کشاورز: تعدد مراکز تصمیم‌گیری مانع توسعه صنعتی می‌شود

فرارو- حمید کشاورز هم‌بنیان‌گذار شرکت صنایع تولیدی کروز در مراسم اکران مستند اسب بی‌بخار 2 در دانشگاه صنعتی شریف از نبود مرجع مشخص برای راهبری اقتصاد و تعدد مراکز تصمیم‌گیری انتقاد کرد. او این وضعیت را یکی از موانع جدی توسعه صنعتی دانست و گفت کشور در عمل با شرایطی روبروست که در آن برای یک تصمیم اقتصادی باید میان دستگاه‌های مختلف سرگردان شد. وضعیتی که به گفته او به تصمیم‌نگرفتن منتهی شده و برای اقتصاد کشور کشنده است.

کشاورز توسعه صنعتی را از اولویت‌های مغفول‌مانده کشور در 47 سال گذشته دانست و ابراز امیدواری کرد این موضوع در گام دوم به یکی از اولویت‌های اصلی تبدیل شود. به گفته او خودروسازی توانمند برای کشور ارزش ملی دارد و به‌واسطه ارتباط با دست‌کم 60 صنعت دیگر از جمله فولاد، مس و پتروشیمی می‌تواند پیشران بخش‌های مختلف اقتصاد باشد.

واردات خودرو در چارچوبی روشن

هم‌بنیان‌گذار کروز واردات خودرو را در چارچوب یک نظام اقتصادی درست ضروری دانست اما گفت واردکنندگان نیز باید با نام و نشان مشخص فعالیت کنند. او در ادامه درباره وابستگی صنعت خودرو به خودروسازان چینی و حرکت به سمت مونتاژ صرف، استفاده از شرکای خارجی را برای تکمیل سبد محصولات و پاسخ به بخشی از تقاضای بازار قابل قبول دانست. مشروط بر آنکه این همکاری‌ها به راهبرد اصلی صنعت تبدیل نشود.

کشاورز گفت در بخش بالای بازار که سالانه حدود 10 تا 20 هزار دستگاه فروش دارد، استفاده از شریک خارجی برای عرضه محصولی با درصد ساخت داخل پایین‌ لزوما ایرادی ندارد. به گفته او خودروساز باید بتواند محصولات متنوعی عرضه کند و همکاری خارجی در این چارچوب می‌تواند به تکمیل سبد محصولات کمک کند.

با این حال او تاکید کرد که همکاری خارجی نباید جای توسعه توانمندی‌های داخلی را بگیرد. کشاورز ساخت موتور را یکی از شاخص‌های اصلی خودروساز بودن دانست و گفت: خودروسازی که موتور نسازد، خودروساز نیست. به گفته او خودروسازی فقط کنار هم گذاشتن قطعات آماده نیست و به توان طراحی و تولید بخش‌های اصلی خودرو و شکل‌گیری زنجیره تامین داخلی نیاز دارد.

او با اشاره به تجربه چین شکل‌گیری شبکه‌ای گسترده از قطعه‌سازان، تامین‌کنندگان و صنایع پشتیبان را از عوامل توسعه خودروسازی این کشور برشمرد. از نگاه کشاورز عبور از مونتاژ محصولات آماده و حرکت به سمت تولید متکی بر توان داخل بدون تقویت زنجیره تامین و افزایش ظرفیت طراحی و ساخت قطعات و مجموعه‌های اصلی ممکن نیست.

همکاری خارجی؛ انتقال فناوری نه وابستگی

کشاورز از سیاست باز بازار ایران در برابر خودروهای چینی انتقاد کرد و اتکای صرف به سرمایه‌گذاران خارجی برای حل مشکلات این صنعت را راهکار موثری ندانست. او بر استفاده از همکاری‌های فناورانه برای انتقال دانش و توسعه تولید داخل تاکید کرد و گفت چنین همکاری‌هایی زمانی به نفع صنعت کشور است که ایران را به بازاری برای عرضه محصولات دیگران تبدیل نکند.

