نکات کلیدی اختلاف ایران و آمریکا در مذاکرات
پرونده هستهای، کنترل تنگه هرمز و دامنه آتشبس، مهمترین موانع توافق میان تهران و واشنگتن هستند
فرارو- مذاکرات ایران و آمریکا بدون رسیدن به توافق پایان یافت. اختلافات عمیق طرفین بر سر پرونده هستهای ایران، کنترل تنگه هرمز و دامنه آتشبس منطقهای، دستیابی به توافق و آتشبس پایدار را با ابهامی جدی موجه کرده است.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره؛ این مذاکرات که با میانجیگری پاکستان و در جریان آتشبس موقت برگزار شد، بار دیگر از شکافهای راهبردی تهران و واشنگتن پرده برداشت. طرفین مذاکرات همچنان درباره اصول کلیدی امنیتی و اقتصادی منطقه اختلاف نظر جدی دارند.
مهمترین اختلافهای طرفین مذاکره چیست؟
برنامه هستهای ایران
اصلیترین اختلاف دو طرف مربوط به برنامه هستهای ایران است. آمریکا میخواهد ایران بهطور شفاف تعهد بدهد که نه به دنبال ساخت سلاح هستهای است و نه توانایی رسیدن سریع به آن را خواهد داشت. در مقابل، ایران میگوید هدفش از برنامه هستهای کاملا صلحآمیز است و بارها اتهام ساخت سلاح هستهای را رد کرده اما تاکید دارد که در صورت لغو تحریمها حاضر است برخی محدودیتها را بپذیرد.
در سال ۲۰۱۵، توافق هستهای بین ایران و دولت اوباما امضا شد که سطح غنیسازی را تا ۳.۶۷ درصد محدود میکرد اما در سال ۲۰۱۸ دولت ترامپ از این توافق خارج و تحریمها دوباره برگردانده شد. از آن زمان، ایران سطح غنیسازی را تا ۶۰ درصد افزایش داده، در حالی که برای ساخت سلاح هستهای، غنیسازی ۹۰ درصدی لازم است.
تنگه هرمز
یکی دیگر از نقاط مهم اختلاف، کنترل تنگه هرمز است. آبراه استراتژیکی که بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز خلیج فارس از آن عبور میکند. اختلال تردد در این آبراه باعث افزایش شدید قیمت انرژی در جهان شده و حتی برخی کشورها را مجبور به اجرای سیاستهای ریاضتی کرده است.
ایران پیشنهاد داده برای عبور از این تنگه هزینه دریافت شود اما آمریکا با این موضوع مخالف است و خواهان باز بودن کامل و بدون هزینه این مسیر است.
گسترش آتشبس به لبنان
ایران خواستار آن است که آتشبس فقط محدود به خودش نباشد و به سطح منطقهای گسترش پیدا کند؛ بهویژه شامل توقف درگیریها در لبنان و گروههایی مانند حزبالله. اسرائیل اما اعلام کرده عملیات نظامیاش در لبنان ادامه خواهد داشت. حتی در همان ساعات ابتدایی آتشبس، حملات گستردهای در لبنان انجام شد که صدها کشته بر جا گذاشت.
با این حال، ایران تاکید دارد که لبنان هم باید بخشی از آتشبس باشد، در حالی که آمریکا این موضوع را یک درگیری جداگانه از توافق فعلی میداند.
