فرارو | مولوی عبدالحمید: طالبان عوض شده و قول داده به ما آب دهد
کد خبر: ۵۰۳۹۲۴

مولوی عبدالحمید: طالبان عوض شده و قول داده به ما آب دهد

«گذشته‌ها را رها کنید. من بحثی نسبت به گذشته ندارم. صحبت من این است که تحولی حاصل شده و من هم که تبریک گفتم، اگر متن تبریک را بخوانید، نصیحت‌های من را می‌بینید. نصیحت‌هایی درباره رعایت حقوق بشر، توصیه به رعایت حق زنان و توصیه به حفظ حقوق ملت و دیگر مسائل که متأسفانه هیچ‌کس آنها را نگاه نمی‌کند و فقط بحث تبریک را می‌بینند.»
تاریخ انتشار: ۰۰:۵۰ - ۱۶ شهريور ۱۴۰۰

مولوی عبدالحمید اما جمعه اهل سنت زاهدان و از چهره های پر نفوذ اهل سنت در گفت و گویی مفصل با روزنامه شرق درباره برخی موضع گیری های بحث برانگیز اخیرش توضیحاتی ارائه کرده است. او در انتخابات ریاست جمهوری در اقدامی غیرمنتظره از ابراهیم رئیسی حمایت کرد و اخیرا نیز پس از تصرف افغانستان توسط طالبان از این گروه حمایت کرد و به آنها تبریک گفت. 

بخش‌هایی از گفت و گوی مفصل مولوی عبدالحمید را می‌خوایند: 

شما سال‌های زیادی از آقای خاتمی و به‌طور مشخص از جریان اصلاح‌طلبان حمایت کرده‌ بودید؛ دیدار ناگهانی شما با آقای رئیسی و حمایت از ایشان و اصو‌گرایان، بسیاری را شگفت‌زده کرد. آیا در دیدار با جناب رئیسی وعده خاصی به شما داده شد؟
نگاه ما در رابطه با خیلی از مسائل با نگاه بعضی دیگر، چه علمای شیعه و چه علمای سنی تفاوت دارد. ما در بعضی مسائل با هم مشورت می‌کنیم؛ مخصوصا در رابطه با نقش زنان در جامعه و نیز‌ مسائل اقوام و مذاهب. ما معتقدیم این اقوام همه ایرانی هستند، حتی اگر ادیان دیگری داشته باشند. اما باید دید ما به نحوی باشد که نماینده دین اسلام و به نمایندگی از طرف قرآن، حضرت رسول(ص) و نگاه اهل ‌بیت و ائمه باشد و مانند آنها دید وسیعی داشته باشیم.

وقتی می‌گوییم اسلام، باید همه چیز در چارچوب اسلام باشد؛ نه اینکه دیدگاه خودمان و تعصبات و گرایش‌های قومی، مذهبی و فرهنگ محلی را در قالب اسلام عرضه کنیم. اسلام، همان‌طورکه اسلام است و در قرآن عظیم‌الشأن بیان شده و سیره حضرت رسول(ص) مبین آن است، خیلی ظرفیت بالایی دارد و این ظرفیتی که ما الان به آن عمل می‌کنیم، ظرفیت کامل اسلام نیست.

ما 24 سال با اصلاح‌طلبان همراهی کردیم. زمانی که اصلاح‌طلبی در اولین دوره ریاست‌جمهوری آقای خاتمی شروع شد، بسیار شرایط سختی بود، ولی تمام بزرگان کشور به آن سمت گرایش داشتند و ما هم از آقای خاتمی حمایت کردیم؛ چون احساس کردیم آقای خاتمی می‌آید و یک فضای سیاسی بازتری به وجود می‌آید و تغییراتی ایجاد می‌شود؛ بنابراین ما با اصلاح‌طلبان بودیم، اما از برنامه‌های اصلاح‌طلبان ناراحت شدیم. مسائلی که ما دنبال می‌کنیم، مسائل ملی کشور است و مسائل ملی کشور را بر مسائل اهل‌ سنت، اقوام و مذاهب ترجیح می‌دهیم؛ چون مسائل ملی مربوط به همه کشور است و ما هم در آن سهیم هستیم و از آن سود می‌بریم.

از مسائل ملی که بگذریم، ما گفتیم که شما به هر حال از نخبگان اهل سنت و این اقوامی که گرفتار تبعیض هستند، استفاده کنید و آنها را در مقام وزارت به کار بگیرید و اجازه بدهید در هیئت دولت یا معاون رئیس‌جمهور، معاون وزیر، سفیر یا استاندار باشند؛ چون همه ایرانی هستیم و خود اصلاح‌طلبان شعار می‌دادند که ایران مال همه ایرانیان است و ما گفتیم بر اساس همین شعاری که می‌دهید عمل کنید و ما اهل ‌سنت هم ایرانی هستیم، در جبهه‌ها شهید داده‌ایم و مشکلات اینجا و منافع اینجا مربوط به همه ماست.

