رتبه‌بندی نهایی ۲۰۲۶؛ بهترین فیلم ابرقهرمانی کدامند؟

فرارو- از نخستین پرواز یک مرد با شنل قرمز تا شکل‌گیری جهان‌های سینمایی پیچیده و به‌هم‌پیوسته، ابرقهرمانان نه‌تنها سرگرمی، بلکه بازتابی از دغدغه‌ها، امیدها و تحولات فرهنگی هر دوره بوده‌اند.

به گزارش فرارو به نقل از اسکوایر، در چند دهه گذشته، ابرقهرمانان به یکی از ستون‌های اصلی فرهنگ عامه جهانی تبدیل شده‌اند. هرچند ریشه این شخصیت‌ها به کتاب‌های مصور بازمی‌گردد، اما امروزه مجموعه‌هایی مانند دنیای سینمایی مارول نه‌تنها گیشه‌های سینما را تسخیر کرده‌اند، بلکه شیوه تعامل مخاطبان با سینما را نیز به‌طور بنیادین تغییر داده‌اند. با این حال، در میان انبوه آثار تولیدشده در این ژانر، تنها تعداد محدودی از فیلم‌های ابرقهرمانی شایستگی آن را دارند که در فهرست بهترین فیلم‌های تاریخ سینما قرار بگیرند.

آغاز حضور ابرقهرمانان روی پرده نقره‌ای به حدود سال ۱۹۳۹ بازمی‌گردد؛ یعنی تنها یک سال پس از آن‌که سوپرمن برای نخستین‌بار در یک کمیک‌بوک، اتومبیلی را بالای سر خود بلند کرد. سریال‌های سیاه‌وسفید و دنباله‌داری مانند نشان زورو، ماجراهای کاپیتان مارول و سوپرمن در دهه ۱۹۴۰ محبوبیت زیادی پیدا کردند و راه را برای حضور پررنگ‌تر این شخصیت‌ها هموار ساختند. در سال ۱۹۶۶، مجموعه تلویزیونی بتمن با بازی آدام وست، محبوبیت این شخصیت نقاب‌دار را به اوج رساند. نقطه عطف بعدی در سال ۱۹۷۸ رقم خورد؛ زمانی که سوپرمن با بازی کریستوفر ریو به سینماها آمد و رکوردهای گیشه را جابه‌جا کرد.

از آن زمان تاکنون، فیلم‌های ابرقهرمانی به ژانر غالب قرن بیست‌ویکم تبدیل شده‌اند. شکل‌گیری دنیای سینمایی به‌هم‌پیوسته مارول یکی از شگفت‌انگیزترین داستان‌های موفقیت در تاریخ هالیوود به شمار می‌رود؛ مسیری که از پروژه‌ای پرریسک آغاز شد و به امپراتوری میلیارددلاری انجامید. هم‌زمان، استودیو دی‌سی و برادران وارنر نیز با برنامه‌هایی تازه، از جمله معرفی دوباره سوپرمن، در پی بازگشت قدرتمند به این رقابت هستند.

با وجود آن‌که فیلم‌های ابرقهرمانی و بودجه‌هایشان هر سال بزرگ‌تر و پرزرق‌وبرق‌تر می‌شوند، منبع قدرت قهرمانان اهمیت چندانی ندارد. همان‌طور که عموی مرد عنکبوتی می‌گوید: «قدرت زیاد، مسئولیت زیاد به همراه دارد.» در نهایت، این فیلم‌ها درباره پیروزی خیر بر شر هستند؛ مفهومی که هرگز کهنه نمی‌شود. با توجه به آثار تازه‌ای مانند سوپرمن به کارگردانی جیمز گان و چهار شگفت‌انگیز: نخستین گام‌ها از مارول، به نظر می‌رسد عصر ابرقهرمانان همچنان ادامه خواهد داشت. در ادامه، نگاهی داریم به ۱۵ فیلم برتر ابرقهرمانی تاریخ سینما.

