مطالبه ۵۱ میلیارد دلاری انصارالله از عربستان برای صلح

فرارو- نیروهای انصارالله یمن برای خاتم درگیری‌ها، ۵۱ میلیارد دلار از عربستان سعودی مطالبه کرده‌اند. این درخواست در شرایطی مطرح شده که حملات انصارالله به اهداف سعودی ادامه دارد و ریاض، با وجود سال‌ها مداخله نظامی در یمن، هنوز نتوانسته راهی برای پایان دادن به این درگیری پیدا کند.

به گزارش فرارو به نقل از وال‌استریت ژورنال، پس از حملات نیروهای انصارالله به نفتکش‌های عربستان در دریای سرخ و پیشروی آنها در مناطقی مشرف به تنگه راهبردی باب‌المندب، مقام‌های سعودی با این گروه تماس گرفتند تا از شروط آنها برای توقف درگیری‌ها مطلع شوند. پاسخ انصارالله، مطالبه ۵۱ میلیارد دلار غرامت بود.

افرادی که از جزئیات مذاکرات اطلاع دارند، به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند انصارالله این مبلغ را برای جبران خسارت‌های ناشی از حملات هوایی چندین‌ساله عربستان و محاصره طولانی‌مدت یمن مطالبه کرده است. به گفته این افراد، در ادامه مذاکرات ارقام دیگری نیز مطرح شده، اما خواسته اصلی این گروه روشن بوده: عربستان برای خروج از جنگ باید ده‌ها میلیارد دلار هزینه کند.

انصارالله همچنین خواستار به‌رسمیت‌شناختن حاکمیت خود بر یمن از سوی عربستان شده؛ خواسته‌ای که در صورت پذیرش، به معنای پذیرفتن قدرت گروهی است که سال‌ها به‌عنوان دشمن در مرزهای جنوبی عربستان فعالیت کرده است.

این مطالبات نشان می‌دهد ریاض برای پایان دادن به جنگی که بیش از یک دهه پیش با مداخله نظامی علیه انصارالله آغاز کرد، با گزینه‌های دشواری روبه‌روست. عربستان نه می‌تواند به‌سادگی از درگیری خارج شود و نه اطمینان دارد که تشدید عملیات نظامی به نتیجه مطلوب منجر خواهد شد.

پیشروی انصارالله و افزایش فشار بر عربستان

درگیری‌ها در تابستان امسال بار دیگر شدت گرفت. انصارالله حملاتی را علیه تأسیسات نفتی و فرودگاه‌های عربستان انجام داد و هم‌زمان عملیات خود را برای تصرف مناطق راهبردی بیشتر در یمن گسترش داد.

نیروهای انصارالله اکنون در حال پیشروی به سمت عدن هستند؛ شهری بندری که مقر دولت مورد حمایت عربستان و به‌رسمیت‌شناخته‌شده در سطح بین‌المللی محسوب می‌شود. این نیروها اخیراً تا فاصله حدود ۸۰ کیلومتری عدن پیشروی کرده‌اند؛ نزدیک‌ترین فاصله آنها به این شهر از سال ۲۰۱۵ تاکنون است.

عربستان برای مقابله با این وضعیت دو مسیر پیش رو دارد: تلاش برای جلب حمایت بیشتر متحدان خود و افزایش فشار نظامی یا رسیدن به توافقی که بتواند انصارالله را به توقف درگیری‌ها متقاعد کند. با این حال، هر دو مسیر هزینه‌های قابل‌توجهی برای ریاض به همراه خواهد داشت.

این نگرانی زمانی جدی‌تر می‌شود که احتمال تشدید تنش میان ایران و آمریکا یا اسرائیل نیز در نظر گرفته شود. در صورت آغاز حملات جدید علیه ایران، عربستان ممکن است بار دیگر درگیر بحرانی منطقه‌ای شود که دامنه آن از مرزهای یمن فراتر می‌رود.

کریستیان کوتس اولریخسن، کارشناس مؤسسه بیکر دانشگاه رایس، معتقد است توازن ریسک‌پذیری میان انصارالله و عربستان نسبت به دوره قبلی جنگ، یعنی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲، بیش از گذشته به سود این گروه تغییر کرده است.

