چرا بعضی از افراد شدیدتر از دیگران سرما میخورند؟
دانشمندان کشف کردهاند که سلولهای پوشاننده بینی با فعالسازی سریع یک سیستم دفاعی هماهنگ، میتوانند ویروس سرماخوردگی را پیش از بروز علائم متوقف کنند؛ پاسخی که اگر بهموقع عمل نکند، راه را برای التهاب و مشکلات تنفسی باز میکند.
دانشمندان دریافتند که سلولهای بینی بهعنوان خط دفاع اول در برابر سرماخوردگی عمل میکنند و بهسرعت برای جلوگیری از ورود ویروس با یکدیگر همکاری میکنند. یک پاسخ ضدویروسی سریع میتواند ویروس را قبل از بروز علائم متوقف کند. اگر این پاسخ ضعیف باشد یا تأخیر داشته باشد، ویروس گسترش مییابد و باعث التهاب و مشکلات تنفسی میشود. این مطالعه نشان میدهد که واکنش بدن اغلب مهمتر از خود ویروس است.
به گزارش ایسنا، وقتی ویروس سرماخوردگی، وارد مجرای بینی میشود، سلولهای پوشاننده بینی بلافاصله با هم شروع به مبارزه با عفونت میکنند. این سلولها مجموعهای از دفاعهای ضدویروسی را فعال میکنند تا ویروس محدود شود و از گسترش آن جلوگیری شود. محققان نشان دادند که این پاسخ سلولی اولیه نقش کلیدی در این دارد که آیا فرد بیمار میشود و شدت علائم چقدر خواهد بود. یافتهها نشان میدهد واکنش بدن به ویروس سرماخوردگی اغلب مهمتر از خود ویروس است.
به نقل از ساینسدیلی، برای مشاهده دقیق پاسخ سلولهای بینی به عفونت، گروه پژوهشی یک مدل بافت بینی انسان در آزمایشگاه ایجاد کرد. آنها سلولهای بنیادی بینی را برای چهار هفته پرورش دادند و سطح بالایی بافت را در معرض هوا قرار دادند تا سلولها به ساختاری تبدیل شوند که شباهت زیادی به پوشش مجرای بینی و مجاری هوایی ریه داشته باشد.
بافت حاصل شامل چندین نوع سلول موجود در مجرای هوایی انسان بود، از جمله سلولهای تولیدکننده مخاط و سلولهایی با مژک. مژکها ساختارهای کوچک شبیه مو هستند که به حرکت مخاط و ذرات به دام افتاده از ریه کمک میکنند.
اینترفرونها و حفاظت ضدویروسی اولیه
با استفاده از این مدل، محققان توانستند نحوه پاسخ هزاران سلول منفرد بهطور هماهنگ در طول عفونت را رصد کنند. آنها همچنین بررسی کردند وقتی حسگرهای سلولی مسئول شناسایی ویروس مسدود میشوند، چه اتفاقی میافتد. این آزمایشها نشان داد یک سیستم دفاعی قدرتمند توسط پروتئینهای اینترفرون فعال میشود، که جلوی ورود و تکثیر ویروس را میگیرد.
وقتی سلولهای بینی ویروس را شناسایی میکنند، اینترفرونها آزاد میشوند و دفاعهای ضدویروسی را نه تنها در سلولهای آلوده بلکه در سلولهای سالم اطراف فعال میکنند. این پاسخ هماهنگ، تکثیر و گسترش ویروس را دشوار میکند. اگر فعالیت اینترفرون سریع آغاز شود، عفونت میتواند در مراحل اولیه مهار شود. اما وقتی پژوهشگران این پاسخ را مسدود کردند، ویروس سریعاً گسترش یافت، تعداد بیشتری از سلولها را آلوده کرد و آسیب قابل توجهی ایجاد شد؛ در برخی موارد، ارگانوییدهای آلوده زنده نماندند.
وقتی رشد ویروس پاسخهای مضر ایجاد میکند
این مطالعه همچنین نشان داد وقتی تکثیر ویروس افزایش مییابد، پاسخهای دیگری فعال میشوند. در این شرایط، ویروس سرماخوردگی میتواند سیستم حسگری جداگانهای را فعال کند که باعث میشود سلولهای آلوده و غیرآلوده مقدار زیادی مخاط و سیگنالهای التهابی تولید کنند. این واکنش میتواند به التهاب مجاری هوایی و مشکلات تنفسی در ریهها منجر شود.
پژوهشگران میگویند این مسیرها ممکن است اهداف مفیدی برای درمانهایی باشند که علائم مضر را کاهش دهند و همزمان دفاعهای ضدویروسی مؤثر را حمایت کنند.
گروه پژوهشی اشاره میکند که مدل ارگانویید آنها شامل سلولهای کمتری نسبت به بدن انسان است. در عفونتهای واقعی، سلولهای اضافی، از جمله سلولهای ایمنی، به محل میآیند تا به مقابله با ویروس کمک کنند. پژوهشگران میگویند فهمیدن اینکه این سلولها و عوامل محیطی در مجاری بینی و ریهها چگونه پاسخ بدن را تحت تأثیر قرار میدهند، تمرکز مهمی برای تحقیقات آینده خواهد بود.
