تصمیم بزرگ ارزی دولت؛ پرونده دلار ارزان بسته شد
حذف ارز ترجیحی اگرچه سبب بالا رفتن ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمتها در ابتدا خواهد شد اما تحلیلها نشان میدهد این اثر تورمی موقتی است
با تصمیم تیم اقتصادی دولت، پرونده ارز ترجیحی کالاهای اساسی بسته و سیاست ارائه کالابرگ بهعنوان جایگزین آن وارد فاز اجرا شده است؛ تصمیمی که از یکسو باعث کاهش توزیع رانت خواهد شد و از سوی دیگر پیامدهای تورمی نیز در پی خواهد داشت. شارژ یارانه نقدی در قالب کالابرگ، وعده حمایت مستقیم از خانوارها را میدهد.
به گزارش دنیای اقتصاد، حذف ارز ترجیحی، یکی از پرچالشترین سیاستهای اقتصادی سالهای اخیر بوده است؛ سیاستی که موافقان آن بر کاهش رانت، فساد و هدررفت منابع تاکید دارند و منتقدانش نگران اثرات تورمی و فشار معیشتی بر خانوارها هستند. اکنون دولت تلاش کرده است با انتقال مستقیم یارانه از ابتدای زنجیره واردات به انتهای زنجیره مصرف، این نگرانیها را کاهش دهد و حمایت را بهصورت هدفمندتر به مردم برساند.
در افق میانمدت و بلندمدت، حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز میتواند به ثبات پایدار در بازار منجر شود. حذف شکاف میان نرخهای مختلف ارز، انگیزههای سفتهبازی و رانتجویی را کاهش میدهد و باعث میشود عرضه و تقاضای ارز در بستری شفافتر شکل بگیرد.
حذف ارز ترجیحی بر قیمت کالاها و شاخصهای تورمی اثرگذار خواهد بود که به گفته سخنگوی دولت، در هفتههای آینده بهصورت افزایش قیمت کالاهای اساسی بروز میکند. بر اساس برآوردهای اعلامشده، انتظار میرود قیمت این گروه از کالاها بهطور متوسط بین ۲۰ تا ۳۰درصد افزایش یابد. با این حال، تحلیلهای کارشناسی نشان میدهد که اثر تورمی حذف ارز ترجیحی ماهیتی موقتی دارد و پس از حدود ۶ ماه تخلیه میشود.
در میان پرسشهای مطرحشده درباره اجرای طرح کالابرگ، یکی از مهمترین ابهامها به محل تامین منابع مالی آن بازمیگردد. بر اساس اعلام رسمی دولت، مقرر شده است ۲.۵میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای پوشش هزینههای کالابرگ در سال جاری اختصاص یابد. برای سال آینده نیز موضوع تامین منابع کالابرگ در لایحه بودجه پیشبینی شده است.
حذف ارز ترجیحی و جایگزینی آن با پرداخت اعتبار کالابرگ، آثار متفاوتی بر دهکهای درآمدی مختلف جامعه بر جای میگذارد. بررسیهای کارشناسی نشان میدهد که این سیاست بیشترین اثر مثبت را بر سه دهک پایین درآمدی خواهد داشت، در حالی که در دهکهای نهم و دهم انتظار میرود به کاهش نسبی مصرف منجر شود.