اما اصلاح‌طلبان در این 24 سال که هشت سال آن آقای خاتمی و هشت سال دیگر آقای روحانی بود، نتوانستند از اهل ‌سنت کسی را به‌عنوان همکار بیاورند. خود آقای خاتمی را چند بار دیدم و گزارشی از وضعیت اهل ‌سنت به ایشان دادم. ظاهرا افسوس هم می‌خوردند که چنین شرایطی بر آنها رفته است، ولی هیچ کاری نکردند. در دوره آقای روحانی هم ما پیگیر بودیم که از ظرفیت‌های اهل ‌سنت استفاده کنند، ولی نه ایشان و نه حتی آقایان موسوی و کروبی هم وقتی وارد صحنه شدند، نتوانستند کاری بکنند.

اینها حتی حاضر نشدند یک استاندار از اهل ‌سنت انتخاب کنند. یک معاون وزیر هم که گذاشتند، طولی نکشید که ایشان را هم برکنار کردند. دو نفر سفیر از اهل‌ سنت داشتیم که یک سفیر زن بود در یک کشور کوچک (برونئی) و یکی هم در ویتنام که او هم بازنشسته شد.

شما فکر می‌کنید چه دلیلی دارد که از این ظرفیت‌ها استفاده نمی‌شود؟

چون مقدار زیادی هزینه‌ داشت. ما هزینه دادیم و مورد بی‌توجهی آن طرف قرار گرفتیم. گفتند اگر رأی شما در سبد اصلاح‌طلبان برود، سرنوشت انتخابات را عوض می‌کند. هم آن‌طرفی‌ها از ما ناراضی بودند و هم این‌طرفی‌ها راضی نشدند برای ما هزینه کنند. در دوره آخر من رفتم تهران و خیلی تلاش کردم که یک وزیر از اهل ‌سنت را در کابینه بگذارند. سرانجام گفتند شما از وزرای اهل ‌سنت استفاده نکنید. من گفتم خب به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور بگذارید، باز هم قبول نکردند. اصلاح‌طلبان حاضر نشدند هزینه کنند و پست و مقامی را برای اهل‌ سنت در نظر بگیرند. این تبعیض و نابرابری برای ما خیلی سخت بود. تبعیض در مناطق سنی‌نشین و در مدیریت کلان کشور، ما را مقدار زیادی سرخورده کرد.

در دنیا همیشه سیاست یک‌جور نیست، باید تغییر کند. این دوره هم ما چنین تصمیمی گرفتیم. اصولگرایان گفتند یک دوره هم ما را آزمایش کنید، ما نخبگان اهل‌ سنت را به کار می‌گیریم. گفتند شما این همه به اصلاح‌طلبان رأی دادید، یک دوره هم به ما اعتماد کنید و رأی بدهید. تیم آقای رئیسی هم شدیدا پیگیری کردند و چندین نفر را به زاهدان فرستادند. خود آقای رئیسی و تیمشان هم در تهران پیگیر مسائل اهل سنت در مناطق مختلف بودند و در عین حال وعده دادند از نخبگان اهل ‌سنت استفاده خواهیم کرد.

آیا به این وعده عمل کردند؟
تاکنون که نه، اما امیدوار هستیم. کابینه فعلی هم که معرفی کردند، ما اعتراض کردیم؛ چون گفته بودند از اهل ‌سنت استفاده می‌کنیم که نکردند و حتی از زنان نیز کسی را در کابینه به کار نگرفته‌اند، ولی ما هنوز منتظر و امیدوار هستیم؛ چون آقای رئیسی گفته‌اند که من چیزی را اعلام نمی‌کنم، ولی کوشش خودمان را می‌کنیم که در عمل کار کنیم و اهل شعار نباشیم.

