«فوری»های خطرناک!
«فوری! با مشکل پروستات خداحافظی کنید»، «فوری فوری! حل مشکل کمردرد در ۳ روز»، «فوری! تصویری که ورق جنگ را برگرداند» و ... . اینها فقط نمونهای از مطالبی است که این روزها با برچسب فوری در برخی کانالهای خبری منتشر میشود.
حسامالدین قاموس مقدم، وکیل پایه یک دادگستری در یادداشتی در ایسنا نوشت:
در روزهایی که فضای عمومی جامعه به دلیل شرایط جنگی و نااطمینانیهای ناشی از آن حساس و ملتهب است و محدودیتهای اینترنتی نیز مردم تشنه خبر را به سمت پیامرسانهای داخلی سوق داده است، ملاحظات خبری اهمیتی دوچندان مییابد. در چنین وضعیتی قطعا کلمهای مثل «فوری» تنها یک واژه ساده نیست؛ یک علامت هشدار است، یک نشانه برای جلب توجه فوری افکار عمومی به رویدادی مهم و اثرگذار.
با این حال، در بسیاری از کانالهای خبری شاهد استفاده بیرویه از همین واژه هستیم؛ جایی که «فوری» نه برای اعلام یک خبر حیاتی، بلکه برای هر موضوعی به کار میرود: از یک شایعه بیاهمیت گرفته تا تبلیغ یک محصول، یک تخفیف فروشگاه یا حتی مطالبی که هیچ فوریتی در آنها وجود ندارد.
این رفتار شاید در نگاه اول صرفاً یک شیوه برای جلب توجه مخاطب به نظر برسد، اما در واقع پیامدهای خطرناکی دارد. تکرار بیدلیل یک هشدار، به مرور زمان حساسیت جامعه را نسبت به آن از بین میبرد. وقتی مخاطب بارها و بارها با «فوری»هایی مواجه شود که در عمل فوری نیستند، ذهن او به تدریج این واژه را نادیده میگیرد.
کلمه «فوری» در اطلاعرسانی عمومی، نقشی شبیه آژیر خطر دارد. آژیر خطر زمانی معنا دارد که فقط در لحظههای واقعی خطر به صدا درآید. اگر آژیر را هر روز و بیدلیل به صدا دربیاوریم، مردم پس از مدتی دیگر به آن توجه نمیکنند و در آن لحظهای که خطر واقعی فرا میرسد، آژیر دیگر کارکرد خود را از دست داده است.
دقیقاً همین اتفاق میتواند در فضای رسانهای رخ دهد. وقتی مخاطب به این نتیجه برسد که «فوری» اغلب بیدلیل استفاده میشود، در مواجهه با یک خبر واقعاً فوری نیز ممکن است آن را جدی نگیرد. نتیجه چنین وضعیتی، از دست رفتن اعتماد عمومی و کاهش کارایی اطلاعرسانی در لحظههای حساس است.
رسانهها و بهویژه کانالهای خبری، در شرایط بحرانی بیش از هر زمان دیگری مسئولیت دارند. اعتماد مخاطب سرمایهای است که به سختی به دست میآید اما به آسانی از بین میرود. اگر قرار باشد هر خبر معمولی با برچسب «فوری» منتشر شود، در نهایت نه تنها معنای این واژه تهی میشود، بلکه یکی از مهمترین ابزارهای هشدار عمومی نیز بیاثر خواهد شد.
شاید وقت آن رسیده باشد که در استفاده از واژهها، بهویژه واژههایی که نقش هشدار دارند، کمی محتاطتر و مسئولانهتر رفتار کنیم. زیرا در روزی که واقعاً به «فوری» نیاز داریم، نباید با جامعهای روبهرو شویم که دیگر به آن توجهی نمیکند.
