چه شده است و چه باید کرد؟
مردم در بهت و حیرت هستند!
غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی در گفتگو با فرارو به بررسی شرایط حاکم بر کشور، نظریه به بنبست رسیدن در حوزههای سیاسی و ناآرامیهای اخیر پرداخت.
فرارو- برخی ناظران و تحلیلگران سیاسی بر این باور هستند که کشور از لحاظ سیاست داخلی و خارجی در وضعیت پیچیده ای قرار دارد. موضوعی که به زعم موافقان و مخالفان، بخشی از آن به عملکرد دولت مسعود پزشکیان در یک سال و نیم گذشته برمیگردد. در مجموعه گفتگوهایی با کارشناسان و فعالان سیاست داخلی و سیاست خارجی، قصد داریم ابعاد مختلف این نگاه را بررسی کنیم.
با گذشت زمان و فاصله گرفتن از رخدادهای امنیتی که طی هفته گذشته در کشور رخ داد، ابعاد مختلفی از این موضوع تا حد امکان در معرض تحلیل و توجه رسانهها و سیاستمداران قرار میگیرد. این موضوعی است که غلامحسین کرباسچی، فعال سیاسی و مدیرمسئول روزنامه هممیهن در گفتگو با فرارو به عنوان نقطه آغاز بحث انتخاب کرد. او معتقد است دولت و شخص رئیسجمهور باید عملکرد خود در یکسال و نیم گذشته را با وعدهها و قولهایی که به مردم داده بودند تطبیق دهند تا مشخص شود کشور در بنبست قرار دارد یا نه. او اما در وهله اول، اعتقاد دارد که وقایع اخیر که به دنبال اعتراضات در بخشهایی از کشور رخ داد باید برای مردم تحلیل و سوالهایی که وجود دارد پاسخ داده شود. هم چنین امیررضا واعظ آشتیانی، فعال سیاسی و عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی معتقد است انسداد سیاسی وجود ندارد و مسیر حل مشکلات ایران از درون کشور میگذرد.
غلامحسین کرباسچی: تحلیل فجایع اخیر برای مردم مهم است
کرباسچی با اشاره به رخدادهای اخیر و حوادث تلخی که در نقاط مختلف ایران رخ داد، گفت: «در حال حاضر فکر میکنم جامعه و دولت به فکر این هستند که حوادث و خسارتهای کمسابقه اخیر را هضم کنند و پشت سر بگذارند. مردم در بهت و حیرت هستند و نسبت به آنچه در کشور رخ داده احساس ناراحتی میکنند. فکر میکنم برایشان هم در وهله اول مهم نیست که عامل خارجی و موساد دست به این کارها زده یا دلایل دیگری داشته. چون هر کدام از این عوامل که وجود داشته باشد، به نوعی دیواری مقابل فکر و ذهن جامعه میکشد و بنبستی تحلیلی به وجود میآورد. سوالی که مطرح میشود این است که اگر دست عوامل موساد و کشورهای خارجی در کار است، چگونه ناگهان در سراسر کشور دست به این فجایع زدند. از کجا آمدند؟ در حال حاضر موضوع این نیست که در بنبست هستیم یا نه؛ الان بحث این است که وقایع اخیر باید برای مردم تحلیل شود.»
او ادامه داد: «فجایع زیادی رخ داد و قطعاً بدخواهان ایران هم در آن دست داشتند. اما برای خود من باورش سخت است که چنین پدیدهای با این عمق در کشور وجود داشته و دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی ما که قدرت فوقالعادهای دارند، تقویت شدند و در این چند دهه تجربیات زیادی کسب کردند، نمیدانستند چنین پتانسیلی برای انجام اقداماتی مثل خرابکاری، آتش زدن مسجد و به قتل رساندن مردم وجود دارد. من هم شخصاً در این مورد، از لحاظ فکری در بنبست و بسیار بهتزده هستم.»