۱۵. کاپیتان آمریکا: سرباز زمستان (۲۰۱۴)

نخستین همکاری برادران روسو با مارول استاندارد تازه‌ای تعریف کرد. این فیلم که دنباله مستقیم کاپیتان آمریکا: نخستین انتقام‌جو (۲۰۱۱) و وقایع اونجرز است، بازگشت استیو راجرز با بازی کریس اوانز را به تصویر می‌کشد. کاپیتان آمریکا پس از افشای نفوذ سازمان هایدرا در شیلد، به فردی تحت تعقیب تبدیل می‌شود و در این مسیر با دوست قدیمی خود، باکی بارنز، روبه‌رو می‌شود که اکنون به قاتلی مغزشویی‌شده به نام «سرباز زمستان» بدل شده است. این فیلم با الهام از تریلرهای سیاسی دهه ۱۹۷۰، یکی از بهترین آثار دنیای سینمایی مارول محسوب می‌شود.

۱۴. کلاغ (۱۹۹۵)

کلاغ که سایه سنگین مرگ تراژیک براندن لی در جریان تولید آن بر فیلم افتاده، اثری گوتیک و متفاوت در ژانر ابرقهرمانی است. داستان درباره خواننده راکی است که پس از مرگ، برای انتقام از قاتلان خود و نامزدش در شب هالووین بازمی‌گردد. فضای تاریک فیلم در کنار قلبی سرشار از احساس، کلاغ را به قهرمانی برای گم‌گشتگان و تنهاها تبدیل کرده است.

۱۳. لوگان (۲۰۱۷)

این فیلم به‌عنوان وداعی باشکوه با نقش‌آفرینی‌های هیو جکمن و پاتریک استوارت در دنیای ایکس‌من معرفی شد. لوگان به کارگردانی جیمز منگولد، ابرقهرمانی سالخورده و رو به مرگ را در آینده‌ای تاریک به تصویر می‌کشد؛ جهانی که در آن جهش‌یافته‌ها تقریباً منقرض شده‌اند. مأموریت نهایی لوگان، حفاظت از دختری است که از نظر ژنتیکی به او شباهت دارد. فیلم، ترکیبی از وسترن، درام و ابرقهرمانی است و به‌عنوان اثری ماندگار در این ژانر شناخته می‌شود.

۱۲. بتمن (۲۰۲۲)

در دوره‌ای گذار برای دنیای دی‌سی، مت ریوز با بتمن نشان داد که برای ساخت یک فیلم ابرقهرمانی موفق، نیازی به حضور افتخاری شخصیت‌های متعدد نیست. رابرت پتینسون در نقش بتمنی جوان ظاهر می‌شود که در شهری تاریک و فاسد، با معمای قاتلی به نام ریدلر روبه‌رو است. این فیلم مستقل، با فضایی جنایی و واقع‌گرایانه، نگاه تازه‌ای به شوالیه تاریکی ارائه می‌دهد.

۱۱. مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی (۲۰۱۸)

این انیمیشن تحسین‌شده، داستان مایلز مورالس نوجوان را روایت می‌کند که پس از گزیده‌شدن توسط عنکبوتی رادیواکتیوی، وارد ماجرایی چندبعدی می‌شود. انیمیشن به درون دنیای عنکبوتی با سبک بصری منحصربه‌فرد و روایتی نوآورانه، تعریف تازه‌ای از شخصیت مرد عنکبوتی ارائه داد و جایگاه ویژه‌ای در تاریخ انیمیشن به دست آورد.

۱۰. بتمن (۱۹۸۹)

اگر سوپرمن ژانر ابرقهرمانی را بنیان گذاشت، بتمن تیم برتون آن را به بلوغ رساند. مایکل کیتون در نقش بروس وین/بتمن و جک نیکلسون در نقش جوکر، ترکیبی به‌یادماندنی خلق کردند. این فیلم با فضاسازی خاص و طراحی بصری منحصربه‌فرد، مسیر تازه‌ای برای اقتباس‌های کمیکی گشود.