او در این باره گفت: آیا برنامه زندگی ما این است که جای دیگری را آباد کنیم؟ این‌که از سرمایه‌داران خارجی دعوت کنیم تا مشکلات ما را حل کنند، خیال عبثی است. چون در نهایت مرکز سودآوری آن‌ها در پکن است و این موضوع بدیهی است.

تیراژ بالاتر، هزینه کمتر و فرصت اصلاح کیفیت

هم‌بنیان‌گذار کروز افزایش تیراژ تولید و استفاده از قطعات مشترک در چند محصول را از عوامل کاهش هزینه تمام‌شده و بهبود کیفیت خودرو دانست. او برای توضیح این موضوع به تجربه تویوتا اشاره کرد و گفت بخش بزرگی از قطعات خودروهای این شرکت مشترک است. اقدامی که تیراژ تولید قطعه را بالا نگه می‌دارد.

کشاورز با اشاره به تجربه‌اش در سال‌های ابتدایی فعالیت در صنعت، گفت افزایش مقیاس تولید در نهایت به کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند و هزینه اصلی به بهای مواد اولیه نزدیک می‌شود. او همچنین کیفیت محصولات تویوتا را با تولید انبوه و امکان شناسایی و رفع ایرادها مرتبط دانست. به گفته او تویوتا به‌جای تغییر پی‌درپی مدل‌ها، روی محصول کار می‌کند و ایرادهای آن را برطرف می‌سازد. رویکردی که به باور او می‌تواند برای صنعت خودروی ایران نیز راهگشا باشد.

خودروی برقی در اولویت نیست

کشاورز در بخش دیگری از حرف‌های خود توسعه خودروهای برقی را موضوعی دانست که باید با توجه به شرایط هر کشور بررسی شود. او گفت تجربه چین را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی، اقلیمی و زیرساخت‌های انرژی به کشورهای دیگر تعمیم داد. قیمت سوخت و شرایط آب‌وهوایی و ترکیب منابع تولید برق از جمله عواملی هستند که بر توجیه اقتصادی خودروهای برقی اثر می‌گذارند.

به گفته او در کشورهایی که بخش قابل‌توجهی از برق خود را از انرژی هسته‌ای تامین می‌کنند، توسعه خودروهای برقی می‌تواند مزیت بیشتری داشته باشد اما در ایران با توجه به شرایط اقلیمی، قیمت بنزین و ساختار تولید برق، خودروهای هیبریدی و پلاگین‌هیبرید می‌توانند گزینه‌های مناسب‌تری برای بازار باشند. از این رو برقی‌سازی کامل خودروها لزوما نباید در اولویت برنامه‌های صنعت خودرو قرار بگیرد.

تولید متناسب با نیاز و قدرت خرید مردم

کشاورز همچنین بر ضرورت طراحی محصولاتی متناسب با نیاز بازار و توان خرید مصرف‌کنندگان تاکید کرد. او گفت: ما باید حداقل هفت یا هشت محصول روی سه پلتفرم بسازیم تا نیاز 95 درصد مردم را پاسخ دهیم. به گفته او برنامه‌ریزی برای تولید خودرویی مقرون‌به‌صرفه در جریان است. محصولی که مردم امکان خرید آن را داشته باشند.

او با بیان اینکه تولید خودرو نباید صرفا بر دستیابی به بالاترین سطح فناوری متمرکز باشد گفت بازار باید توان جذب محصول را داشته باشد. به گفته کشاورز اولویت باید تولید خودرویی قابل‌اتکا، کم‌خرابی و کم‌مصرف باشد.

هم‌بنیان‌گذار کروز در پایان با اشاره به دشواری‌های فعالیت اقتصادی و چالش‌های مسیر تولید گفت، با وجود پرونده‌ها و اتهاماتی که با آن‌ها روبه‌رو شده، باز هم همین مسیر را انتخاب می‌کند. او این تجربه‌ها را به تمرین در باشگاه تشبیه کرد و گفت: این اتفاق‌ها باعث رشد آدم می‌شود. مثل کسی که در باشگاه ورزش می‌کند. این هم نوعی بدنسازی است.