فرارو | هدف از ترور «محسن فخری زاده» چه بود؟
ترور محسن فخری زاده، بیش از آنکه به برنامه هسته‌ای ایران آسیب بزند، به دنبال وارد آوردن ضربه‌ای اساسی، به هرگونه تعامل و دیپلماسی ایران با جهان خارج در عصر پساترامپ بود.
تاریخ انتشار: ۱۷:۰۹ - ۰۸ آذر ۱۳۹۹

فرارو- "ژولیان برگر*" نویسنده و تحلیلگر ارشد "گاردین"، در گزارشی به بررسی هدف اصلی ترور "دکتر محسن فخری‌زاده" دانشمند هسته‌ای ایران پرداخته است. وی در این رابطه می‌نویسد:

«ترور "محسن فخری زاده" دانشمند اتمی ایران، بیش از آنکه بر کُند شدن روند برنامه هسته‌ای این کشور تاثیرگذار باشد، اثرگذاری منفی بر روند تعامل احتمالی دولت آتی آمریکا به ریاست جمهوری "جو بایدن" با دولت ایران در زمینه احیای توافق برجام و بازکردن مسیر تعامل و گفتگو در اینباره خواهد داشت».

به گزارش فرارو، اسرائیل، متهم اصلی در طرح ریزی و عملیاتی کردن برنامه ترور محسن فخری زاده است. موساد (سازمان جاسوسی اسرائیل)، از جمله نهاد‌هایی است که از سوی مقام‌های ایرانی متهم است که برنامه‌ای مشخص جهت حذف فیزیکی دانشمندان اتمی ایران دارد. امری که گهگاه توسط مقام‌های ارشد اسرائیلی، تایید نیز شده است.

به گفته منابع آگاه، دولت باراک اوباما در سال ۲۰۱۳ از اسرائیل درخواست کرده که روند حذف فیزیکی دانشمندان اتمی ایران را جهت تسهیل مذاکرات هسته‌ای با این کشور، متوقف سازد. مذاکراتی که در نهایت به امضای توافق "برجام" منجر شد که در نتیجه آن، ایران برخی محدودیت‌ها را در برنامه هسته‌ای خود می‌پذیرفت و در مقابل، بخشی از تحریم‌های اقتصادی علیه این کشور برچیده می‌شدند.

چندان عجیب نخواهد بود اگر تصور کنیم که جو بایدن نیز وقتی کرسی ریاست جمهوری آمریکا را در اختیار گیرد، با انجام ترور‌های اینچنینی مخالفت خواهد کرد و سعی می‌کند از تمامی ظرفیت‌های خود جهت احیای توافق برجام استفاده کند. توافقی که دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد و پس از آن، سخت‌ترین و شدیدترین تحریم‌های تاریخ را بر علیه ایران وضع کرد.

اگر واقعا موساد در پسِ ترور دکتر فخری زاده باشد، این سازمان، فقط و فقط از مهلت کمی که تا پایان یافتن دولت ترامپ در اختیار آن بوده استفاده کرده و کاری را انجام داده که در صورت حضور بایدن در قدرت، قادر به انجام آن نبوده است. در شرایط کنونی، بسیاری از ناظران و تحلیلگران بر این باورند که اسرائیل بدون اخذ مجوز از آمریکا، دست به یکچنین اقدامی نزده است. اساسا آن‌ها نمی‌توانند بدون کسب اجازه از آمریکا چنین کاری را انجام دهند. عمده تحلیل‌ها معطوف به این است که اسرائیلی‌ها سعی دارند ایران را تحریک کنند تا اقدامی عملی انجام دهد و دولت بایدن را به این درک برسانند که با تهران جز با زبان زور، خشونت و فشار نباید سخن گفت.

ترور محسن فخری زاده همچنین در خدمت اهداف دیگری نیز خواهد بود. اگر چه امکان دارد که اثربخشی آن‌ها به مراتب کمتر باشند.

دکتر فخری زاده بنا بر آنچه سازمان بین المللی انرژی اتمی ادعا می‌کند، در زمره افراد کلیدی بوده که می‌توانستند آنچه برنامه تسلیحات اتمی ایران توصیف می‌شود را به بهترین شکل به پیش برند. اهمیت دکتر فخری زاده برای ایران به حدی بود که برخی کارشناسان بین المللی، وی را با سردار قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس ایران که در فرودگاه بغداد در اوایل سال جاری میلادی ترور شد، مقایسه می‌کنند. امری که در نوع خود از جایگاه مهم و اساسی دکتر فخری زاده در برنامه اتمی ایران حکایت دارد.

