانشجویی، خوابگاهی بوده، بیش از 2 ماه است که در خانه خود روزگار می‌گذراند و اگر خانه‌اش در نزدیکی شهر خودشان باشد، برای حضور یافتن در دانشگاه باید از هفت خان رستم عبور کند. به محض رسیدن به ورودی دانشگاه، اگر دلیل موثقی برای ورود نداشته باشد، احتمالا حق ورود نخواهد داشت.

از سویی دیگر دانشجوها دور از دانشگاه به اینترنت بین الملل دسترسی ندارند، مقاله‌ها، پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها روی دستشان مانده و جدیدترین منابع دور از دسترسشان است. اگر هم خوابگاهی باشند، نگران تعطیلی آن هستند. برخی از دانشجوها هم، به دور از دانشگاه با بخش آموزش و اداری و اتوماسیون دانشگاه درگیر هستند و می‌خواهند هر چه زودتر به دانشگاه بازگردند.

بنابراین این پرسش به وجود می‌آید که وضعیت مجازی بودن دانشگاه‌ها ادامه خواهد داشت یا امیدی به ترم جدید هست؟ آیا تدابیری برای دسترسی دانشجویان به اینترنت بین‌الملل اندیشیده شده؟

سعید حبیبا، معاون وزیر و رئیس سازمان امور دانشجویان وزارت علوم در مصاحبه با فرارو می‌گوید: «به دلیل مشکلاتی که هم‌اکنون در ارسال مقالات و چاپ آن‌ها در مجلات و ژورنال‌های معتبر علمی و پژوهشی وجود دارد، امکان افت رتبه علمی کشور نیز مطرح است که مسئولان محترم باید به این نکته توجه داشته باشند.»

فرارو: وضعیت خوابگاه‌ها پس از جنگ چگونه است و آیا برای بازگشت دانشجویان آماده‌اند؟

سعید حبیبا: «به‌جز در چند دانشگاه محدود که خوابگاه‌های دانشجویی در اثر حمله رژیم صهیونیستی-استکباری آسیب دیده‌اند، بقیه خوابگاه‌ها آسیب ندیده‌اند و مشکل خاصی برای اسکان دانشجویان ندارند. این آمادگی وجود دارد که اکثر دانشجویان عزیز بتوانند مجددا در خوابگاه‌های خود ساکن شوند و برای دانشجویان جدیدالورود روزانه نیز در اکثر دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، کمافی‌السابق خوابگاه برای اسکان آن‌ها مهیا است.»

احتمال حضوری شدن دانشگاه‌ها برای ترم آینده چقدر است؟

سعید حبیبا: «با توجه به پیش‌بینی‌های مسئولان و نظامیان عالی‌رتبه کشور، به احتمال زیاد بعید است دشمن، پس از شکست شدیدی که از ناحیه رزمندگان و مردم غیور ایران متحمل شده، دوباره چشم طمع به کشور ما داشته باشد. از این‌رو، از نظر ثبات و امنیت داخلی کشور، ان‌شاءالله مشکل خاصی وجود نخواهد داشت و دانشجویان می‌توانند با آرامش کامل در کلاس‌های درس حاضر شوند و به‌صورت حضوری به فعالیت‌های پژوهشی خود بپردازند.»

برای دانشجویانی که نیاز به اینترنت دارند اما از دانشگاه دور هستند چه برنامه‌ای در نظر گرفته شده است؟ آیا دانشجویان با ورود به دانشگاه به اینترنت بین‌الملل دسترسی دارند؟ برای اساتید و دانشجویانی که پژوهشی در دست بررسی داشته و به اینترنت بین‌الملل نیاز دارند چه تدابیری اندیشیده شده است؟

سعید حبیبا: «برای اساتید محترم، مشکل خاصی در استفاده از اینترنت بین‌المللی وجود ندارد و از پایان سال گذشته به‌تدریج دسترسی آن‌ها به اینترنت بین‌المللی مهیا شده است و هم‌اکنون اکثر اساتید از اینترنت بین‌المللی استفاده می‌کنند. مضاف بر این‌که اکثر دانشگاه‌ها نیز برای اتصال به اینترنت بین‌المللی مشکل خاصی ندارند و اساتید و دانشجویانی که بعضا در دانشگاه‌ها حضور دارند یا برای استفاده از اینترنت به دانشگاه می‌روند، از اینترنت بین‌المللی بهره‌مند هستند.

اما برای دانشجویانی که از محیط دانشگاه دور هستند و به‌ویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی که برای پایان‌نامه و سایر پژوهش‌های خود نیاز به اینترنت جهانی دارند، با مسئولان ارشد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، به‌صورت حضوری و مکاتبه‌ای، رایزنی‌هایی انجام گرفته است و ما امیدوار هستیم با موافقت نهادهای امنیتی و همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و نیز شورای عالی فضای مجازی، شاهد این باشیم که دانشجویان عزیز ما، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی، نیز بتوانند از اینترنت جهانی استفاده کنند و از درس، پژوهش و پایان‌نامه خود عقب نمانند.