او می‌گوید حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی و تأسیسات انرژی می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران به عربستان را تضعیف کند. به اعتقاد این کارشناس، انصارالله در مواضع خود مستقر شده و در یک جنگ فرسایشی، در مقایسه با عربستان هزینه کمتری متحمل می‌شود.

اولریخسن تأکید کرده است که انصارالله رهبران سعودی را در موقعیتی دشوار قرار داده؛ زیرا این گروه در جنگی طولانی‌مدت نسبت به عربستان چیزهای کمتری برای از دست دادن دارد و گزینه‌های نظامی قابل‌اتکای ریاض برای مقابله با آن محدود است.

دولت عربستان و رهبران انصارالله تاکنون به درخواست‌ها برای اظهارنظر درباره این مذاکرات پاسخ نداده‌اند.

حملات به تأسیسات نفتی و فرودگاه‌های عربستان

آمنه مهور، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در مؤسسه پایش درگیری‌ها (ACLED)، می‌گوید انصارالله در ماه اکتبر تقریباً به‌صورت روزانه حملاتی را علیه عربستان انجام داده و شمار این حملات در روزهای پایانی ماه افزایش چشمگیری داشته است.

به گفته او، فرودگاه‌های غیرنظامی از جمله اهداف این حملات بوده‌اند و حملات به آنها اختلال قابل‌توجهی در سفرهای هوایی ایجاد کرده است. تأسیسات شرکت نفتی آرامکو نیز بارها هدف قرار گرفته‌اند و گزارش‌هایی از آتش‌سوزی و خسارت در برخی از این مراکز منتشر شده است.

وال‌استریت ژورنال پیش‌تر نیز گزارش داده بود که حملات انصارالله در داخل یمن، مناطقی را هدف قرار داده که ممکن است در عملیات زمینی احتمالی ائتلاف تحت رهبری عربستان به‌عنوان محل تجمع نیروها یا مراکز فرماندهی استفاده شوند.

یکی از مرگبارترین این حملات در استان شبوه یمن رخ داد که دست‌کم ۷۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشت. این حادثه مرگبارترین حمله از زمان ازسرگیری جنگ داخلی یمن توصیف شده است.

دیوید دِ روش، سرهنگ بازنشسته ارتش آمریکا که به نیروهای نظامی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از جمله عربستان آموزش داده است، معتقد است استفاده انصارالله از موشک‌های بالستیک کوتاه‌برد، تهدیدی جدی برای عملیات زمینی احتمالی در مناطقی مانند عدن محسوب می‌شود.

به گفته او، توانایی انصارالله برای هدف قرار دادن این مناطق، انتقال نیروهای زمینی و تجهیزات نظامی به آنها را برای ائتلاف دشوار می‌کند.

چرا عربستان برای حمله زمینی تردید دارد؟

در داخل عربستان، مقام‌های این کشور می‌گویند محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، به‌خوبی از دشواری شرایط آگاه است. او که عملاً اداره امور کشور را بر عهده دارد، تمایلی ندارد بدون کسب دستاوردهای نظامی و ایجاد اهرم فشار در میدان نبرد، وارد مذاکرات جامع با انصارالله شود.

با این حال، اعزام نیروهای بیشتر به یمن نیز برای ریاض بدون هزینه نیست. مقام‌های سعودی نگران‌اند که عملیات زمینی به تلفات سنگین منجر شود و نارضایتی عمومی در داخل کشور را افزایش دهد. به نوشته وال‌استریت ژورنال، تاکنون ده‌ها نیروی سعودی کشته یا زخمی شده‌اند، هرچند مقام‌های این کشور آمار تلفات را به‌صورت عمومی اعلام نکرده‌اند.

ماجد المضاجی، تحلیلگر یمنی و از بنیان‌گذاران مرکز مطالعات راهبردی صنعا، معتقد است مطالبه مالی انصارالله تنها بخشی از نگرانی‌های عربستان است.

او هشدار داده است که پذیرش چنین مطالباتی می‌تواند سابقه خطرناکی ایجاد کند و به انصارالله اجازه دهد در آینده نیز با افزایش فشار نظامی، امتیازات بیشتری از ریاض بگیرد. به اعتقاد این تحلیلگر، مسئله اصلی عربستان فقط پرداخت پول نیست، بلکه ایجاد الگویی است که بر اساس آن این گروه بتواند هر زمان که خواستار امتیاز جدیدی بود، با تشدید درگیری‌ها طرف مقابل را تحت فشار قرار دهد.