۹. ایکس۲: مردان ایکس متحد (۲۰۰۳)

دنباله‌ای که از نسخه نخست نیز قدرتمندتر ظاهر شد. در این فیلم، مردان ایکس با تهدیدی دولتی مواجه می‌شوند و ناچار به همکاری با دشمن قدیمی خود، مگنیتو، برای بقا هستند. فیلم رویکردی سیاسی‌تر به مفهوم تبعیض و ترس از دیگری دارد.

۸. نشکن (۲۰۰۰)

ام. نایت شیامالان پیش از فراگیری موج ابرقهرمانی، با نشکن روایتی روان‌شناسانه از کشف قدرت‌های فراانسانی ارائه داد. بروس ویلیس در نقش مردی عادی ظاهر می‌شود که به‌تدریج متوجه توانایی‌های خارق‌العاده خود می‌شود. این فیلم به‌تنهایی نیز اثری کامل و تأثیرگذار است.

۷. زن شگفت‌انگیز (۲۰۱۷)

فیلمی که جایگاه زنان را در سینمای ابرقهرمانی تثبیت کرد. گل گدوت در نقش دایانا، شاهزاده آمازون‌ها، در جریان جنگ جهانی اول وارد دنیای انسان‌ها می‌شود تا مانع نابودی آن توسط آرس، خدای جنگ، شود. این اثر نشان داد زنان می‌توانند نه‌تنها قهرمان داستان، بلکه عامل موفقیت تجاری نیز باشند.

۶. پلنگ سیاه (۲۰۱۸)

به کارگردانی رایان کوگلر، پلنگ سیاه استاندارد تازه‌ای برای تنوع فرهنگی در هالیوود تعریف کرد. داستان پادشاهی واکاندا و کشمکش تی‌چالا با دشمنی از درون، فیلم را به اثری شاخص در جریان آفروفوتوریسم تبدیل کرد.

۵. شگفت‌انگیزان (۲۰۰۴)

انیمیشن پیکسار به کارگردانی برد برد، داستان خانواده‌ای از ابرقهرمانان بازنشسته را روایت می‌کند. شگفت‌انگیزان استعاره‌ای هوشمندانه از تعادل میان کار و زندگی خانوادگی است و با موسیقی مایکل جاکینو، حال‌وهوایی کلاسیک و مدرن را هم‌زمان القا می‌کند.

۴. اونجرز (۲۰۱۲)

فیلمی که مفهوم «جهان سینمایی مشترک» را به اوج رساند. گردهمایی آیرون‌من، ثور، هالک و کاپیتان آمریکا، نه‌تنها رکوردهای فروش را شکست، بلکه مسیر دهه بعدی مارول را مشخص کرد.

۳. شوالیه تاریکی (۲۰۰۸)

کریستوفر نولان با این فیلم، مرز میان سینمای جنایی و ابرقهرمانی را از میان برداشت. نقش‌آفرینی جاودانه هیث لجر در نقش جوکر، در کنار داستانی پیچیده و واقع‌گرایانه، شوالیه تاریکی را به اثری کلاسیک بدل کرد.

۲. مرد عنکبوتی ۲ (۲۰۰۴)

سم ریمی در این دنباله، مفهوم مسئولیت را به قلب روایت آورد. پیتر پارکر میان زندگی شخصی و وظیفه قهرمانانه خود گرفتار است و رویارویی او با دکتر اختاپوس، داستانی انسانی و تأثیرگذار خلق می‌کند.

۱. سوپرمن (۱۹۷۸)

نقطه آغاز عصر ابرقهرمانان سینمایی. فیلم ریچارد دانر با بازی کریستوفر ریو، باور پرواز انسان را به مخاطبان هدیه داد و راه را برای تمام آثاری که پس از آن آمدند هموار ساخت. حتی پس از گذشت دهه‌ها، سوپرمن همچنان نماد امید و شکوه این ژانر باقی مانده است.