"الی گرانمایه" عضو ارشد شورای روابط خارجی اروپا معتقد است که ترور محسن فخری زاده، تاثیری عمیق بر برنامه اتمی ایران نخواهد گذاشت. درست است که وی فردی سرشناس در برنامه اتمی ایران بوده با این حال، برنامه هسته‌ای ایران، وابسته به شخص نیست. دقیقا در مورد سردار سلیمانی نیز به همین نحو است. درست است که وی چهره‌ای شاخص و تاثیرگذار در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و دستور کار خارجی آن بود، با این حال، این نهاد چهره‌های برجسته دیگری را هم دارد که می‌توانند در غیاب سردار سلیمانی، دستور کار ایران را به پیش برند. گرانمایه بر این باور است که هدف اصلی ترور محسن فخری زاده، آسیب زدن به برنامه اتمی ایران نبود بلکه این اقدام سعی داشته هرگونه فرآیند گفتگو و دیپلماسی را در آینده (میان ایران و دولت جدید آمریکا)، متوقف سازد.

حال اگر محرک و هدف اصلی این بوده، آیا این هدف محقق خواهد شد؟ در پاسخ باید گفت ایران تاکنون در پاسخ به اقداماتِ طرف‌های مقابل خود چه در موضوعی نظیر ترور سردار سلیمانی و چه در مواجهه با تحریم‌های آمریکا، پاسخ‌ها و واکنش‌های سنجیده‌ای را از خود نشان داده است. اما آیا ایران خواهد توانست که همچنان خود را کنترل کند و هیچ واکنشی نشان ندهد؟ هرگونه تشدید تنش احتمالی میان ایران و آمریکا، بدون تردید هرگونه مذاکره و تعامل میان دو طرف در آینده نزدیک را با چالش‌های جدی مواجه خواهد کرد.

درست به همین دلیل است که احتمال دارد ترور محسن فخری زاده، آخرین اقدام ضدایرانی نباشد که تا زمان روی کار بودنِ دولت ترامپ، از سوی طرف‌های مخالف با ایران پیگیری می‌شود. بدون تردید این مساله موجب خواهد شد تا در ادامه، از شدت خویشتنداری ایران کاسته شود و همین مساله می‌تواند چالش‌ها و بحران‌های جدیدی را کلید بزند.

*ژولیان برگر، وی نویسنده و تحلیلگر ارشد گاردین است.

