تحلیل گاردین: شکست انتخاباتی ترامپ یعنی پایان جنگ علیه ایران؟ گام بعدی او چیست؟
تحقیر انتخاباتی ترامپ این امید را ایجاد کرده است که جنگ مرگبار و خودخواسته او علیه تهران شاید به‌زودی متوقف شود.
فرارو- وضعیت دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری که دوران قدرتش رو به افول است، در شرایطی که موج جهانی مخالفت با او تغییر جهت داده، همچنان می‌تواند به تشدید تنش‌های قدیمی و شکل‌گیری بحران‌های تازه منجر شود.
به گزارش فرارو به نقل از گاردین، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته، برای جهان نیز یک پیروزی بود. مردم بسیاری از کشورهایی که طی دو سال پرآشوب و هراس‌آور گذشته، به دست دونالد ترامپ متحمل رنج، خسارت و تحقیرهای بی‌رحمانه شده بودند، لحظه‌ای از رهایی و پیروزی مشترک را جشن گرفتند.
این هیولا، مانند دیگر هم‌نوعانش، همچنان در مخفیگاه زراندود خود در کاخ سفید کمین کرده است؛ اقتدارگرایی راست افراطی هنوز سایه تاریک خود را بر بسیاری از کشورها گسترده است. اما قدرت مخرب‌ترین رئیس‌جمهور آمریکا در هم شکسته و افسون شوم او باطل شده است. فریاد پیروزمندانه رأی‌دهندگان آمریکایی در انتخابات میان‌دوره‌ای، ندای مقاومت دموکراتیک بود؛ ندایی که با پژواکی یادآور انقلاب آمریکا در ۲۵۰ سال پیش، در سراسر جهان طنین‌انداز شد.
بازتاب جهانی شکست انتخاباتی ترامپ؛ از تهران تا تل‌آویو و کی‌یف
برای ایرانیان، تحقیر انتخاباتی ترامپ این امید را ایجاد کرد که جنگ مرگبار و خودخواسته او علیه تهران به‌زودی متوقف شود.
در اسرائیل، بسیاری از کسانی که هفته گذشته به تغییر رأی دادند، از تضعیف برجسته‌ترین حامی ائتلاف افراطی بنیامین نتانیاهو استقبال خواهند کرد.
اوکراینی‌ها ابراز امیدواری کردند که کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها، سیاست مماشات شرم‌آور با روسیه ولادیمیر پوتین را محدود کند.
در اروپا نیز آغاز پایان دوران ترامپ، احساس آسودگی به همراه داشت؛ همراه با این امید که بتوان روابط مسموم فراآتلانتیکی را از زهر جریان ماگا پاک کرد.
روشن است که ترامپ اکنون در عرصه بین‌المللی نیز، به اندازه عرصه داخلی، ضعیف‌تر شده است. با وجود انکارهای خیال‌پردازانه و تلاش‌های نفرت‌انگیز او برای انداختن تقصیرها به گردن دیگران، پیروزی‌های گسترده دموکرات‌ها به‌روشنی نشان‌دهنده رد شخص ترامپ از سوی رأی‌دهندگان بود.
برای دوستان و متحدان خارجی آمریکا، همانند بسیاری از آمریکایی‌ها، فضای تهدیدآمیز و هاله شکست‌ناپذیری که از سال ۲۰۲۴ پیرامون ترامپ شکل گرفته بود، سرانجام از میان رفته است.
ترامپ در اقدامی خودشیفته‌وار، بدون توجه به میزان بسیار پایین محبوبیتش، از رأی‌دهندگان خواست وانمود کنند که خودش نیز نامزد انتخابات است. آنها نیز در شمار گسترده‌ای به این درخواست پاسخ دادند و در مقام نمایندگان دموکرات‌های سراسر جهان، انگشت میانی بزرگی به سوی او نشانه رفتند.
رئیس‌جمهور تضعیف‌شده؛ احتمال تشدید تنش‌ها و بحران‌های تازه
وضعیت تضعیف‌شده ترامپ به‌عنوان یک رئیس‌جمهور رو به افول، همراه با سرخوردگی او از اینکه دیگر کانون توجهات نیست، می‌تواند تنش‌های قدیمی را تشدید کند و انفجارهای تازه‌ای به وجود آورد.
او با وجود تمام حرف‌هایی که درباره معامله و توافق می‌زند، به‌ندرت اهل سازش است. وقتی با مانع مواجه می‌شود، عصبانی می‌شود، بر موضعش پافشاری می‌کند و به دیگران حمله می‌برد.
به همین دلیل است که شادی ایرانیان ممکن است زودهنگام باشد. ترامپ، به‌ویژه تا زمانی که نتانیاهو در قدرت است و او را به ادامه جنگ ترغیب می‌کند، ممکن است همچنان برخلاف خواست جمهوری‌خواهان تضعیف‌شده‌ای مانند جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، عمل کند و جنگ را از سر بگیرد یا گسترش دهد؛ به‌خصوص برای انتقام گرفتن از شوک نفتی خاورمیانه که با طراحی تهران ایجاد شد و رأی‌دهندگان آمریکایی را تا این اندازه از او روی‌گردان کرد.
حل‌وفصل بن‌بست چند دهه‌ای بر سر برنامه هسته‌ای ایران، یکی از مسائل کلیدی برای میراث سیاسی ترامپ است؛ مسئله‌ای که او هرچه بیشتر نسبت به جایگاهش در تاریخ وسواس پیدا می‌کند.
ایران و روسیه؛ دو پرونده تعیین‌کننده در میراث سیاسی ترامپ
روسیه نیز مسئله مهم دیگری برای میراث سیاسی اوست. ترامپ برای پاداش دادن به پوتین و مجازات اوکراین به دلیل مورد تهاجم قرار گرفتن، تا حدی پیش رفته که مایه شرمساری بوده است.
ترامپ جنگ اوکراین را مانعی بر سر راه عادی‌سازی روابط با مسکو و دستیابی به توافق‌های پرسود دوجانبه در حوزه انرژی، سرمایه‌گذاری و تجارت می‌داند.
او همچنان به ایده مبهمی با عنوان «نیکسون معکوس» چسبیده است؛ یعنی دوستی با روسیه برای تضعیف راهبردی چین.
او همچنین جایزه صلح نوبل را می‌خواهد.
اما پایان دادن به جنگ با انگیزه حمایت از مردم محاصره‌شده اوکراین، انگیزه ترامپ نیست. او اهمیت چندانی به هزاران غیرنظامی‌ای که بر اثر بمباران‌های روسیه کشته، معلول یا دچار آسیب‌های روانی شده‌اند، نمی‌دهد.
احتمال توافق ترامپ و پوتین؛ نگرانی اوکراین از امتیازدهی به مسکو
به‌طرز متناقضی، ضعف ترامپ ممکن است به تسریع برقراری آتش‌بس منجر شود. پوتین که با ناکامی‌های میدانی و مشکلات اقتصادی عمیق‌تر دست‌وپنجه نرم می‌کند، می‌داند بهترین فرصت برای دستیابی به نتیجه‌ای آبرومندانه، این است که تا زمانی که ترامپ هنوز در قدرت است، به توافق برسد.
اما در اینجا خطری جدی برای اوکراین و متحدانش نهفته است. مذاکره‌کنندگان ناشی ترامپ ممکن است فشار خود را برای وادار کردن کی‌یف به پذیرش امتیازات ارضی و امتیازات دیگر دوچندان کنند؛ بی‌آنکه به حقوق حاکمیتی اوکراین و امنیت گسترده‌تر اروپا توجهی داشته باشند.
ترامپ برای وادار کردن کی‌یف به تسلیم در برابر شرایط خود، ممکن است بر سیاست قطع یا دریغ کردن تسلیحات و حمایت‌های اطلاعاتی و خودداری از ارائه تضمین‌های امنیتی معتبر پافشاری کند؛ بی‌آنکه اهمیتی به پیامدها و سابقه خطرناکی که چنین اقدامی بر جای می‌گذارد، بدهد.
کنگره دموکرات‌ها؛ محدودیت تازه برای دولت ترامپ
ترامپ همچنان در هدایت مستقل سیاست دفاعی و خارجی آمریکا، بدون نیاز به مجوز کنگره، آزادی عمل بسیار گسترده‌ای دارد. اما پس از آنکه دموکرات‌ها در ژانویه کنترل هر دو مجلس کنگره را به دست بگیرند، ترامپ و مقام‌های ارشد دولتش قطعاً با نظارت و بررسی‌های شدید درباره اقدامات اجرایی، بودجه‌ها، اتهامات فساد و سوءاستفاده از قدرت مواجه خواهند شد.
یکی از نخستین قربانیان سیاسی ممکن است وزیر دفاع محبوب ترامپ، پیت هگست، باشد.
