مقایسه عملکرد پلی استیشن، ایکس باکس و نینتندو در سال ۲۰۲۵

در سال ۲۰۲۵ شاهد انتشار بازی‌های مختلف و غافلگیری‌های بزرگی بودیم. در این سال، یک تیم کوچک و ناشناخته با نخستین اثر خود به نام Clair Obscur: Expedition 33، تحسین همگان را برانگیخت. همچنین سری Metal Gear Solid با ریمیک نسخه سوم بازگشت و پس از گذشت بیش از یک دهه، اولین بازی جدید از مجموعه Silent Hill منتشر شد.

هیدئو کوجیما با انتشار Death Stranding 2 در سال جاری یک اثر شایسته و به‌یادماندنی را روانه بازار کرد و Donkey Kong نیز با بازگشتی پرقدرت و تأثیرگذار دوباره به صحنه آمد. در همین سال، سرانجام بازی Hollow Knight: Silksong منتشر شد و عملکردی فوق‌العاده برجای گذاشت. همچنین بازی مورد انتظار Metroid Prime 4 نیز عرضه و سال ۲۰۲۵، به یکی از به‌یادماندنی‌ترین سال‌ها در تاریخ بازی‌های ویدیویی تبدیل شد. با وجود انتشار بازی‌های باکیفیت، این سال با نقاط تاریک و ناامیدکننده‌ای نیز همراه بود که این موارد منفی همگی به شرکت‌های دارنده پلتفرم‌ ارتباط دارند.

با وجود اینکه صنعت بازی‌ امروزه بیش از هر زمان دیگری هم از نظر تجاری و هم به‌عنوان یک رسانه‌ی خلاق در اوج قرار دارد، اما سال ۲۰۲۵ احتمالاً به‌عنوان سالی ثبت خواهد شد که در آن کنسول‌های بازی بیش از هر زمان دیگری با تزلزل و عدم قطعیت مواجه شدند.

در طول این سال، سه شرکت سونی، نینتندو و مایکروسافت هر یک به‌نوعی با تصمیمات ضعیف و گاه سردرگم‌کننده، عملاً به خود ضربه زدند. این تصمیمات باعث شد حمایت و طرفداری از هرکدام از آن‌ها برای مخاطبان و دنبال‌کنندگان صنعت بازی، به کاری دشوار تبدیل شود.

اگر واقعاً بخواهیم بگوییم کدام شرکت دارنده پلتفرم برنده امسال بوده، تنها گزینه‌ Valve و پلتفرم استیم است. این دو همانند هر سال، بیش از پیش جایگاه خود را در ذهن و قلب طرفداران بازی‌های ویدیویی تثبیت کردند و با اتخاذ تصمیماتی بزرگ و جسورانه، وارد رقابتی مستقیم با سه بازیگر اصلی شدند.

شرکت Valve با معرفی سخت‌افزار جدید توانست هیجان زیادی را به اکوسیستم خود تزریق کنند. البته این شرکت در زمینه‌ی مدیریت و نظارت بر محتوا، با چالش‌ها و انتقادهایی مواجه است؛ اما ولو به طور کلی در سال جاری عملکرد موفقی از خود برجای گذاشت. البته این مطلب مربوط به سازندگان کنسول است و به عملکرد مایکروسافت، سونی و نینتندو در سال جاری میلادی پرداخته می‌شود.

اگر زمانی وجود داشته که تداوم حضور یک شرکت دارنده پلتفرم در صنعت با تردید جدی مواجه شده باشد، بدون شک سال ۲۰۲۵ برای ایکس باکس همان مقطع است. مایکروسافت در این سال، درهای انتشار آثار انحصاری خود را به طور کامل روی پلتفرم‌های دیگر گشود و دست‌کم اکثر بازی‌های این شرکت روی PS5 نیز منتشر خواهند شد. این سیاست حتی شامل مجموعه‌های شاخص ایکس باکس از جمله سری Halo، Gears و Forza نیز می‌شود.

اعلام رسمی عرضه‌ Halo برای پلی‌ استیشن، لحظه‌ای عجیب برای طرفداران ایکس باکس بود؛ لحظه‌ای که می‌توان آن را با مشاهده Sonic روی پلتفرم‌های نینتندو، پس از خروج سگا از بازار کنسول و شکست Dreamcast مقایسه کرد.

تأکید مداوم مایکروسافت بر این موضوع که برای تجربه‌ بازی‌های آن‌ها نیازی به داشتن سخت‌افزار ایکس‌ باکس نیست، در نهایت به نتیجه‌ای کاملاً قابل‌ پیش‌بینی منجر شد. فروش کنسول‌های ایکس باکس که پیش از این نیز در مسیر سقوط قرار داشت، در سال جاری با افتی شدید مواجه شد؛ تا جایی که نه‌تنها از سوییچ ۱ و سوییچ ۲ عقب ماند، بلکه در برخی مناطق حتی از سخت‌افزارهای واقعیت مجازی و دستگاه‌های دستی مبتنی بر PC نیز فروش کمتری داشت.