عربستان در جست‌وجوی متحدان نظامی

تحلیلگران معتقدند عربستان برای افزایش فشار نظامی بر انصارالله به حمایت متحدان منطقه‌ای خود نیاز دارد، اما اختلافات سیاسی و ملاحظات امنیتی، گزینه‌های ریاض را محدود کرده است.

امارات متحده عربی که زمانی مهم‌ترین متحد خارجی عربستان در جنگ یمن محسوب می‌شد، پس از افزایش اختلافات با ریاض در دسامبر گذشته از کارزار نظامی علیه انصارالله خارج شد.

ابوظبی از نیروهایی حمایت می‌کند که خواهان تشکیل کشوری مستقل در جنوب یمن هستند؛ موضوعی که با سیاست عربستان برای حفظ یکپارچگی این کشور در تضاد است. اختلافات دو طرف زمانی شدت گرفت که عربستان آنچه را محموله تسلیحاتی برای متحدان امارات توصیف می‌کرد، هدف حمله قرار داد.

ریاض پس از کاهش همکاری نظامی با ابوظبی، تلاش کرده است از طریق توافق دفاعی جدید با ترکیه و پاکستان حمایت بیشتری به دست آورد. بر اساس این توافق که از آن با عنوان پیمان مکه یاد شده، حمله به یکی از طرف‌ها به‌منزله حمله به همه طرف‌ها تلقی می‌شود.

با این حال، پارلمان ترکیه هنوز این توافق را تصویب نکرده است. پاکستان نیز که در گذشته برای حمایت از عربستان نیرو اعزام کرده، تمایلی به مشارکت در عملیات نظامی داخل یمن نشان نداده است.

پارلمان مصر در ماه اکتبر با ارائه حمایت نظامی به عربستان موافقت کرد، اما عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور این کشور، تأکید کرده است که هرگونه مأموریت نظامی مصر صرفاً ماهیت دفاعی خواهد داشت.

آمریکا نیز تاکنون از ارائه حمایت مستقیم نظامی علیه انصارالله خودداری کرده است؛ این در حالی است که واشنگتن در سال ۲۰۲۵ طی عملیاتی چند هفته‌ای با این گروه درگیر شده بود.

هنوز مشخص نیست چه عاملی می‌تواند متحدان عربستان را به مشارکت در یک عملیات تهاجمی علیه انصارالله متقاعد کند. این مسئله در شرایطی اهمیت دارد که نیروهای انصارالله همچنان تهدیدی برای کشتیرانی در دریای سرخ به شمار می‌روند.

نگرانی از گسترش درگیری به سایر نقاط منطقه

تحلیلگران امنیتی نگران‌اند که ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا علیه ایران، انصارالله را به گسترش حملات در منطقه ترغیب کند. در چنین شرایطی، عربستان ممکن است ناچار شود هم‌زمان با چند تهدید امنیتی در مرزهای خود مقابله کند.

بر اساس داده‌های مؤسسه اکلد، تنها در روزهای اخیر ۲۶ حمله در داخل خاک عربستان گزارش شده است.

دیوید دِ روش می‌گوید عربستان به دلیل وسعت جغرافیایی خود و تعدد تهدیدهای منطقه‌ای، با محدودیت جدی در استفاده از سامانه‌های دفاع هوایی مواجه است. این کشور باید ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت ساخت آمریکا و دیگر سامانه‌های پدافندی خود را برای مقابله با تهدیدهای احتمالی از شرق، از سوی ایران، از شمال، از سوی گروه‌های مسلح عراقی و از جنوب، از سوی انصارالله مدیریت کند.

به اعتقاد این سرهنگ بازنشسته آمریکایی، حملات هوایی عربستان به مواضع انصارالله تاکنون نتوانسته تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر روند درگیری‌ها داشته باشد. او معتقد است آنچه برای تغییر موازنه نظامی مورد نیاز است، فشار زمینی است؛ گزینه‌ای که عربستان در حال حاضر توان تأمین نیروهای لازم برای اجرای آن را ندارد.