این فعال سیاسی درباره مطالبه مردم در شرایط فعلی نیز گفت: «مطالبه مردم ایران تغییری نکرده و چیز جدیدی نیست. همان است که پیش از این هم وجود داشت. پایه مطالبه این است که یک دولت باعرضه و توانمند وجود داشته باشد و بتواند امور کشور را مدیریت کند. در شرایط فعلی، اگر نفوذی و تروریست در کشور حضور دارد، اگر عوامل موساد هستند، دستگاههای مسئول آنها را کشف کنند. در سطح بالاتر هم مطالبه اصلی، بهبود وضعیت زندگی مردم است. مردم از لحاظ اقتصادی شرایط سختی را میگذرانند. بحث یک نفر و دو نفر نیست. بحث درباره اکثریت جامعه ایران است. آقای پزشکیان کلاه خود را قاضی کند و ببیند قولهایی که به مردم داد مثل باز کردن فضای داخلی و خارجی چقدر عملی شده. دولت در ایران دارد مفهوم اصلی و کارکرد خود را از دست میدهد. در هیچ زمینهای نمیشود گفت این دولت فعال، حاضر و در حال حل کردن مشکل است. همه نیروهای دیگر در کشور فعال هستند و کاری که میخواهند را انجام میدهند به غیر از دولت. این دولت در هیچ زمینهای هیچ توانی از خودش نشان نمیدهد. یک روز مجلس تصمیمی میگیرد یا تشری به یک وزیر میزند، دولت عقب میرود. یک روز تندروها میآیند و یک روز کندروها مسئله درست میکنند. دولت هم این وسط بلاتکلیف است.»
کرباسچی ادامه داد: «توقع مردم این است که دولت کارهایی که قرار بوده را انجام دهد. دولت آقای پزشکیان در وضعیتی سر کار آمد و قول و قراری با مردم گذاشت که وضعیت کشور بهتر میشود. دولت کلاه خودش را قاضی کند و ببیند در کدامیک از بخشها، میتواند آماری بدهد که وضعیت نسبت به دولت آقای رئیسی بهتر شده است. همان دولتی که ما میگفتیم از آن ناراضی هستیم و ناکارآمد است. دولت پزشکیان در سیاست داخلی وضعیت بهتری دارد یا سیاست خارجی؟»
مدیرمسئول هممیهن با اشاره به عملکرد دولت پزشکیان ادامه داد: «دولت در یکسال و نیم گذشته نشان داد توانایی اجرای هیچ کدام از حرفهایی که میزند یا در ظاهر نشان میدهد به آنها معتقد است را ندارد. ملغمهای هم به نام وفاق درست کردند که کار نمیکند. اگر دولت میخواهد بنبستی را بشکند، اول باید تکلیف خودش را معلوم کند و پای وعدههایی که به مردم داده بایستد. مردم که توقع جدید و فوقالعادهای از آنها ندارند. آقای پزشکیان چه زمانی که در مجلس بود و چه در تبلیغات انتخابات جملهای را به نقل از حضرت امیر (ع) و نامه ایشان به مالک اشتر میگفت. ایشان در نامه ۵۳ مینویسند: «و لا تکونن علیهم سبعا ضاریا تغتنم اکلهم ، فانهم صنفان: اما اخ لک فی الدین و اما نظیر لک فی الخلق» یعنی «نسبت به آنان (مردم مصر) جانور درنده نباش که خوردن آنها را غنیمت بدانی، که آنان بر دو دستهاند: یا با تو برادر دینیاند و یا در آفرینش مانند تو هستند.» آقای پزشکیان بیاید و به حرفهایی که زده و ارجاعاتی که به نهجابلاغه داده عمل کند. ببیند آنچه در یکسال و نیم گذشته در دولت ایشان اتفاق افتاده با آنچه گفته است، یکسان است یا نه. اگر تطبیق میکند که هیچ. اگر تطابق ندارد، بنبست دقیقا همین است.»