در ادامه‌ی این روند، شماری از خرده‌فروشان در نقاط مختلف جهان اقدام به کنار گذاشتن کامل سخت‌افزار ایکس باکس از سبد محصولات خود کردند. این اتفاق معمولاً تنها زمانی رخ می‌دهد که میزان فروش به سطحی فاجعه‌بار و در حد کنسول‌های Dreamcast یا Wii U رسیده باشد. این موضوع به‌روشنی نشان می‌دهد که مایکروسافت در سال جاری تا چه اندازه در مدیریت برند ایکس باکس اشتباه داشته است.

سرنوشت ایکس باکس الزامی نداشت به این نقطه ختم شود. با این حال، استودیوهای فرست‌ پارتی این برند در سال ۲۰۲۵ چندین بازی بزرگ و عمدتاً خوب را روانه‌ی بازار کردند و گیم پس نیز با ارائه‌ی آثاری از جمله برخی از بهترین بازی‌های سال مانند Clair Obscur و Silksong، عملکردی درخشان داشت.

البته در این میان نمی‌توان افزایش‌ متعدد قیمت‌ها در بخش سخت‌افزار، سرویس‌های اشتراکی و حتی تلاش مایکروسافت برای گران‌تر کردن بازی‌ها را نادیده گرفت. این تصمیمات، شکاف آزاردهنده‌ی میان کیفیت بالای خروجی بازی‌های مایکروسافت و سیاست‌های تجاری بحث‌برانگیز این شرکت را پررنگ‌تر می‌کنند.

از سوی دیگر، سونی از نظر میزان فروش سال بسیار موفقی را پشت سر گذاشت و فروش PS5 توانست عملکرد بهتری نسبت به سال ۲۰۲۴ ثبت کند. با این حال، سونی در همین سال بار دیگر قیمت PS5 را افزایش داد.

البته در این بین، برخی استثناهای منطقه‌ای وجود داشت. برای مثال، کنسول PS5 در آمریکا افزایش قیمتی را تجربه نکرد و در ژاپن نیز یک مدل ارزان‌تر با محدودیت منطقه‌ای عرضه شد. در حالی که حدود پنج سال از عمر PS5 می‌گذرد، به‌جای کاهش قیمت همچنان شاهد افزایش بهای این کنسول هستیم.

افزایش قیمت کنسول تنها اقدامی نبود که سونی در سال جاری انجام داد. قیمت اشتراک PS Plus نیز در چند بازار جهانی، از جمله کانادا و استرالیا افزایش یافت. در کنار این موضوع، سونی تصمیماتی اتخاذ کرد که باعث نگرانی بخشی از جامعه‌ی طرفداران شد که می‌توان به انتشار بازی Helldivers 2 روی ایکس باکس اشاره کرد.

می‌توان گفت که نام سونی و پلی‌ استیشن در سال جاری بارها با حاشیه‌ها و جنجال‌های کوچک و بزرگ گره خورد. از جمله این موارد می‌توان از عملکرد و پشتیبانی ضعیف برخی بازی‌ها روی PS5 Pro و ارسال پیام‌های متناقض درباره‌ی زمان معرفی PS6 نام برد. رویدادهای State of Play نیز اغلب با واکنش سرد و ناامیدکننده‌ی طرفداران مواجه شدند. به‌طور خلاصه می‌توان گفت انتشار بازی‌ها تنها بخشی بود که پلی‌ استیشن در آن بدون چون و چرا عملکرد درستی داشت.

سونی معمولاً در انتشار بازی‌ها موفق عمل می‌کند و در سال جاری نیز همین روند را حفظ کرد. این شرکت در سال ۲۰۲۵ دو عنوان مهم و مورد انتظار Death Stranding 2 و Ghost of Yotei را منتشر کرد که هر دو بازی با استقبال بسیار خوبی مواجه شدند و فروش قابل قبولی را ثبت کردند.

این موفقیت‌ها در کنار پشتیبانی مستمر از عناوین قبلی پلی استیشن مانند Astro Bot، Gran Turismo 7 و Helldivers 2 رقم خورد. بازی‌های اشاره شده پس از عرضه نیز به‌روزرسانی‌ها و محتوای قابل‌ توجه‌ای دریافت کردند. علاوه بر این، PS5 همچنان بهترین کنسول برای تجربه‌ی بخش عمده‌ای از بازی‌ها باقی ماند و نسخه‌های پلی استیشن بسیاری از عناوین ترد پارتی، از نظر عملکرد فنی روی PS5 پایه نسبت به رقبا وضعیت بهتری داشتند. همانند مایکروسافت، مشکل اصلی سونی نیز نه در خروجی بازی‌ها، بلکه در سایر تصمیم‌ها و سیاست‌ها بود که انتقاداتی را به‌دنبال داشت.

نینتندو نیز سالی با اتفاقات مختلف را پشت سر گذاشت و سرانجام کنسول سوییچ ۲ عرضه شد. با این حال، نینتندو در مسیر خود تصمیماتی گرفت که با واکنش منفی مخاطبان مواجه گردید. از جمله این موارد می‌توان به تبدیل شدن نینتندو به نخستین ناشری که قیمت ۸۰ دلاری را برای بازی‌های ویدیویی اعمال نمود، الگوبرداری از مدل سونی برای دریافت هزینه بابت ارتقای میان‌نسلی، قیمت‌گذاری بالای سخت‌افزار و لوازم جانبی در تمامی بخش‌ها و همچنین سیاست‌های بحث‌برانگیز در زمینه‌ی DLCها اشاره کرد.