در کابینه که غیرممکن است، ولی حداقل استاندار یا از معاونان استاندار یا معاونان وزرا، امکان دارد از اهل‌ سنت حضور داشته باشند؟
بله؛ البته نگرانی اصلی من از اصولگرایان همین است که وزیری نگذاشتند و آدرسی هم به ما ندادند. در دوره اصلاح‌طلبان هم فقط گفتند از جاهایی زنگ زده‌اند. خب اگر شما از جایی اجازه می‌گیرید و آنها هم مخالف بودند، لااقل به ما هم می‌گفتید تا ما هم درخصوص رأی‌دادن به شما می‌رفتیم و از آنها کسب تکلیف می‌کردیم. ما اجازه از کسی نگرفتیم و به شما رأی دادیم، شما چرا از جاهای دیگر کسب اجازه می‌کنید؟

این انتقاد ما از شخص آقای خاتمی و همین‌طور از بقیه است که شایستگان و نخبگان ما را به کار نگرفتند. شاید اینها گاهی این‌طور اشاره می‌کردند که از جاهای دیگر اجازه نمی‌دهند، ولی نگفتند که شما کجا بروید و مشکل خودتان را کجا حل کنید. بر همین اساس ما این بار گفتیم در این دوره ‌اصولگرایان را آزمایش کنیم‌.

آیا شما هیچ‌وقت با مراجع قم در ارتباط بوده‌اید و با آنها معاشرت و رایزنی داشته‌اید؟
بله؛ ما رفت‌وآمد کردیم. ما بارها به قم رفتیم و خدمت مراجع رسیدیم.

چه کسانی را ملاقات کردید؟
آیت‌الله مکارم‌شیرازی که سلام و علیک نزدیک با هم داریم. آقای نوری‌همدانی را دیدیم و تمام مراجع مطرح را ملاقات کردیم. تک‌تک آنها را دیدیم، به‌جز کسی که احیانا وقت ملاقات نداده باشد یا به دلیل کهولت سن نتوانسته ملاقات داشته باشد. دو بار در قم کنفرانس بوده که من شرکت کردم و فرصت صحبت هم اگر دادند، صحبت کرده‌ام.

دیدار آقای حسین الله‌کرم با شما تحت چه عنوانی صورت گرفت و راجع به چه مسائلی با هم صحبت کردید؟ آیا خواسته ایشان جلب نظر شما در حمایت از آقای رئیسی بود؟
بله. نتیجه جلسه این بود که ما در نهایت به آقای رئیسی رأی دادیم و سعی کردیم ناراحتی و کدورتی که از چند دهه قبل، از ما در دل آنها بود، برطرف بشود. برای ما شخص ‌آقای رئیسی مطرح نبود. ما کل مجموعه اصولگرایان را دوست داشتیم و گفتیم اگر ما به اینها رأی بدهیم، اینها متوجه می‌شوند که ما با آنها دشمنی نداریم.

البته وقتی آقای الله‌کرم آمدند، ما موضع خودمان را از قبل مشخص و اعلام کرده و گفته بودیم که به آقای رئیسی رأی می‌دهیم. پس از آن بود که ایشان به اینجا آمدند. یک بار آمدند همین مسجد مکی و یک بار دیگر هم زمانی که من بعد از معالجاتم از ترکیه برگشتم، به عیادتم آمدند.

چطور توانستید به طالبان تبریک بگویید؟ آیا فاجعه دانشگاه کابل، کشتار در مدرسه دخترانه و صدها عملیات انتحاری دیگر که موجب مرگ صدها نظامی و غیر‌نظامی شده و طالبان به طور مشخص مسئولیت آن را بر عهده داشتند، از یاد برده بودید؟ حتی گروه دعوت که آنان نیز از اهل سنت هستند، مخالفت خود را با ابراز پیام تبریک شما اعلام کردند.

پیام تبریک من برای خیلی از برادران و خواهران دیگر هم سخت و قابل تعجب بوده است. من توضیح می‌دهم. طالبان حدود 20 سال است که با نیروهای ناتو که در افغانستان حضور دارند، درگیر شده‌ و با آنها جنگیده‌اند. گروه‌های دیگری هم غیر از طالبان در افغانستان مسلح بوده‌اند. من ممکن است از تمام اتفاقات پیش‌آمده و جزئیات آن اطلاعاتی داشته باشم که دیگران مطلع نباشند. اینکه طالبان چه کرده‌اند و دیگران چه کرده‌اند، ما زیاد شنیده‌ایم؛ ولی اینکه طالبان چه کارهایی را بر عهده گرفته‌اند که کار آنها باشد، من ممکن است اطلاعات وسیعی نداشته باشم؛ ولی چیزی که من می‌گویم این است که طالبان فعلی با قبل تغییر کرده است.

