روایت رسانه پاکستانی از موضوعات اختلافی در مذاکرات ایران و آمریکا
یک رسانه پاکستانی نوشت: انتظار دستیابی سریع به یک پیشرفت بزرگ در مذاکرات میان ایران و آمریکا وجود ندارد، اما احتمال ادامه مذاکرات وجود دارد که میتواند به تمدید آتشبس نیز منجر شود.
مذاکرات اسلامآباد میان ایالات متحده آمریکا و ایران با میزبانی پاکستان برگزار میشود. هدف این گفتوگوها پیشبرد روند یک آتشبس شکننده و بررسی مسیرهای دستیابی به یک توافق گستردهتر است.
این مذاکرات حول دو پیشنهاد متقابل شکل گرفته است. ایران یک چارچوب ۱۰ مادهای ارائه کرده، در حالی که در مقابل، آمریکا طرحی ۱۵ مادهای پیشنهاد داده است. با وجود اعلام آمادگی هر دو طرف برای گفتوگو، اختلافات قابل توجهی همچنان پابرجاست.
محور اصلی این مذاکرات برنامه هستهای ایران است. واشنگتن خواستار تضمینهای قوی است که تهران به دنبال توسعه سلاح هستهای نخواهد رفت؛ این خواسته شامل محدودیتهای سختگیرانه بر غنیسازی اورانیوم و نظارت شدید از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز میشود. در مقابل، ایران به رسمیت شناختن حق فعالیتهای صلحآمیز هستهای، از جمله غنیسازی، را خواستار است و آن را مسئلهای مرتبط با حاکمیت ملی خود میداند.
تحریمهای اقتصادی نیز یکی دیگر از مسائل کلیدی است. ایران خواهان لغو فوری و کامل تحریمهای آمریکا و سایر تحریمهای بینالمللی و همچنین بازگشت داراییهای مالی مسدودشده خود در خارج از کشور است. موضع آمریکا در این زمینه متفاوت است و از کاهش تدریجی تحریمها در ازای اجرای قابل راستیآزمایی تعهدات هستهای و امنیتی ایران حمایت میکند.
کنترل و دسترسی به تنگه هرمز، که از نظر راهبردی اهمیت بالایی دارد، نیز یکی از نقاط اختلاف اصلی است. ایران خواهان به رسمیت شناخته شدن رسمی نقش تنظیمگر خود در این گذرگاه است و به اهمیت جغرافیایی و اقتصادی آن اشاره میکند. در مقابل، آمریکا با توجه به اهمیت این تنگه برای تأمین جهانی انرژی، بر باز بودن کامل و امن مسیرهای دریایی بینالمللی بدون هیچ محدودیتی تأکید دارد.
نفوذ منطقهای نیز موضوعی حساس است. واشنگتن بر پایان حمایت ایران از گروههای مسلح متحد در خاورمیانه تأکید دارد، در حالی که ایران خواستار توقف عملیات نظامی علیه این گروهها و کاهش گستردهتر تنشها در منازعات منطقهای است.
ایران همچنین خواستار خروج نیروهای آمریکایی از منطقه و ارائه تضمین رسمی عدم تجاوز شده است. آمریکا با اشاره به تعهدات امنیتی خود نسبت به متحدانش، آمادگی برای کاهش نقش نظامی خود را نشان نداده است.
یکی دیگر از مسائل مورد اختلاف، برنامه موشکهای بالستیک ایران است. آمریکا به دنبال محدود کردن توسعه موشکی و توانمندیهای دفاعی گستردهتر ایران است، در حالی که ایران چنین درخواستهایی را محدودکننده حق دفاع خود میداند.
تهران همچنین موضوع جبران خسارات ناشی از جنگ اخیر را مطرح کرده است، در حالی که انتظار میرود آمریکا بر پاسخگویی در قبال حملات به منافع خود و متحدانش تأکید کند.
با نزدیک شدن به پایان دوره دو هفتهای آتشبس، منابع اذعان دارند که پیشرفتها احتمالاً بهصورت مرحلهای حاصل خواهد شد و با اقدامات اعتمادساز از سوی هر دو طرف آغاز میشود. اگرچه انتظار دستیابی سریع به یک پیشرفت بزرگ وجود ندارد، اما به گفته منابع، احتمال ادامه مذاکرات وجود دارد که میتواند به تمدید آتشبس نیز منجر شود.