کمااینکه به دلیل مشکلاتی که هم‌اکنون در ارسال مقالات و چاپ آن‌ها در مجلات و ژورنال‌های معتبر علمی و پژوهشی وجود دارد، امکان افت رتبه علمی کشور نیز مطرح است که مسئولان محترم باید به این نکته توجه داشته باشند؛ زیرا اگر موفقیتی هم در دو جنگ اخیر برای کشور عزیز ما وجود داشته، بخش معناداری از آن به دلیل پیشرفت‌های فناورانه‌ای بوده که در همین محیط‌های علمی و دانشگاهی خلق شده‌اند و ان‌شاءالله با برقراری صلح پایدار، بتوانیم با قدرت و انگیزه بیشتر، کشورمان را در حوزه فناوری‌های دفاعی ارتقا دهیم.»

چرا برخی از دانشگاه‌ها در مقاطع دکتری و ارشد بازگشایی شدند اما برخی دیگر نه؟ دلیل تعطیلی‌ها چگونه تعبیر می‌شود؟

سعید حبیبا: «دانشگاه‌هایی که به‌طور کامل فعال هستند، عمدتا دانشگاه‌هایی‌اند که همانند دانشگاه تربیت مدرس، به‌طور کامل دانشجوی تحصیلات تکمیلی دارند یا مانند دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف، در شهر تهران مستقر هستند و دانشجویان آن‌ها نیز عموما ساکن تهران و شهرهای اطراف‌اند؛ بنابراین برای حضور روزانه در دانشگاه مشکل خاصی ندارند.

همچنین بخش قابل توجهی از دانشجویان این دانشگاه‌ها در مقاطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند و از آنجا که این دانشگاه‌ها عموما دارای رشته‌های کاربردی و عملیاتی‌اند، دانشجویان برای انجام پایان‌نامه‌های خود ناچار به استفاده از آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های پژوهشی هستند. به همین دلیل لازم است تا حد امکان امکان حضور آن‌ها در دانشگاه فراهم شود تا بتوانند پایان‌نامه‌های خود را به اتمام برسانند و با مشکلات سنواتی مواجه نشوند.»

آیا سیستم اداری برای دانشجویان فعال است؟ درگیری‌های بروکراتیک دانشجویان تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

سعید حبیبا: «خوشبختانه چه در دانشگاه‌ها و چه در وزارت علوم، به‌ویژه سازمان امور دانشجویان و صندوق رفاه دانشجویان، کارهای اداری هم‌اکنون با تمام توان و با حضور کارکنان در حال انجام است. به‌ویژه اینکه سازمان امور دانشجویان از زمان شروع جنگ و در طول جنگ، حتی در برخی روزهای تعطیل نیز فعال بوده و مشغول خدمت‌رسانی به دانشجویان عزیز بوده است و ما هیچ تعطیلی‌ای در سازمان امور دانشجویان، در بدو جنگ و دوره پساجنگ، نداشتیم.

لازم است این نکته نیز ذکر شود که دفتر مشاوره سازمان و مراکز مشاوره دانشگاه‌ها، به‌صورت شبانه‌روزی مشغول خدمت‌رسانی به دانشجویان آسیب‌دیده روحی از جنگ بوده‌اند و با برنامه‌های «الو سلام» و احوالپرسی، حدود ۲۰۰ هزار ساعت با دانشجویان دچار استرس جنگ گفت‌وگو و مشاوره انجام داده‌اند.

همچنین یکی دیگر از خدمات سازمان در دوره جنگ، خروج کاملا ایمن چند ده هزار دانشجوی خارجی از چند مرز زمینی در چهارگوشه کشور بوده است که خوشبختانه در این جنگ تحمیلی حتی یک دانشجوی خارجی نیز دچار آسیب نشد. افزون بر این، هزاران نفر از دانشجویان خارجی که خواستار ماندن در کشور بودند، در استان‌های امن یا کمتر درگیر جنگ، مانند مازندران، اسکان داده شدند. در دانشگاه‌ها نیز سیاست ما این است که در حوزه دانشجویی بتوانیم تا سرحد توان، به‌ویژه در برهه کنونی که دانشجویان عزیز ما درگیر مشکلات ناشی از جنگ و بعضا دچار تروما و اضطراب جنگ بوده و هستند، خدمت‌رسانی به آن‌ها را چه در بخش مشاوره و چه در بخش اداری، روان و بدون تکلف‌ها و بروکراسی اداری به انجام برسانیم.»