اینها طالبان 20 سال قبل که مدتی در افغانستان حکومت کردند، نیستند. دیدگاه طالبان فعلی عوض شده، هرچند اعتقاد و مذهب آنها عوض نشده است. مصاحبه‌هایی که خود آنها پخش می‌کنند و صحبت‌هایی که سخنگوی طالبان می‌کند، حاکی از این است که دیدگاه آنها عوض شده است. قسمت شرقی زاهدان نزدیک مرز افغانستان و مرز پاکستان است و من چون خودم یک روحانی اهل‌ سنت هستم،‌ ملاها و روحانی‌های آنها را من می‌شناسم و شما نمی‌شناسید. شما ممکن است روزنامه‌نگاران را بشناسید و طیف سیاسی هم سیاست‌مداران را بشناسند، ما هم اینها را می‌شناسیم.

این علما، افراد معتدلی هستند و تندرو نیستند. به طور کلی در اینها تحولاتی صورت گرفته و نتیجه‌اش این است که در بدو امر عفو عمومی اعلام کردند و تمام کسانی که با اینها جنگیدند و شاید صدها نفر از طالبان را کشته‌اند، همان‌ها را هم ‌آزاد کردند و کاری به آنها نداشتند. الان هم هیچ‌کسی را تعقیب نمی‌کنند. یک نظام و حکومت از‌هم‌‌پاشیده فعلا وجود دارد که طبیعتا هرج‌ومرج‌هایی هم اتفاق می‌افتد. ممکن است کسان تندرویی باشند که از اسم طالبان سوءاستفاده کنند؛ ولی واقعا اینها وقتی اعلام کردند که ما بخشیدیم،‌ قطعا بخشیده‌اند.

حتی بعضی‌ها را با سلاح دستگیر کردند. آنها را به منازلشان بردند و اسلحه را نیز از آنها نگرفتند. آنها بیشتر شهرها را با مذاکره فتح کرده‌اند. خیلی جاها هم کسانی بودند که به طالبان حمله کردند و درگیر شدند؛ ولی بیشتر با مذاکره باعث شدند که طرف مقابل تسلیم شود؛ چون می‌خواستند بدون جنگ و خون‌ریزی این کارها انجام بشود. به دروازه کابل هم که رسیدند گفتند خون‌ریزی نباشد و توقف کردند.

در شهرهای دیگر هم همین کار را کردند. طالبان متحول شده و دیگر طالبان 20 سال پیش نیستند. الان چیزهای امیدوار‌کننده زیادی وجود دارد؛ از‌ جمله کشت خشخاش را ممنوع اعلام کرده‌اند و ان‌شاءالله مسئله کم‌آبی حل خواهد شد و آب هیرمند به سمت ایران آزاد می‌شود. همین‌طور مسئله زنان حل می‌شود و دیگر مشکلاتی نیست. اینها پذیرفتند که زن‌ها دانشگاه بروند و تحصیلات عالیه داشته باشند. دختران به مدارس بروند و پذیرفته‌اند که زنان هم در عرصه‌های اجتماعی حضور داشته باشند و آنها هم در ادارات استخدام بشوند.

شما خودتان با طالبان گفت‌وگویی داشته‌اید؟ چون از این وعده‌ها قبلا هم داده‌اند؛ ولی در عمل چنین نبوده. در همین چند روز هم از اخبار و شبکه‌های اجتماعی، صحنه‌های تیرباران و شکستن موبایل‌ها را دیده‌ایم. مگر ممکن است در عرض چند ماه یک گروه تروریستی تبدیل به طالبانی بشود که شما تصویر می‌کنید؟
گذشته‌ها را رها کنید. من بحثی نسبت به گذشته ندارم. صحبت من این است که تحولی حاصل شده و من هم که تبریک گفتم، اگر متن تبریک را بخوانید، نصیحت‌های من را می‌بینید. نصیحت‌هایی درباره رعایت حقوق بشر، توصیه به رعایت حق زنان و توصیه به حفظ حقوق ملت و دیگر مسائل که متأسفانه هیچ‌کس آنها را نگاه نمی‌کند و فقط بحث تبریک را می‌بینند. من تبریک گفتم که اگر اینها کشور را گرفتند، حرف‌های من را هم گوش کنند. به هر حال ما را خیرخواه خودشان بدانند. همان‌طورکه ما خیرخواه همه هستیم. من اینها را به استفاده از اقلیت‌های قومی، از اقوام و مذاهب، برای تشکیل دولت فراگیر و دولتی که شامل تمام ملت افغانستان باشد، توصیه کرده‌ام.