اگر ترامپ بار دیگر استیضاح شود، آن‌طور که برخی دموکرات‌ها خواستار آن هستند، زمان کمتری برای نگرانی درباره میراث بین‌المللی خود خواهد داشت.
از ناتو تا خاورمیانه؛ تداوم ابهام در سیاست خارجی آمریکا
بیشتر سیاست‌های آمریکا از اکنون تا سال ۲۰۲۸ تغییر چشمگیری نخواهند کرد. هر دولت جدیدی که در اسرائیل روی کار بیاید، احتمالاً به محروم کردن فلسطینیان از حقوق اساسی‌شان در غزه و کرانه باختری ادامه خواهد داد.
ترامپ ممکن است با کاهش تنش در جنگ‌های تعرفه‌ای، روابط خود را با اروپا و کانادا بهبود ببخشد.
یا ممکن است تهدیدهای قبلی خود برای خروج از ناتو و کنار گذاشتن دفاع مشترک از اروپا را عملی کند؛ موضوعی که برای او یکی دیگر از مسائل کج‌ومعوج مرتبط با میراث سیاسی‌اش است.
این خطر وجود دارد که ترامپ بخواهد الگوی تغییر رژیم به سبک ونزوئلا را در کوبا نیز اجرا کند.
در همین حال، شی جین‌پینگ، خودکامه‌ای که به‌مراتب هوشمندتر است، همچنان ترامپ را در رقابت‌ها دور خواهد زد.
از سوی دیگر، دموکرات‌ها پس از در اختیار گرفتن کنترل منابع مالی و بودجه، می‌توانند و باید به‌سرعت بودجه کمک‌های خارجی آمریکا را به‌طور کامل احیا کنند.
آیا ترامپ می‌تواند خود را اصلاح کند؟
در این لحظه جذاب اما به‌شدت نامطمئن از رهایی جهانی، آیا ترامپ می‌تواند خود را اصلاح کند و آبروی ازدست‌رفته‌اش را بازگرداند؟
خوب می‌شد اگر می‌توانستیم امیدوار باشیم که او، پس از دریافت رأی‌عدم اعتماد قاطع و روشن از سوی مردم آمریکا و مشاهده احیای قدرتمندانه اراده عمومی در دفاع از دموکراسی آمریکایی، از گناهان خود درس بگیرد و مسیرش را اصلاح کند.
آن‌قدرها هم سخت نیست، دونالد! به توصیه آیس-تی، خواننده رپ، گوش کن که گفته است: رستگاری فقط به این معناست که در زندگی‌ات تغییر ایجاد کنی و تلاش کنی کار درست را انجام بدهی، برخلاف آنچه قبلاً انجام می‌دادی که اشتباه بود.
با این حال، چنین دگرگونی‌ای در واپسین مرحله زندگی سیاسی ترامپ بعید به نظر می‌رسد.
ترامپ ۸۰ ساله، گرفتار عادت‌های خود، کسی که هیچ نمی‌آموزد، هرگز گوش نمی‌دهد، به‌تدریج دچار زوال عقل می‌شود، فحاش و مبتذل است و تعصبات منسوخ خود را همچون پتویی برای آرامش در آغوش می‌گیرد؛ بیش از آن از مسیر خود منحرف شده که بتواند تغییر کند.
موج جهانی علیه ترامپ؛ آیا راست افراطی شکست‌های بیشتری در پیش دارد؟
در چشم‌انداز پیش رو، دو سال دیگر از زیاده‌روی‌های ریاست‌جمهوری، دخالت در امور کشورهای دیگر، نمایش‌های خودشیفته‌وار در سیاست خارجی، مناقشات اقتصادی زیان‌بار و ماجراجویی‌های نظامی در خارج از کشور قرار دارد. با این حال، جریان در حال تغییر جهت علیه اوست.
پیروزی‌های انتخاباتی نیروهای ترقی‌خواه در مجارستان، صربستان، برزیل و اکنون آمریکا، دموکراسی جهانی را احیا کرده و به آن جان تازه‌ای بخشیده است.
ایستگاه بعدی اسپانیا و سپس فرانسه در سال ۲۰۲۷ خواهد بود.
اکنون شکست‌های تاریخی بیشتری برای راست افراطی و پوپولیست‌های ملی‌گرای افراطی که تصور می‌کردند ترامپ و جریان ماگا شکست‌ناپذیرند، به امکانی امیدوارکننده تبدیل شده است. همه‌چیز بر سر شکست دادن ترامپ است.
