مصائب بیپایان پیک های موتوری/ جان میدهند تا نان ببرند
پیکهای موتوری که امروز با مشکلات متعددی از جمله نبود بیمه تامین اجتماعی، کاهش درآمد، رکود بازار و ضعف زیرساختهای شهری مواجهاند، با تعدیل نیرو و ورود افراد جدید به این شغل، شرایط سخت تری را تجربه می کنند زیرا بازار کشش ورود نیروهای جدید را ندارد.
در سال ۱۴۰۵، پیکهای موتوری بیش از هر زمان دیگری به آیینهای از وضعیت کلی اقتصاد شهری ایران تبدیل شدهاند؛ شغلی که روزگاری بهعنوان نماد انعطافپذیری بازار کار و فرصتهای اقتصاد دیجیتال معرفی میشد، امروز در میانه فشارهای چندلایه اقتصادی، اجتماعی و امنیتی، با چالشهای جدی بقا مواجه است
پیکهای موتوری که زمانی با افزایش تقاضای خرید آنلاین بهویژه در دوران همهگیری کرونا رونق گرفتند، اکنون با بازاری اشباع، درآمدهای ناپایدار و ریسکهای چندگانه روبهرو هستند. بررسیهای میدانی نشان میدهد بسیاری از فعالان این حوزه، سال ۱۴۰۵ را سختترین دوره کاری خود توصیف میکنند.
شرایط کاری سخت پیکهای موتوری
داوود محمدی، رئیس اتحادیه حملونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران به تشریح چالشهای صنف پیکهای موتوری پرداخت و گفت: پیکهای موتوری امروز با مشکلات متعددی از جمله نبود بیمه تامین اجتماعی، کاهش درآمد، رکود بازار و ضعف زیرساختهای شهری مواجهاند و این مسائل باعث شده شرایط کاری این صنف نسبت به گذشته دشوارتر شود.
ورود پلتفرمهای آنلاین روند بازار را تغییر داد
وی با اشاره به فعالیت پلتفرمهای آنلاین در حوزه پیک موتوری افزود: ورود پیکهای آنلاین بدون سازوکار مشخص، ساختار سنتی این صنف را دچار آسیب کرد. پیش از این، دفاتر پیک موتوری نظم مشخصی داشتند و نیروها در چارچوب ساعات کاری معین فعالیت میکردند، اما اکنون بسیاری از نیروها بهصورت شناور و بدون تعهد کاری ثابت فعالیت میکنند که این موضوع هم بر کیفیت خدمات و هم بر نظم شهری اثر گذاشته است.
محمدی ادامه داد: با گسترش فعالیت پلتفرمهای آنلاین، تعداد زیادی از دفاتر سنتی پیک موتوری عملاً بیکار شدند و حجم تماسها و سفارشها کاهش محسوسی پیدا کرد. به گفته او، در برخی دفاتر تعداد تماسهای روزانه از حدود ۷۰۰ مورد به کمتر از ۲۰۰ مورد رسیده است.
نبود نظارت کافی بر فعالیت پیکهای اینترنتی
رئیس اتحادیه حملونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران با انتقاد از نبود نظارت کافی بر فعالیت برخی پیکهای اینترنتی گفت: در بسیاری موارد افراد تنها با ثبت یک سیمکارت وارد این حوزه میشوند و هویت و محل سکونت آنها مشخص نیست. این موضوع میتواند مشکلاتی را برای شهروندان ایجاد کند و امکان پیگیری برخی تخلفات را دشوار سازد.
محروم از حداقل امکانات رفاهی
وی همچنین به نبود امکانات رفاهی برای پیکهای موتوری اشاره کرد و افزود: رانندگانی که ساعتهای طولانی در سطح شهر فعالیت میکنند، از حداقل امکانات رفاهی مانند سرویس بهداشتی یا محل استراحت مناسب برخوردار نیستند. این در حالی است که شرکتهای فعال در این حوزه از زیرساختهای عمومی و اینترنتی کشور استفاده گستردهای دارند.
بیمه تامین اجتماعی، مطالبه اصلی صنف
محمدی مهمترین مطالبه این صنف را برخورداری از بیمه تامین اجتماعی عنوان کرد و گفت: پیکهای موتوری با وجود فعالیت در شغلی پرخطر، همچنان از بیمه مناسب برخوردار نیستند و اتحادیه طی سالهای گذشته بارها این موضوع را از سازمان تامین اجتماعی پیگیری کرده، اما هنوز نتیجه مشخصی حاصل نشده است.
وی افزود: نبود امنیت شغلی و حمایتهای اجتماعی، بر عملکرد و آرامش روانی رانندگان تاثیر مستقیم دارد. وقتی یک راننده از حداقل امکانات رفاهی و بیمه محروم باشد، طبیعی است که کیفیت خدمات و نظم ترافیکی نیز تحت تاثیر قرار گیرد.
افزایش تعدیل نیرو و ورود افراد جدید
رئیس اتحادیه حملونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران درباره وضعیت بازار کار این صنف نیز گفت: در ماههای اخیر و همزمان با افزایش تعدیل نیرو در شرکتها، بسیاری از افراد برای تامین معیشت به شغل پیک موتوری روی آوردهاند. با این حال، رکود اقتصادی باعث شده میزان سفارشها کاهش یابد و بازار کشش ورود نیروهای جدید را نداشته باشد.
وی تصریح کرد: بسیاری از افرادی که وارد این شغل میشوند، به دلیل مشکلات معیشتی و برای تامین هزینههای زندگی ناچار به فعالیت در این حوزه هستند، اما واقعیت این است که حجم کار نسبت به گذشته کاهش یافته و درآمدها نیز تحت فشار قرار گرفته است.
درآمد پیکهای موتوری زیر فشار هزینهها
محمدی درباره تعداد نیروهای فعال در این صنف در تهران گفت: در حال حاضر حدود چهار تا پنج هزار نفر در قالب دفاتر پیک موتوری تحت پوشش اتحادیه تهران فعالیت میکنند.
وی درباره درآمد پیکهای موتوری نیز اظهار کرد: متوسط درآمد روزانه یک پیک موتوری حدود یک میلیون تومان است، اما بخش زیادی از این مبلغ صرف هزینه بنزین، استهلاک موتور و کمیسیون میشود و در نهایت درآمد خالص راننده رقم بالایی نخواهد بود.
نرخ خدمات افزایش نداشته است
رئیس اتحادیه حملونقل بار سبک شهری و پیک موتوری تهران گفت: با وجود افزایش هزینهها، تاکنون نرخ خدمات باربری و پیک موتوری افزایش پیدا نکرده است، زیرا شرایط اقتصادی جامعه ایجاب میکند همه بخشها برای عبور از وضعیت فعلی همکاری کنند.
وی در پایان با تاکید بر لزوم حمایت از رانندگان این صنف گفت: پیکهای موتوری و رانندگان وانت از اقشار ضعیف جامعه هستند و بسیاری از آنها پسانداز یا پشتوانه مالی ندارند. این افراد روزانه کار میکنند تا بتوانند هزینه همان روز زندگی خود را تامین کنند و لازم است مشکلات آنها بهصورت واقعی به گوش مسئولان برسد.