دفعه قبل فضای امنیتی بسیار شدید بود و ما ترسیدیم و نشد که اینها را توصیه کنیم که خودشان را تعدیل کنند؛ ولی شما مطمئن باشید که برای تعدیل اینها، کل علمای اسلام تلاش می‌کنند و ان‌شاءالله در آینده خواهید دید که چه تحولاتی در افغانستان صورت می‌گیرد. یک نکته را هم بگویم. تجربه ثابت کرده که نظام‌های سوسیالیستی که شوروی سابق قصد داشت در افغانستان حاکم کند و طی 10 سال ده‌ها هزار نفر از طرفین کشته شدند، حتی شوروی هم شکست خورد. چون اقتصاد شوروی فلج شد و گرفتار یک جنگ طولانی شد و نظام سوسیالیستی نتوانست در افغانستان جواب بدهد. 20 سال هم آمریکا و ناتو در آنجا جنگیدند و می‌خواستند نظام حکومتی غربی را حاکم کنند که نتوانستند.

چرا این نظام در افغانستان موفق نشد؟ چون افغانستان یک جامعه سنتی است. اول باید ملتی را بسازند. بعد مطابق با فکر و نظام مد‌نظر آنها، سیستمی را آنجا حاکم کنند؛ بنابراین 20 سال اینها آنجا حضور داشتند؛ ولی موفق نشدند و مجبور به ترک منطقه شدند. آنها به این نتیجه رسیدند که اگر تا صد سال آینده هم ناتو و آمریکا حضور داشته باشند، این جنگ از افغانستان قطع نمی‌شود. ملت افغان فقط از طریق نظام اسلامی می‌تواند متحد شود و جنگ را از افغانستان بیرون ببرد و اقوام و قبایل را در کنار هم قرار دهد؛ چون همه اهل نماز هستند و همین سنت‌هاست که می‌تواند افغانستان را یکپارچه کند. به شرطی که طالبان هم در رفتار خودشان تعدیل کنند و یک دولت فراگیر تشکیل بدهند. طالبان می‌گوید ما برای قدرت نجنگیده‌ایم؛ بلکه جنگیده‌ایم که نظام اسلامی حاکم بشود. نظام اسلامی در افغانستان می‌تواند جواب‌گو باشد؛ یعنی در بین ملت این زمینه فراهم است و ما دنبال این هستیم که اینها هم تعدیل بشوند. همین‌طورکه در ایران هم تلاش‌های ما از گذشته تا الان بر‌اساس همین تفکر بوده است. وقتی یک‌طرفه رفتیم و به نظام اصولگرا رأی دادیم؛ یعنی در تلاش هستیم که تعدیل به وجود بیاید. تعدیل به نفع همه است و نکته‌ای که اینجا خوب است ذکر کنم؛ افغانستان بعد از این محل پرورش تروریسم نخواهد بود. این چیزی است که جامعه جهانی از آن می‌ترسد. حتی دیگر برای ایران هم زمینه ناامنی از سوی افغانستان ایجاد نخواهد شد. افغانستان اکنون متحد شده و در قراردادی که بین خودشان منعقد شده، تعهدات و قرارهایی دارند. قرار گذاشته‌اند هیچ کشوری حق ندارد از خاک افغانستان علیه کشور دیگر استفاده کند و این را در مصاحبه‌های خودشان هم اعلام کردند. اینها اجازه نمی‌دهند که افغانستان محل امنی برای تروریسم بشود و اینها همه تبلیغات طالبان است. دنیا باید به اینها فرصت بدهد. حتی اگر دو، سه ماه هم به اینها فرصت داده بشود، مشخص می‌شود که اینها در چه مسیری می‌خواهند حرکت کنند. ما هم برای اصلاح و تعدیل اینها به آنها تبریک گفتیم. این باعث شد که حرف‌های دیگر من را هم بشنوند و قبول کنند و ما بتوانیم اینها را تعدیل کنیم. کسانی اگر از این تبریک من دلخور شده‌اند، من مطمئنم که بعدا رضایت پیدا می‌کنند و متوجه می‌شوند در این حرکت، حکمتی بوده است.

آیا شما به طور مشخص راجع به مسئله حقابه ایران و بازکردن سد کمال خان و جاری‌شدن دوباره رودخانه هیرمند با طالبان صحبت کرده‌اید؟
بله. اینها قبول کردند که حتی اگر در آن طرف افغان‌ها تشنه هم باشند؛ ولی آب به ما می‌دهند.

بعد از این، دیگر هیچ مشکلی برای ایران خطرناک‌تر از موضوع مواد مخدر نیست. این خیلی ضایعه بزرگی است. مخصوصا در استان ما که تمام مشکلات متوجه همین مسئله است. اگر اینها کشت خشخاش را ممنوع کنند، برای ما منافعی خواهد داشت که هیچ چیز دیگری نمی‌تواند در این حد برای ما منفعت داشته باشد که جامعه ما از مواد مخدر و از قاچاق پاک بشود. این کار بزرگی است که مواد مخدر در این محل تعطیل بشود. شما هم این را بدانید که حرف اینها، قابل اعتماد است. شاید هر دولتی حرف‌هایی را بزند؛ ولی اینها تا به حال هرچه گفته‌اند عمل کرده‌اند.