نام
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۳۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۱۱
زمینه سازی دولت برای داشتن دست بالاتر در مذاکرات برجام ۲
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
نعمت زاده خودش سالها سردسته مافیای خودروهای آشغال داخلی بوده
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
پس حلا که اونا طرحشون اینه ما باید بدون قید وشرط بریم پشت میز مذاکره وهرچی گذاشتن جلو مون چشم بسته امضا کنیم تا نگن خدائی نکرده و زبونم لال ایران اهل مذاکره نیست .ما اهل سازشیم . مذاکره . تعامل شعار دولت تدبیر وامید همینه
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
ملت غیوری که دلار خریدید و همچنان امیدوار به گرون شدن هستید اینقدر بر طبل جنگ و انتقام سخت نکوبید بی ثمر هست اتفاقی که شما منتظرش هستید نخواهد افتاد برید تا دیر نشده دلارهاتون رو بفروشید
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۱۴ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
لعنت بر پدر و مادر هرچی وطن فروش و نروریسته
ناشناس
Netherlands
۰۷:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
عکس تمام رخ سه در چهار بگذارید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
وطن فروش کیه؟؟اونایی که پول بیت المال ایران را می دزدند تا بچه هاشون تو آغوش دشمن دور دور کنن وطن فروش نیستن؟
حامد الوفی
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
آقای فخری زاده فرد بزرگی است هیچ ربطی به چرخه سوخت و انرژی هسته ای در ایران ندارد، دشمنان می خواهند با چسباندن عنوان هسته ای به ایشان و خطرناک جلوه دادن او، بخشی از کارهایشان را توجیه کنند.
انتشار یافته: ۳۷
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
اسراییل‌هر‌وقت‌عشقش‌بکشد‌هر‌کاری
میکند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
باید سنجیده پاسخ داد خیلی زیاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
اینها‌هم‌کری‌میخوانند‌و‌لاف‌‌میزند‌و
منتظر‌عمو‌بایدن‌هستند
ناشناس
Netherlands
۰۷:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
اولین شهیدی بود که چهره اش را در تابوت نپوشاندند،
اتفاقا فکر خوبی بود.
خدا به خانواده اش صبر دهد. پدر دیگر نیست
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
تجمع دلواپسان در پاستور دقیقا مطابق هدف نتانیاهو و عاملان ترور بود. اما چطور به این سرعت سازماندهی شدند؟
محسن
Germany
۱۲:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
چه تحلیل آبکیی، تجمع 50 تا 100 نفر آدم که سازماندهی نمیخواد، کلشون یه مسجد بودن، آیا سکوت و ندادن پاسخ مطابق هدف نتانیاهو نیست؟ اتفاقا به نظرم بهترین وقت جواب دادن تو همین دوران باقیمانده ترامپ هست، که اگه جواب بدیم سیگنال قدرت را مخابره کردیم و اگه سکوت کنیم نقطه ضعفی را نشان دادیم که هر چهار سال به مدت 2 ماه تکرار میشود
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
روزی را می بینم که اسراییل را مسلمانان و مومنان از صفحه روزگار محو کرده اند و چنین خواهد شد چون اسراییل باطل است و عاقبت باطل نابودی و فنا است. آنها دارند گور خود را می کنند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
از مسلمانان ایغور و جنایات چین کمونیست چه خبر ؟!
اونا رو آزاد نمی کنید؟!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
فعلا که سه کشور قدرتمند مسلمان به جونوهم افتادن دارن خودشون ریشه هم رو میزنن
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
چرا مقتدر نباشیم تا جرات این کارها را نداشته باشن
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
لازم نیست عملیاتی تروری که اسراییل رسما آن را نپذیرفته را با پاسخی رسمی و کلاسیک جواب داد. به هرحال کسی که فرمان داده یا عامل بوده هم از خیابانی رد می شود نمی شود؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۴۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
حالا بگرد پیداش کن
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
ما خویشتنداری خواهیم کرد ولی مطمئنا طرفدارانمان در خیلی جاهای دنیا از جمله در لبنان و یمن و عراق و افغانستان و... خویشتنداری را کنار خواهند گذاشت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
بهتره بدونی دوستان ما هم وابسته به پول نفت ما هستن گربه واسه رضای خدا موش نمیگیره
محسن
Germany
۱۲:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
مثل ترورهای قبلی که خویشتنداری کردید و قرار شد طرفدارانتان پاسخ سختی بدهند و هیچ وقت ندادن؟
ارزانمایه
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
از ایران تعریف می‌کنند که واکنش نشون ندهد.
همشون با هم همدستند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
چه واکنشی!؟
نون نداریم بخوریم
ناشناس
Ireland
۰۱:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
نون نداری ولی وقت و اینترنت خوبی داری
ناشناس
Netherlands
۰۷:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
منظورش از نون، مرغ بوده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
چه واکنشی ؟واکنش هم باید بجا وسنجیده باشد نه عجولانه وغیرقابل جبران
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
جناب ناشناس با پرچم ایرلند، معلومه شکمت خوب سیره که با فیلترشکن میای نظر میدی. فکرکنم با ساندیس و کیک پر شده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
وقت و اینترنت نون نمیشه ، البته سرعت اینترنت ما قابل مقایسه حتی با افغانستان نیست ، لابد میخوای همین اینترنت زپرتی را هم از مردم بگیری که منتش را سر ما میگذاری.
ناشناس
Turkey
۱۱:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
نون نداری بخوری چرا پولتو دادی کامپیوتر و اینترنت خریدی؟
نام
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
حداقل سایر افراد هم وزن سردار سلیمانی و دکتر فخری زاده را شناسایی و حفاظت شان را تکمیل کنید که از یک سوراخ همواره گزیده نشوید.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۱ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
لااقل ماشین ضد گلوله با شیشه های دودی به آنها بدهند و در هر رفت آمد دو ماشین که معلوم نشود طرف در کدام ماشین نشسته.
محسن
Germany
۱۲:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
دردم از آن است که نیمی از گله را سگ گله به غارت برده. عزیز دل نفوذی داریم. خود این حسن کلید ساز و جواد خواسته یا ناخواسته دارن تو زمین حریف بازی میکنن، چه برسه به بقیه، درد که یکی دو تا نیست.
نام
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۰ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۸
ترورهای قبلی اسرائیل مگه در زمان اوباما نبود؟
بایدن هم بیاد بازم ارور و فشار بر ایران ادامه خواهد داشت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
شدیدترین تحریم ها از زمان اوباما شروع شد. دیگر چیزی برای ترامپ نمانده بود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۶ - ۱۳۹۹/۰۹/۰۹
باید ما هم برویم مقاماتت مزخرف اسرائیل را ترور کنیم ، اینطوری آمریکا هم زیاد ککش نمی گزه.
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی