چه کسی شیر اینترنت را بست؟
در ۱۹ روزی که پشت سر گذاشتیم، این قطعی اینترنت حواشی زیادی به دنبال داشت که شاید نقطه اوج آن، انتشار تصاویر صف و تعهدنامه فعالان تجاری در اتاق بازرگانی برای استفاده از اینترنت بینالملل بود. امروز سخنگوی دولت در نشست هفتگی خود از تصمیمگیری در شورایعالی امنیت ملی برای قطع اینترنت خبر داد.
فرارو – قطع دسترسی گسترده به اینترنت بینالملل که از روز ۱۸ دی آغاز شده بود، امروز ۷ بهمن، بیستمین روز خود را پشت سر میگذارد. هنوز به طور رسمی مشخص نیست که این وضعیت چه زمانی پایان پیدا میکند و شرایط به قبل از قطعی اینترنت برمیگردد.
به گزارش فرارو، در ۱۹ روزی که پشت سر گذاشتیم، این قطعی اینترنت حواشی زیادی به دنبال داشت که شاید نقطه اوج آن، انتشار تصاویر صف و تعهدنامه فعالان تجاری در اتاق بازرگانی برای استفاده از اینترنت بینالملل بود. امروز سخنگوی دولت در نشست هفتگی خود از تصمیمگیری در شورایعالی امنیت ملی برای قطع اینترنت خبر داد. یکی از مشاوران رسانهای ریاستجمهوری هم از اجرای دستور پزشکیان توسط علی لاریجانی برای باز شدن مرحلهای اینترنت گفت. بازار فروش کانفیگهای ویپیان که در این شرایط امکان برقراری اتصال موقت ارتباط را برقرار میکنند هم داغ شده است.
تصمیم شورایعالی امنیت ملی
با توجه به تجربیات پیشین و اظهارات متعدد مقامات دولتی، تصمیمگیری درباره قطع و وصل اینترنت بینالملل با نهادهای بالادستی و به طور مشخص، شورایعالی امنیت ملی است. تصمیمی که با توجه به شرایط امنیتی کشور اتخاذ شده است.
علی اصغر شفیعیان یکی از مشاوران ریاستجمهوری در دو توئیت که شامگاه دوشنبه منتشر شد، به موضوع اینترنت پرداخت. او نوشت: «۱. دستور رئیس جمهور پزشکیان برای دسترسی اینترنت در حال اجراست؛ اما تدریجی باز خواهد شد. ۲. لاریجانی در این باره وظیفهی دبیری شعام را انجام میدهد نه بیشتر. ۳. بله وضعیت فعلی اینترنت و آن عکسی که از اتاق بازرگانی منتشر شده خجالت آور است. عذرخواهی کمترین کار است.»
او همچنین در پستی دیگر آورد: «تصمیم در مورد اینترنت در شرایط فعلی با شعام است، ربطی به وزارت ارتباطات ندارد. همچنان که تا پنجشنبه شب [۱۸ دی] باز بود و نمیخواستند به راحتی ببندند حالا در پی باز کردن هر چه زودتر آن هستند. اختلافنظرهایی هست ولی باز خواهد شد. دسترسی به اینترنت جهانی حق همه است.»
فاطمه مهاجرانی هم امروز در نشست با خبرنگاران، با تاکید بر اینکه «رویکرد دولت دسترسی آزاد به اطلاعات است»، گفت: «اگر لازم است به خاطر شرایط امنیتی و ضرورت حفظ جان انسانها اینترنت قطع شود، در این زمینه تابع تصمیمات نهادهای امنیتی هستیم. آسیبی که در پی حوادث هجدهم و نوزدهم دیماه ایجاد شد، ماهیتی امنیتی داشت و براساس تشخیص و ملاحظات سیاستگذاران حوزه امنیت، قطع اینترنت ملی در دستور کار قرار گرفت. بدیهی است که رویکرد دولت، حمایت از اینترنت و کسبوکارهای مرتبط با آن است، اما در شرایطی که ملاحظات امنیتی در اولویت قرار میگیرد، همه ناگزیر از تبعیت از این تصمیمها هستیم.»
انگشت اتهام خبرگزاری اصولگرا سمت دولت
در چنین شرایطی، یکی از رخدادهای جالب توجه بحثی بود که در سطح رسانه میان خبرگزاری فارس و وزارت ارتباطات شکل گرفت. این خبرگزاری جمعه هفته گذشته اعلام کرد که «اتصال اینترنت در شورای عالی امنیت ملی تصویب و به وزارت ارتباطات ابلاغ شده است اما تثبیت این دسترسی به جهت پیچیدگیهای فنی نیازمند زمان است.» موضوعی که با واکنش و تکذیب وزارت ارتباطات مواجه شد.
فارس نیز در بخش پایانی واکنش خود این گونه ذکر کرد که «فارس ضمن بررسی دوباره تاکید میکند اخبار پیشین دقیق بوده است و بهزودی علت این ناراستی وزارت ارتباطات برای مردم روشن خواهد شد.» اخبار مذکور مربوط روزهای سوم و چهارم بهمن ماه است، این بحث میان خبرگزاری مذکور و وزارت ارتباطات ادامه پیدا نکرد اما به طور رسمی هم مشخص نیست به چه علت وارد بیستمین روز شده و تا چه زمانی این شرایط دوام دارد. از سوی دیگر مشخص نیست که این بار در مسیر قطع اینترنت کشور از لحاظ فنی چه اتفاقاتی رخ داده است.
وضعیت فعلی اینترنت چگونه است؟
از هفته گذشته، اخبار پراکندهای درباره قطع و وصل اتصالات اینترنت بینالملل در بعضی اپراتورهای همراه به گوش میرسید. اخبار یا مشاهدات حاکی از آن بود که کاربران بدون هیچ پیشزمینهای، گاهی برای چند دقیقه و گاهی برای چند ساعت به اینترنت بینالملل یا بخشی از اپلیکیشینهای فیلترشده دسترسی داشتند. روز شنبه اما برای مدتی کمتر از یک ساعت، اینترنت یکی از اپراتورها به صورت کامل وصل و دوباره قطع شد. سپس در لایه بعدی، اخبار پراکندهای از کار کردن بعضی اپلیکیشنهای فیلترشکن به گوش میرسید. بعضی ابزارها هم به مرور در دسترس قرار گرفتند. نکته این که وضعیت اینترنت ثابت و هر کدام از اپراتورها هنوز در میزان دسترسی به این ابزار با یکدیگر متفاوت است. از هفته گذشته، به طور محدود دسترسی بعضی رسانهها به اینترنت بینالملل برقرار شد.
از روز دوشنبه، تصاویری از تجمع بازرگانان و اعضای اتاق بازرگانی در محل این تشکل بخش خصوصی منتشر شد که واکنشهای زیادی داشت. در فرم تعهدنامهای که تا کنون هم تکذیب نشده، این موضوع قید شده بود که تعهد مذکور برای استفاده از این «امتیاز» است. در اخبار آمد که این استفاده به مدت ۲۰ دقیقه و با حضور ناظر بوده است.
از ابتدای این هفته، کانفیگها و تنظیمات فیلترشکن جدید اتصالات موقت به اینترنت بینالملل به مرور و به صورت محدود در دسترس قرار گرفت. آخرین خبرها تا لحظه تنظیم این گزارش، از این قرار بود که از ساعت ۱۴ روز سهشنبه ۷ بهمن، وضعیت دسترسی به اینترنت بینالملل بهبود پیدا میکند. اما برخی محدودیتها – به غیر از محدودیتهای پیش از فیلترینگ که پابرجاست – همچنان ادامه دارد.