من این‌طور فکر می‌کنم که ایران و مسئولان، به این نتیجه رسیدند که با روی‌کارآمدن طالبان، جنگ و ناامنی در همسایگی‌شان تمام می‌شود. در‌حالی‌که هر سیستمی به جای طالبان می‌آمدند، حتی اگر دموکراسی از نوع غربی هم می‌بود، جنگ اینجا پایان نمی‌یافت.

به نظر می‌رسد شما از استقرار حکومت طالبان در افغانستان از قبل مطلع بوده‌اید.
بله. من روی شناختی که از طالبان و همین‌طور حکومت افغانستان داشتم، می‌دانستم که این حکومت سقوط می‌کند و طالبان به قدرت می‌رسند و تمام افغانستان را می‌گیرند. من براساس شناختی که از جامعه افغانستان دارم و موازنه قدرتی که درون افغانستان می‌شناسم، می‌دانستم.

ناتو و بیش از 50 کشور عضو آن نتوانستند در افغانستان امنیت برقرار کنند؛ ولی طالبان مقاومت و ایستادگی کرد و من می‌دانستم وقتی ناتو در مقابل اینها طاقت نیاورد، حکومت افغانستان چیزی نبود که بتواند در مقابل اینها مقاومت کند. حکومت افغانستان می‌گفت ما 300 هزار نیروی رزمنده داریم، سلا‌ح‌های زیادی هم داریم؛ ولی حتی خود غربی‌ها هم می‌دانستند که اینها توان مقاومت و ایستادگی در مقابل طالبان را ندارند.

نظر شخص شما درباره مقاومت احمد مسعود در منطقه پنجشیر چیست؟
فرزند احمدشاه مسعود هم نمی‌تواند مقاومت کند. من مطمئن هستم که نه او و نه هیچ‌کس دیگری نمی‌تواند در مقابل اینها مقاومت کند. ایشان یک فرد جوان است و پدرش هم جزء کسانی بود که در زمان تجاوز شوروی سابق به افغانستان جهاد کرد و با آنها جنگید. بهترین راه این است که بیایند و بنشینند با مذاکره و گفت‌وگو مسئله را حل کنند. من کلا با جنگ مخالفم و معتقدم گفت‌وگو کاربردی‌تر است و در دولت فراگیر که شامل همه اقوام افغان بشود، اینها بنشینند و صحبت کنند. من به‌هیچ‌وجه با جنگ موافق نیستم و معتقدم جنگ برای هر دو طرف ضرر دارد و جنگ اینها را به هیچ کجا نمی‌رساند.

ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
شايدبهت آب يدهند،ولي خواب وامنيت رابه آشوب خواهندكشيد،توبه ي گرگ مرگ است.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۳۷ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
آره آب میده بهتون!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۰۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
شما که خوب مذاکره می کنی بیا و میانجی بشو که این همه خون بی گناه زمین ریخته نشه .
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
اقای مولوی عبدالحمید گرامی توقع ما از شما خیلی بیشتر از این حرفا بود.مناسفم.
امين ميرزائى
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
ویراستار نازنین کامنتا ! سلام . نصف شب دیشب و وسط عملیاتِ کمین به طالبا و بمبارون مواضعشون توسط جتای جنگنده ای که برای مقابله با جنگنده های پاکستانی رو هوا بودن چن تا کامنت صريح نوشتم خطاب عبدالحمید . اونارو منتشر کن . چرا سانسور میکنی !؟
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۳۹
امین میرزائی
Iran (Islamic Republic of)
۰۱:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
عبدالحمید ! به طالبا بگو امین گفت خیلی خرین ... ساده این به خدا ... طیاره پاکستانی میفرستین رو سرِ احمد و امرلله !؟... فهیمو زخمی و شهید میکنین !؟ ... الان بالای سر خودتون پر شده از طیاره ... معلومم نیست از کجا !!!!! ... بپایین شست پاتون نره تو چشماتون ... ... حتی مارشال یا بگو ژنرال دوستومم که از کشته طالبا پشته میسازه اومده وسط پنجشیر ... ببین چی شده که دوستُمِ آدم صاف کن شده آدم حسابی مقابل طالبا !!! ... آره اینجوریه دادا ... مارو نشناختی به خدا ... چنان زمین و زمانی به سر طالبا بکوبیم که ملابرادر به امرالله بگه گودزیلا !!!!!
خسرو
Iran (Islamic Republic of)
۰۲:۰۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
برای گفتگو جهت حق آبه از مولوی کمک بگیرید و حتما از اعضای مذاکره کننده با حکومت آینده افغانستان باشند
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۲:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
اقای مولوی شما هم هنوز این طالبان را نشناخته اید اینها یه مشت مزدور کثیف وجنایتکارند که بادلارهای ارتعجاع عرب منطقه ولجستیکی ارتش پاکستان دارند در سرزمین افغانستان ،زن کودک پیر وجوان سلاخی میکنند اینها مردمی نیستند اینها با زور میخواهند بر افغانستان حاکم شوند در چند روز خلبان زن،پلیس زن وهزاران بیگناه را وخواننده راتیر باران کردند کثیف تر از طالبان خود طالباننداینها از خمرهای سرخ از هیتلرها از داعشها از القاعده ها و... بدترند تنها حراس طالبان از جمهوری اسلامی است دست ازپا خطا کنند مردم ایران ، ارزوی انها را بگور خواهد برد.
امین میرزائی
Iran (Islamic Republic of)
۰۲:۴۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خدایا شکرت ! امرلله عزیزم از تاجیکستان برگشت با کلی جت . درود بر تو دوست قدیمی ... درود بر امرلله صالح !
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۳:۲۱ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
حرف مولوی کاملا اساسی و ارزشمند است
عبدالله پشتون
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
۰۶:۳۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خدا حفظت کند
بسیار خردمندانه سخن گفته اند و با منطق
تنها مجاهدین میتوانندباعث امنیت و صلح و ثبات افغانستان شوند
که نفعش به ایران هم می رسد
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
هنوز خوابید طالبان همان طالبان هست فقط برای تثبیت قدرت رنگ عوض کرده
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۲۶ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
این همه آدم بی گناهی افغان را گشتند حالا دیگر عوض شدند. جواب آن خونها را شما می دید؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
جناب عبدالحمید شما همیشه در کنار مظلومان بوده اید اما نباید به طالبان تبریک می گفتید ؛ در ضمن طالبان نصحیت پذیر نیست
سید حسین گوهریان
Iran (Islamic Republic of)
۰۷:۵۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
جناب مولوی عبدالحمید بعنوان افسر سابق ژاندارمری که قریب به چهار سال در محروم ترین مناطق بلوچستان ‌ و در نوار مرزی پاکستان خدمت کرده ام با ارادتمند به اهل تسنن خدمت شما عرض میکنم از قدیم گفته اند آزموده را آزمودن خطاست و اگر اعتمادی به طالبان می بود مردم شان اینگونه پا به فرار نمی گذاشتند و آنچه شما بر آن باور دارید باید گفت آرامش قبل از طوفان است و در آتی نه چندان دور مردم دست به سلاح خواهند برد و بر علیه طالبان به میدان خواهند آمد ‌و در ابتدای امر جنگده پاکستانی دوشادوش نیروی های طالبان بر دره پنجشیر حمله میکند چگونه قابل توجیه است و اصولن با پیروزی طالبان پاکستان چه سودی می برد ؟! و اینکه فردا طالبان آب خویش را بر مردم افغانستان ببندد و به ایران آب بدهد تکرار همان نگاه اعتماد تان به ۲۴ سال به اصلاح طلبان است و تا آن روز دیر نیست و‌این بلور را داشته باشید طالبان با تکیه بر تبلیغات واهی در صدد جلب اعتماد عمومی و جهان است
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
آفرین به بزرگ مرد ایران........
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۰۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
توجیه گری
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۰۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
جناب مولوی عبدلحمیدخان سیستانی بلوچستانی لطفاً به این گروهک تروریستی بی دین و بی ایمان دلخوش نباش و اعتماد نکن اینا اهل قول و قرار وتعهد نیستن وهیچ وقت نبودن.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
