اهمیت استراتژیک گرینلند برای امنیت ملی

محمود فاضلی در اعتماد نوشت: درخواست دونالد ترامپ رییس ‎جمهوری امریکا برای خرید جزیره دو میلیون کیلومترمربعی گرینلند دانمارک نه تنها صدای نخست ‎وزیر این کشور را درآورده، بلکه با مخالفت‌های جدی کشورهای اروپایی روبه‎رو شده است. دانمارک پیشنهاد ترامپ را مضحک خوانده و اعتقاد دارد گرینلند فروشی نیست و ایده خرید آن توسط امریکا پوچ و بی‌معناست.

گرینلند ناحیه خودگردان در کشور دانمارک است. این جزیره پس از کسب خودمختاری در سال ۲۰۰۹ همچنان بخشی از پادشاهی دانمارک باقی مانده، اما اختیار خودگردانی و تعیین سیاست‌های داخلی خود را دارد. این سرزمین در آب‌های اقیانوس منجمد شمالی واقع شده و این جزیره به ‎دلیل ذوب شدن یخ‎های ناشی از بحران آب و هوا و باز شدن مسیرهای تجاری جدید، اهمیت فزاینده‎ای دارد.

این منطقه سرشار از منابع ارزشمندی همچون مواد معدنی، خالص‌ترین آب و یخ، ذخایر ماهی، غذاهای دریایی، انرژی تجدیدپذیر و منطقه جدیدی برای گردشگری است. این جزیره دارای منابع طبیعی دست نخورده مانند نفت، مواد معدنی و فلزات ارزشمند است.

دولت محلی گرینلند مستقر در شهر «نوک» به امور داخلی این منطقه رسیدگی می‌کند و کپنهاگ (پایتخت) رسیدگی به امور امنیتی و سیاست خارجی آن را بر عهده دارد. عمق و باند فرودگاه در این بندر، پایگاه نظامی امریکا را به هاب لجستیک تبدیل کرده و برای نیروی نظامی امریکا این امکان را فراهم می‎کند تا بازدارنده هرگونه تهاجم شود و آن را خنثی کند. طبق این توافق دانمارک به امریکا اجازه داده که پایگاه نظامی و تاسیسات راداری در گرینلند دایر کند.

این جزیره می‌تواند در رقابت ژئوپلیتیکی بین ابرقدرت‌ها مورد توجه قرار گیرد. این جزیره در حلقه تنش‌های ژئوپلیتیک بین امریکا، روسیه، کانادا، دانمارک و نروژ قرار دارد. بر اساس توافق دفاعی سال ۱۹۵۱ میان امریکا و دانمارک، پایگاه هوایی «تول» امریکا می‌تواند در منطقه گرینلند مستقر باشد.

پس از جنگ جهانی دوم، دانمارک در مقایسه با دیگر کشورها خسارت کمتری دید و دوران انتقال به صلح و آرامش اقتصادی، بسیار ساده انجام شد. این کشور برای تامین امنیت خود به ناتو پیوست و پس از جنگ از نظر اقتصادی پیشرفت زیادی کرد.

امریکا مدعی است دانمارک کشوری کوچک با اقتصادی کوچک و یک ارتش کوچک است. آن‌ها نمی‎توانند از گرینلند محافظت کنند و از امریکا می‎خواهند که صدها میلیارد دلار صرف دفاع از سرزمینی برای آن‌ها کنیم که ۲۵ درصد بزرگ‎تر از آلاسکا با هزینه صد درصد امریکایی است. اما در حالی که ما این کار را انجام می‎دهیم، آن‌ها می‎گویند که جزیره متعلق به دانمارک است.

این یک معامله ناعادلانه است. برای اینکه امریکا بتواند مسیرهای کشتیرانی را در آب‎های قطب شمال کنترل کند، کنترل گرینلند ضروری است، این در حالی است که دشمنان امریکا منابع قابل توجهی را در این منطقه صرف می‎کنند.