واعظ آشتیانی: مقاومت هزینه دارد اما نتیجهاش شیرین است
واعظ آشتیانی درباره وجود این روایت در فضای سیاسی ایران گفت: «عدهای دنبال این هستند که وجود شرایط انسداد و گیر کردن در بنبست را به جامعه سیاسی ایران القا کنند. این از همان مواردی است که از خارج تزریق میشود و در داخل هم عدهای به آن دامن میزنند. اگر قرار بود مباحث سیاسی و سیاستگذاری در کشور به بنبست برسد که به این نقطه نمیرسیدیم. در حال حاضر همدلی و اتحاد بین مردم، مسئولین و به طور نسبی در میان احزاب وجود دارد. ما به این باور داریم که با یک دشمن مشترک طرف هستیم؛ آمریکا، اسرائیل و بخشی از اروپا. وقتی در مقابل چنین موجوداتی قرار گرفتیم، اصلاً انسداد سیاسی معنا ندارد. به همین دلیل روایتِ قرار گرفتن در بنبست را غیرمنطقی و غیرمنصفانه میدانم. چه بسا در حال حاضر، افراد از گرایشهای مختلف درباره شرایط امروز کشور صحبت میکنند، موضعگیری و تحلیل ارائه میدهند. خوب است آنهایی که مدعی هستند کشور در انسداد سیاسی به سر میبرد، تعریفشان را از این پدیده ارائه کنند و بگویند دقیقاً این بنبست ادعایی چیست؟»
او ادامه داد: «ما ۴۷ سال است که مشکل خاص خودمان را داریم و ۴۷ سال است که تهدید میشویم. برخی یک روز میگفتند مذاکره مشکلات ما را حل میکند؛ مذاکره هم کردیم و در میان مذاکرات شاهد جنگ ۱۲ روزه بودیم. کسانی که میگویند مذاکره کنیم و ما فن مذاکره را بلدیم، برای کشور خسارت به بار آوردند. مذاکره با شیطان، فریبکار و دغلباز و لمپن برای کشور چه معنایی دارد؟ کشور امروز نیازمند به اتحادی است که مردم رقم میزنند. مردم در حال درس دادن به مسئولین و پیشتاز هستند و باید قدر آنها را بدانیم. نباید مکرراً به جاده خاکی بزنیم. باید باور کنیم که مردم فهیم هستند و در عین حال مسائل را خوب تحلیل میکنند. موضع سیاسی کشور را خوب میفهمند و هر چند مسئولینی هم داریم که به این مسائل اعتقاد دارند به اعتقاد من مردم بهتر فرمایشات مقام معظم رهبری عمل میکنند. تا زمانی که مردم پیشتازند، هیچ تهدیدی این کشور را از پا در نخواهد آورد. تا زمانی که پشتوانه کشور مردم باشند میتوانیم نتیجه خوبی به دست بیاوریم.»
او تاکید کرد: «گفتگوهای داخلی و حتی دیپلماتیک باید مبتنی بر منطق و احترام باشد. در مناظرات و حتی مجادلات داخلی این اصل باید رعایت شود و به خصوص در عرصه بینالمللی هم، باید احترام متقابل وجود داشته باشد. متاسفانه ما شاهد این بودیم که هر بار مذاکره کردیم، این گفتگوها به نتیجهای نرسید و نشان داد که طرف مقابل به دنبال فریب است. اگر بنا است گفتگویی در حوزه بینالمللی قرار بگیرد، باید بر اساس این اصل باشد. با توجه به این نکته که باید مراقب فریب و مکر دشمنان هم باشیم. تعریف آنها از مذاکره این است که هر چه میگویند درست است و هر چه میخواهند بشود، صحبت و خواستههای ما نادرست است. این مذاکره نیست، دیکته است. تجربه نشان میدهد مذاکره امروز در دنیا به این شکل تعریف میشود. موضوع هستهای ما یک نمونه بارز این مثال است. حق ملتهاست که از این فناوری و آوردههایش استفاده کنند. مگر استفاده از انرژی هستهای فقط برای بمب است؟ در حوزههای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.»
واعظ آشتیانی خاطر نشان کرد: «دشمنان ما کشورهای برده میخواهند. کشورهایی که آنها را بدوشند و گاو شیرده باشند. مثل برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس. ایران گاو شیرده نیست. مستقل است و خودش میداند چه کند و گامهایش را برمیدارد. ما اگر در ارتباط با این مسائل عقبنشینی کنیم، سالیان سال عقب خواهیم افتاد. باید مقاومت کرد و طبیعتاً این مقاومت هزینه دارد. اما ماحصل آن شیرینی و حلاوت خواهد داشت.»