چه عجله ای برای تبریک گفتن داشتید. کمی صبر کنید. به چه روشی فهمیدید طالبان عوض شده. عزیز دل طالبان یک تفکر متعصب است اگر قرار بود تفکرهای متعصب عوض شوند که تا حالا شده بودند.. طالبان همان طالبان است با این تفاوت که اربابانشان به آنها آموزش دادند که هر طور دوست داری کارت را انجام بده و هر طور دیگران دوست دارند حرف بزن.
طلبه ی قمی
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۲۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خدا قوت بده به احمد مسعود
ان شاءالله افغانستان بشه گورستان متحجرین
ناشناس
Japan
۰۸:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
از هر کسی که فکر میکنه رای میاره حمایت میکنه!
آخرش هم هیچی به هیچی
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۳۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خشت اول گر نهد معمار کج
تا ثریا می رود دیوار کج
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
حداقل ایشان باید صبر می کرد ببیند آیا طالبان عوض شده یا نه، بعد اقدام می کرد.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۸:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خدا همیشه نگهدارش باشه متاسفانه از قدرت و محبوبیت مولوی هیچ استفاده ای نمی کنن.
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
کشتار در مدرسه دخترانه واقعا باید ایشان را شرمنده کند
رضا
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
چقدرساده ایی که به طالبان اعتماد کردی ؟ هر چند مقصر مسئولین کشورمون هستن که اینقدر سیستان و بلوچستان رو فراموش کردن که متاسفانه باید به طالبان اعتماد کنن
رضا 110
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
این اقا کلا به فکر منافع خودش هست فرقی هم براش نمیکنه اصلاح طلب باشه یا اصول گرا
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۰۹:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
شما اشتباه میکنی و طالبان غلط کرده است
بهمن
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
وحوش طالب هيچ بويي از انسانيت نبرده اند،
ساده نباش مولوي!!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۰۳ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
نیش عقرب نه از بهر کین است حیوان است و طینتش این است. کسی که در این عصر به درجه ای از کمال عقلی نرسیده است که برای رسیدن به اهداف خود بریدن سر افراد بی گناه و با گناه و انفجار انتحاری برای کشتن و زحمی کردن زن و بچه مظلوم و بی گناه اقدام می کند آیا از چنین افرادی انتظار تغییر داشتن گناه نابخشودنی نخواهد بود؟ شاید طالبان برای تثبیت قدرت خود قول هایی داده باشد ولی بی گمان بعد از آن بطور مثال برای دادن آب به ایران همان امتیازاتی خواهند گرفت!
مقدسی
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۱۴ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خب جناب مولوی عزیز شما که اینقدر ار طالبان وجامعه ی سنتی آن شناخت دارید که حتما هم دارید وطرفدار دموکراسی وحکومت مردمی هستیدچرا به دوستان طالبان توصیه نکرده ونمیکنید که رفراندومی دربین مردم افغان برگزار کنند ونوع حکومت را از مردم نظرخواهی کنند؟
اینکه هرکه زور بیشتری دارد وشما بخاطر زور بیشترش ازاو حمایت کنید که حق خواهی وحقگویی نیست هرچند درپیام تبریکتان اورا به رعایت عدالت و...توصیه کنید
درضمن طالبان هروقت حقوق زنان و....را به رسمیت شناختند آنوقت آب هیرمند را هم بسمت شما باز میکنند..واقعا باور کردید؟؟؟؟
سید حسن
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۱۶ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
یه ضرب المثل میگه خر همون خره فقط پالونش عوض شده
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۱۸ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
کسی که فهمش از اسلام از ریشه غلط است چطور ممکنه ریشه ای تغییر کرده باشه؟
علی از ایذه
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۱۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
حضرت مولانا!
گیریم با حمایتهایتان از این گروه فاشیستی آب را بدست آوردید، با آبروی رفته چکار خواهید کرد؟!
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۵۶ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
شما فقط بشین ببین چه بلایی تو ولایت نیمروز سر بلوچ ها میارن. حکومتی که طرح و برنامه برای رفاه مردم نداشته باشه و افراد مجرب توش نباشن، سریعا رو میاره به مسائل مذهبی، قومیتی و جنسیتی. اول به رئیس بانک مرکزی طالبان نگاه کن
محمد
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۰۹ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
خیلی خوش بین هست ،این یک تفکر هست که طالبانی ها دارند و یک شبه عوض نمی شود
ناشناس
Sweden
۱۱:۱۲ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
آره دادا، منتظر باش به تو آب بدهد
بامیان زیبا
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۱۵ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
بگذار فقط دو سال بگذرد آن وقت می بینید که طالبان پشتون تبار برای باج خواهی از ایران مانند اشرف غنی پشتون تبار بدتر آب را برا ایران خواهد بست. اصولا پشتون ها برای باج گیری از ایران همیشه از مساله آب سو استفاده کرده و طالبان هم قطعا این رویه را ادامه خواهد داد.من نمیدانم چرا سعی نمی کنید تا قدرت را از دست پشتون خارج کنید ؟؟
ناشناس
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۲۶ - ۱۴۰۰/۰۶/۱۶
یه گروه برای دزدی و تجاوز و ادمکشی دور طالبان جمع شدن
حالا چه جوری ممکنه یه دفه عوض بشن
تازه حالا می خوان غنیمت هاشونو قسمت کنن
مجله فرارو
پرطرفدارترین عناوین