بازی‌ها یکی از بخش‌هایی محسوب می‌شوند که نینتندو همیشه در آن موفق عمل می‌کند و در سال ۲۰۲۵ نیز از این حیث عملکرد خوبی داشت. این شرکت در سال جاری چندین بازی شامل Mario Kart World، Donkey Kong Bananza، Pokemon Legends ZA، Hyrule Warriors، Kirby Air Riders و Metroid Prime 4 را منتشر کرد. با این حال، به جز Donkey Kong که یکی از بهترین بازی‌های سال به شمار می‌آید، سایر بازی‌ها تا حدی ناامیدکننده بودند. همچنین باید به بازی‌هایی مانند Nintendo Switch 2 Welcome Tour و Drag X Drive اشاره کنیم که هر دو با بازخوردهای بسیار منفی مواجه شدند و از بدترین آثار نینتندو محسوب می‌شوند.

کنسول سوییچ ۲ طی سال ۲۰۲۵، در بخش پشتیبانی از بازی‌های ترد پارتی عملکرد بسیار خوبی داشت. نینتندو از زمان عرضه سوییچ ۱ موفق شده رابطه خود با ناشران ترد پارتی را تا حد زیادی بهبود دهد و حال با توجه به اینکه سوییچ ۲ کنسولی قدرتمندتر نسبت به سوییچ ۱ است، ادامه‌دار بودن این روند چندان غافلگیرکننده نیست. با این حال، نینتندو در این بخش نیز تصمیم‌‌های عجیب و بحث‌برانگیزی گرفت. از جمله آن‌ها می‌توان به خودداری در ارائه کیت‌های توسعه و حتی عدم اعلام نسخه‌ Switch 2 بازی‌های ترد پارتی اشاره کرد که باعث سردرگمی توسعه‌دهندگان و مخاطبان شد.

در بسیاری از جنبه‌ها، برخی بازی‌های ترد پارتی در سال جاری روی سوییچ ۲ درخشیدند. چندین ناشر بزرگ نیز به‌طور رسمی اعلام کرده‌اند که این کنسول بخشی از برنامه‌ی انتشار چندپلتفرمی آن‌ها خواهد بود. همچنین کپکام اعلام کرد که نسخه سوییچ ۲ بازی Resident Evil Requiem همزمان با سایر نسخه‌ها منتشر خواهد شد. این اقدام را می‌توان یکی از بزرگترین نشانه‌های حمایت ناشران ترد پارتی از کنسول جدید نینتندو دانست. همچنین بازی‌های مستقل نیز در این سال برای هر دو کنسول سوییچ منتشر شدند که Hollow Knight: Silksong و Hades 2 از برجسته‌ترین آن‌ها بودند.

با وجود تصمیمات عجیبی که نینتندو در سال جاری اتخاذ کرد، عملکرد این شرکت در بخش فروش کنسول ضعیف نبود. با وجود چرخه بازاریابی کوتاه و انتقادات زیاد از سوی طرفداران، سوییچ ۲ در طی سه روز فروش ۳.۵ میلیون واحدی را به ثبت رساند و در طی چهار ماه بیش از ۱۰ میلیون واحد فروخت.

در واقع سوییچ ۲ با وجود فهرستی از بازی‌های نسبتاً ضعیف توانست چنین فروش بالایی را تجربه کند. بازی‌هایی مانند Mario Kart و Pokemon Legends از سوی طرفداران خود نقدهای منفی دریافت کردند و هیچ‌کدام از آن‌ها به عنوان موفقیت‌های تجاری بزرگ شناخته نشدند. نینتندو هنوز بازی‌های بزرگی را برای عرضه در آینده دارد که می‌توانند به فروش هرچه بیشتر سوییچ ۲ کمک کنند. این امر نشان می‌دهد که نینتندو توانسته است گذار نسلی را به‌ خوبی مدیریت کند.

تصمیمات تجاری نینتندو در سال جاری به شدت استثماری و نگران‌کننده بود و تنها دلیلی که آن‌ها را در جایگاه آخر قرار نمی‌دهد، این است که رقبا نیز به اندازه نینتندو عملکرد بدی داشته‌اند. نینتندو ممکن است در جنگ کنسولی برنده شده باشد، اما در این مسیر به مانند سونی و مایکروسافت، تعداد زیادی از مخاطبان را ناامید کرده است.

برای سال ۲۰۲۶ و پس از آن امیدواریم که این سه شرکت دارنده پلتفرم بتوانند حرص و طمع خود را تا حدی کنترل کنند. با توجه به اینکه یک‌سوم از بازار کنسول‌ها عملاً از رقابت کنار رفته و با در نظر گرفتن وضعیت فعلی بازار قطعات سخت‌افزاری، این احتمال وجود دارد که اوضاع در آینده حتی بدتر شود.