شرکت منابع آب: بیش از ۵۷ درصد ظرفیت سدهای کشور همچنان خالی است
براساس داده های شرکت مدیریت منابع آب ایران، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور تا تاریخ ۱۰ آبانماه به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش نشان میدهد. با این حال، مقایسه ذخایر فعلی با متوسط ۱۰ساله حاکی از آن است که حجم آب سدها تنها ۵ درصد بالاتر از میانگین بلندمدت قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد افزایش ذخایر نسبت به سال گذشته لزوماً به معنای بهبود قابل توجه وضعیت منابع آبی کشور نیست.
بررسی آخرین آمار شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان میدهد اگرچه حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته، اما همچنان بیش از نیمی از ظرفیت سدها خالی است. بر اساس این آمار، تا ۱۰ آبانماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، میزان پرشدگی مخازن سدهای کشور به حدود ۴۳ درصد رسیده و ۵۷ درصد ظرفیت آنها همچنان خالی مانده است.
به گزارش شرکت مدیریت منابع آب ایران، حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور تا تاریخ ۱۰ آبانماه به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش نشان میدهد. با این حال، مقایسه ذخایر فعلی با متوسط ۱۰ساله حاکی از آن است که حجم آب سدها تنها ۵ درصد بالاتر از میانگین بلندمدت قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد افزایش ذخایر نسبت به سال گذشته لزوماً به معنای بهبود قابل توجه وضعیت منابع آبی کشور نیست.
افزایش ۷۲ درصدی ورودی آب به سدها
آمار ورودی آب به مخازن سدهای کشور نیز از بهبود نسبی وضعیت منابع آبی در ابتدای سال آبی جاری حکایت دارد. بر اساس دادههای منتشرشده، از ابتدای سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ تا ۱۰ آبانماه، مجموع ورودی آب به سدهای کشور به یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است.
این در حالی است که میزان ورودی آب در مدت مشابه سال گذشته یک میلیارد و ۱۱۰ میلیون مترمکعب و متوسط ۱۰ساله آن یک میلیارد و ۷۲۰ میلیون مترمکعب بوده است. به این ترتیب، ورودی آب به سدهای کشور نسبت به سال گذشته ۷۲ درصد و در مقایسه با متوسط بلندمدت حدود ۱۰ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، میزان خروجی آب از مخازن سدهای کشور در همین بازه زمانی به ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶ درصد افزایش دارد.
سد دوستی و طرق همچنان در وضعیت بحرانی
با وجود افزایش ذخایر آبی در مقیاس ملی، بررسی وضعیت سدهای مهم کشور نشان میدهد شرایط در همه استانها یکسان نیست و برخی مخازن همچنان با کمبود جدی آب مواجه هستند.
سد دوستی در استان خراسان رضوی یکی از نامطلوبترین وضعیتها را در میان سدهای مهم کشور دارد. میزان پرشدگی این سد تنها یک درصد گزارش شده و حجم ذخیره آب آن به ۱۵ میلیون مترمکعب رسیده است. همچنین ذخایر این سد در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله، ۹۵ درصد کاهش یافته است.
سد طرق، دیگر مخزن مهم استان خراسان رضوی، نیز شرایط مشابهی دارد. این سد با یک میلیون مترمکعب ذخیره آب، تنها ۳ درصد پرشدگی دارد و میزان ذخایر آن نسبت به متوسط ۱۰ساله ۹۲ درصد کاهش نشان میدهد.
وضعیت متفاوت سدهای تهران و البرز؛ لار تنها ۲ درصد پر است
در استانهای تهران و البرز نیز وضعیت ذخایر سدها متفاوت گزارش شده است. بر اساس آخرین آمار، سد امیرکبیر با ۱۲۰ میلیون مترمکعب ذخیره آب، حدود ۶۷ درصد ظرفیت خود را پر کرده است؛ اما در مقابل، سد لار با ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره، تنها ۲ درصد پرشدگی دارد.
در همین حال، میزان پرشدگی سدهای طالقان، لتیان و ماملو بهترتیب ۳۷.۲۷ و ۱۱ درصد اعلام شده است. بر این اساس، سدهای لار، ماملو و لتیان همچنان با فاصله قابل توجهی از شرایط مطلوب ذخایر آبی قرار دارند.
ذخایر سدهای خوزستان در چه وضعیتی قرار دارد؟
در استان خوزستان، وضعیت برخی سدهای مهم در مقایسه با مخازن کمآب کشور مناسبتر است. میزان پرشدگی سدهای کارون، دز و کرخه بهترتیب ۶۲.۳۸ و ۴۰ درصد گزارش شده است. همچنین سد مارون با ۴۶ درصد پرشدگی در وضعیت میانهای قرار دارد.
در استان آذربایجان شرقی نیز سدهای خداآفرین، ستارخان، شهید کاظمی و بارون در محدوده افزایش ذخایر نسبت به متوسط بلندمدت قرار گرفتهاند؛ موضوعی که از تفاوت شرایط منابع آبی میان استانهای مختلف کشور حکایت دارد.
افزایش ذخایر سدها به معنای رفع کمآبی نیست
مقایسه آخرین آمار مخازن سدهای کشور نشان میدهد افزایش حجم آب نسبت به سال گذشته، به معنای بهبود یکسان شرایط منابع آبی در تمام مناطق کشور نیست. در حالی که ورودی آب به سدها نسبت به سال گذشته رشد قابل توجهی داشته و حجم ذخایر نیز افزایش یافته است، همچنان برخی سدهای مهم کشور با کاهش شدید منابع آب نسبت به متوسط بلندمدت مواجه هستند.
از سوی دیگر، پرشدگی حدود ۴۳ درصدی مخازن به این معناست که بیش از ۵۷ درصد ظرفیت سدهای کشور همچنان خالی است. بنابراین، با وجود بهبود نسبی شاخصهای آبی در مقایسه با سال گذشته، وضعیت ذخایر در برخی مناطق همچنان نگرانکننده است و مدیریت منابع و مصارف آب، بهویژه در استانهای دارای سدهای کمآب، همچنان از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.