ترامپ بارها گفته است که گرینلند به ‎دلیل اهمیت استراتژیک آن برای امنیت ملی باید بخشی از امریکا شود. این جزیره با موقعیت راهبردی و غنی از مواد معدنی، برای امریکا حیاتی است و واشنگتن باید آن را در اختیار داشته باشد. 

دانمارک قادر به جلوگیری از نفوذ روسیه و چین در منطقه قطب شمال نیست! به‎ دنبال پیشنهاد ترامپ، نخست‎وزیر دانمارک این پیشنهاد را مضحک خواند.

سیاستمداران دانمارکی نیز بارها علاقه ترامپ به خرید گرینلند را توهین‌آمیز و بازگشت به «ذهنیت استعماری» خوانده و آن را رد کرده بودند. تعداد زیادی از رسانه‌های امریکا این موضع ترامپ را بی‌احترامی به گرینلندی‌ها توصیف می‎کنند و مدعی‌اند گرینلند دارای زبان، فرهنگ و تاریخ مختص به خود است و ترامپ باید درک کند که مردمانی که از استعمارگری زخم خورده و آرزوی استقلال را در سر پرورانده‌اند، ایده فروخته شدن را توهین‌آمیز تلقی می‌کنند.

رهبران دانمارک در مورد تصرف جزیره توسط امریکا هشدار داده و تاکید کرده‎اند که انتظار دارند به تمامیت ارضی کشورشان احترام گذاشته شود. کشورهای مهم اتحادیه اروپا نیز از دانمارک حمایت کرده و بسیاری از رهبران اروپا هشدار داده ‎اند که تصرف نظامی این جزیره توسط امریکا می‎تواند در واقع پایان ناتو را رقم بزند.

موضوع گرینلند، یکی از جدی‌ترین بحران‌های داخلی تاریخ ناتو را رقم زده و اعتماد و بنیان دفاع جمعی این ائتلاف را در معرض فروپاشی قرار داده است. فرانسه به امریکا هشدار داده هرگونه اقدامی برای تصرف گرینلند، روابط اقتصادی اروپا با امریکا را به خطر می‎اندازد. گرینلند بخشی از یک کشور مستقل و عضو اتحادیه اروپاست و نباید در این مورد دخالت کرد. 

این اظهارات در حالی است که نیروهای نظامی فرانسه و آلمان به این جزیره رسیدند و سوئد نیز مدعی است کشورش نیروهای نظامی به گرینلند اعزام کرده است. لهستان نیز اعتقاد دارد هرگونه حمله‎ای از سوی یک کشور عضو ناتو به سرزمین عضو دیگری از همین ائتلاف نظامی، پایان جهان خواهد بود. امریکا اعتقاد دارد برنامه‎ برخی کشورها برای اعزام نیرو به گرینلند بر تصمیم ترامپ تاثیر نخواهد گذاشت.

«جف لندری»، فرستاده امریکا در امور گرینلند اعلام کرده باید در مورد این منطقه توافقی حاصل شود و چنین نیز خواهد شد. می‎توان در مورد این منطقه به توافقی دست یافت، زیرا ترامپ در مورد برنامه‎هایش برای کنترل گرینلند «جدی» است.

ترامپ به حامیان گرینلند اعلام کرده: «ممکن است بر کشورهایی که با طرح ما موافق نیستند، تعرفه بیشتری وضع شود، زیرا برای امنیت ملی خود به گرینلند نیاز داریم! این برای گنبد طلایی که ما می‎سازیم، حیاتی است. به دانمارک برای محافظت از گرینلند اعتماد ندارم و این جزیره یک مساله امنیت ملی امریکاست. ناتو باید راه را برای ما، به‎ منظور تسلط بر آن هموار کند. اگر چنین نشود روسیه یا چین این کار را خواهند کرد و ما اجازه نخواهیم داد، چنین اتفاقی بیفتد. اگر من نیامده بودم، الان هیچ ناتویی در کار نمی‌بود و ناتو به زباله‌دان تاریخ می‌پیوست.»