بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی در گفتگو با فرارو:
احتمال مذاکره مستقیم ایران و آمریکا وجود دارد / خروج از NPT این پیام را میدهد که به سمت بمب هستهای میرویم/ وضعیت «نه جنگ، نه مذاکره» باید پایان یابد
یک نماینده مجلس معتقد است خروج از NPT میتواند این برداشت را در غرب تقویت کند که ایران به سمت ساخت سلاح هستهای حرکت میکند؛ موضوعی که حتی ممکن است مواضع روسیه و چین را نیز تحت تأثیر قرار دهد. او در عین حال با تأکید بر ضرورت پایان دادن به وضعیت نه جنگ و نه مذاکره، احتمال مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در قطر یا ترکیه را مطرح میکند.
فرارو- طرح دوباره موضوع خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، در شرایطی که پرونده هستهای کشور همچنان با بنبستهای سیاسی و دیپلماتیک روبهروست، پرسشهای تازهای درباره هزینهها و پیامدهای این تصمیم ایجاد کرده است. آیا خروج از این پیمان میتواند به اهرمی برای افزایش قدرت چانهزنی ایران تبدیل شود یا زمینه شکلگیری اجماع بینالمللی علیه تهران را فراهم میکند؟
به گزارش فرارو، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، معتقد است خروج از NPT میتواند این برداشت را در غرب تقویت کند که ایران به سمت ساخت سلاح هستهای حرکت میکند؛ موضوعی که حتی ممکن است مواضع روسیه و چین را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
او در عین حال با تأکید بر ضرورت پایان دادن به وضعیت نه جنگ و نه مذاکره، احتمال مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا در قطر یا ترکیه را مطرح میکند.
خروج از NPT و برداشت حرکت سمت بمب هستهای
بخشایش اردستانی درباره طرح موضوع خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای گفت: «ایران در سال ۱۹۶۸ این پیمان را امضا کرد و در سال ۱۹۷۰ به تصویب رساند. توافقنامه پادمان جامع ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در سال ۱۹۷۳ منعقد شد. بر اساس این چارچوب، فعالیتهای هستهای ایران تحت نظارت و بازرسیهای آژانس قرار دارد.»
وی افزود: «مسئله خروج از NPT این است که چنین تصمیمی در فضای بینالمللی این برداشت را ایجاد میکند که ایران قصد دارد به سمت تولید سلاح هستهای حرکت کند. در واقع، حتی اگر هدف برخی از موافقان خروج از این پیمان، دستیابی به بمب هستهای نباشد و صرفاً بخواهند از نظارتهای پادمانی آژانس خارج شوند، غرب ممکن است این اقدام را به معنای تغییر مسیر هستهای ایران تلقی کند.»
او با اشاره به برخی مواضع مقامهای آمریکایی درباره برنامه هستهای ایران ادامه داد: «ترامپ پیشتر درباره دستیابی ایران به سلاح هستهای اظهاراتی مطرح کرده بود و حتی گفته بود اگر ایران بمب هستهای داشته باشد، باید با رهبر این کشور مانند رهبر کره شمالی رفتار کرد. همچنین پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، درباره تفاوت رویکرد واشنگتن در قبال ایران و کره شمالی صحبت کرده بود و معتقد بود مسئله آمریکا با ایران با کره شمالی متفاوت است؛ چراکه کره شمالی به سلاح هستهای دست یافته است.»
بخشایش اردستانی گفت: «حتی پس از ترور رهبری نیز مقامهای اسرائیلی از این انتظار سخن گفته بودند که ایران به سمت خروج از چارچوبهای موجود و حرکت به سمت ساخت سلاح هستهای برود. مجموعه این مواضع نشان میدهد که موضوع خروج از NPT میتواند در فضای سیاسی و امنیتی غرب با چنین برداشتی همراه شود.»
ممکن است موضع روسیه و چین تغییر کند
این نماینده مجلس با اشاره به پیامدهای بینالمللی خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای گفت: «اگر خروج از NPT به معنای حرکت ایران به سمت ساخت بمب هستهای تلقی شود، ممکن است جامعه جهانی در برابر ایران موضع بگیرد. حتی این احتمال وجود دارد که کشورهایی مانند روسیه و چین نیز در چنین شرایطی در برابر ایران قرار بگیرند.»
وی تصریح کرد: «در مجلس نیز زمزمههایی درباره ضرورت خروج ایران از NPT وجود دارد، اما باید توجه داشت که چنین تصمیمی صرفاً یک موضوع داخلی نیست و پیامدهای بینالمللی آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد. بنابراین، باید میان طرح خروج از پیمان و پیامدهایی که این اقدام میتواند در مناسبات خارجی ایران ایجاد کند، تفاوت قائل شد.»
احتمال مذاکره مستقیم ایران و آمریکا
عضو کمیسیون امنیت ملی با اشاره به ضرورت تعیین تکلیف وضعیت روابط ایران و آمریکا گفت: «احتمال دارد مذاکراتی به صورت مستقیم میان ایران و آمریکا انجام شود؛ مذاکراتی که ممکن است در قطر یا ترکیه برگزار شود و چین و روسیه نیز در روند دستیابی به توافق نقش داشته باشند.»
بخشایش اردستانی ادامه داد: «در هر صورت، ما باید وضعیت نه جنگ و نه مذاکره را به پایان برسانیم. نمیتوان این شرایط را برای مدت طولانی ادامه داد و کشور در محاصره دریایی، زمینی و هوایی قرار داشته باشد، بدون آنکه نه جنگی اتفاق بیفتد و نه مذاکرهای برای حل اختلافات انجام شود.»
او افزود: «استمرار چنین وضعیتی برای ایران مثبت نیست و باید برای خروج از این شرایط تصمیمگیری شود. کشور نمیتواند برای مدت نامحدود در وضعیت بلاتکلیفی باقی بماند و لازم است راهی برای عبور از این بنبست پیدا شود.»