بن‌بست در کنست؛ آینده سیاسی نتانیاهو در ابهام
اسرائیل در دوراهی تشکیل دولت ائتلافی یا انتخابات مجدد؛ سرنوشت نتانیاهو چه می‌شود؟
انتخابات اسرائیل بدون پیروزی قطعی پایان یافت و ائتلاف نتانیاهو ۵۳ کرسی، مخالفان ۴۸ کرسی و احزاب عربی ۱۹ کرسی کسب کردند. اختلاف مخالفان درباره همکاری با احزاب عربی، تشکیل دولت جدید را دشوار کرده است. اسحاق هرتزوگ باید نامزد دارای بیشترین شانس کسب اکثریت را مأمور تشکیل دولت کند؛ در غیر این صورت، احتمال تداوم دولت موقت نتانیاهو یا برگزاری انتخابات مجدد وجود دارد.
فرارو– تال شالِو، خبرنگار ارشد بخش بین الملل شبکه سی ان ان
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی ان ان، انتخابات پارلمانی اسرائیل بدون مشخص شدن برنده قطعی به پایان رسید و هیچ‌یک از دو بلوک اصلی سیاسی نتوانستند اکثریت لازم برای تشکیل دولت را به دست آورند. بر اساس نتایج نهایی اعلام‌شده از سوی کمیته انتخابات اسرائیل، ائتلاف بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این رژیم شامل حزب لیکود و متحدان راست افراطی و یهودیان ارتدوکس موفق به کسب ۵۳ کرسی شده است. در مقابل، حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت و سه حزب دیگر مخالف در مجموع ۴۸ کرسی به دست آورده‌اند.
در این میان، احزاب عربی با کسب ۱۹ کرسی، رکوردی بی‌سابقه ثبت کرده‌اند؛ نتیجه‌ای که می‌تواند معادلات آینده را تغییر دهد. اکنون اسرائیل در آستانه هفته‌ها مذاکره دشوار برای ائتلاف قرار گرفته و احتمال برگزاری انتخابات مجدد نیز همچنان وجود دارد.
نتانیاهو هنوز از قدرت کنار نرفته است
کنست ۱۲۰ کرسی دارد و تشکیل دولت اسرائیل به دست‌کم ۶۱ نماینده نیازمند است. نتایج انتخابات نشان می‌دهد که هیچ‌یک از دو بلوک اصلی به این حد نصاب نرسیده‌اند. نتانیاهو که بیش از سه دهه در صحنه سیاسی حضور داشته، بار دیگر با چالش حفظ قدرت روبه‌رو شده است.
با این حال، نتیجه انتخابات به معنای پایان دوران سیاسی او نیست؛ زیرا ائتلاف مخالفان نیز هنوز نتوانسته است حمایت کافی برای تشکیل دولت را تضمین کند. در چنین شرایطی، نخست‌وزیر فعلی تلاش خواهد کرد مانع شکل‌گیری ائتلافی به رهبری مخالفان شود و موقعیت خود را در رأس دولت حفظ کند.
یکی از مهم‌ترین نتایج انتخابات، افزایش مشارکت مردم عرب فلسطینی‌تبار و کسب ۱۹ کرسی توسط احزاب عربی است. مشارکت بی‌سابقه این جامعه تا حدی واکنشی به افزایش خشونت و جرم در مناطق عرب‌نشین طی چهار سال گذشته بوده است. سیاست‌های وزیر امنیت راست‌گرای اسرائیل و عملکرد پلیس اسرائیل، از عوامل نارضایتی این جامعه عنوان شده‌اند.
افزایش نژادپرستی پس از هفتم اکتبر، جنگ غزه و خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان نیز از دیگر عواملی بوده‌اند که بر مشارکت انتخاباتی افراد عرب تأثیر گذاشته‌اند.
دو جریان اصلی عربی شامل فهرست مشترک و حزب رعم هستند. حزب رعم به رهبری منصور عباس، از جامعه بدوی اسرائیل حمایت قابل توجهی دریافت می‌کند. عباس در انتخابات سال ۲۰۲۱ نخستین سیاستمدار عربی بود که به دولت اسرائیل پیوست. فهرست مشترک نیز از چند جریان سیاسی شامل حزب کمونیست حدش، جریان سکولار تعال و جریان ملی‌گرای بلد تشکیل شده است.
همکاری با احزاب عربی یا تشکیل ائتلاف یهودی؟
با وجود افزایش کرسی‌های احزاب عربی، استفاده از ظرفیت آن‌ها برای تشکیل دولت مخالف نتانیاهو با اختلاف‌نظر جدی روبه‌رو شده است. یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات‌های چپ‌گرا خواستار آن شده است که احزاب عربی نیز بخشی از بلوک مخالفان محسوب شوند. او با انتقاد از آنچه تقسیم نژادپرستانه آرای یهودیان و اعراب از سوی نتانیاهو خوانده، بر ضرورت همکاری سیاسی تأکید کرده است.
با این حال، نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن، دو متحد راست‌گرای آیزنکوت، با تشکیل دولتی که بقای آن به حمایت احزاب عربی وابسته باشد، مخالفت کرده‌اند.
فهرست مشترک نیز اعلام کرده است که آمادگی همکاری سیاسی دارد و برای پایان دادن به حکومت نتانیاهو از تمام ظرفیت خود استفاده خواهد کرد. آیزنکوت نیز در دیدارهای جداگانه با گولان و بنت، درباره اجرای سریع خواست رأی‌دهندگان برای ایجاد تغییر سیاسی گفت‌وگو کرده است.
جدال تازه نتانیاهو با احزاب عربی
پس از مشخص شدن نتایج، حزب لیکود خواستار تحقیق شین‌بت و پلیس درباره ادعای دخالت عوامل خارجی و پرداخت رشوه برای جلب آرای احزاب عربی شد. نعوم سولبرگ، رئیس کمیته مرکزی انتخابات و معاون رئیس دیوان عالی اسرائیل نیز در نامه‌ای به رئیس شین‌بت خواستار بررسی ظن جدی درباره تأمین مالی خارجی شده بود؛ هرچند اعلام کرده بود امکان ارزیابی میزان اعتبار شواهد را ندارد.
در مقابل، دین لیوین، مدیرکل کمیته انتخابات ادعاهای مربوط به تقلب گسترده را بی‌اساس دانست. احزاب مخالف با حمایت از بررسی احتمالی تخلفات، اتهام‌های مطرح‌شده را تلاشی برای زیر سؤال بردن نتیجه انتخابات دانسته‌اند. احزاب فهرست مشترک و رعم نیز این ادعاها را کارزاری هدفمند برای تخریب اعتبار سیاسی خود توصیف کرده‌اند.
احتمال استفاده از بحران امنیتی برای حفظ قدرت
نگرانی مخالفان تنها به اختلافات کنست محدود نمی‌شود. برخی منابع نزدیک به نتانیاهو معتقدند او تلاش خواهد کرد با جلوگیری از همکاری سیاسی احزاب عربی و مخالفان راست‌گرا، مانع تشکیل دولت جدید اسرائیل شود. همچنین احتمال استفاده از بحران‌های امنیتی برای به تأخیر انداختن تشکیل دولت مطرح شده است.
پیش از انتخابات، نتانیاهو از ترامپ خواسته بود حمله مشترکی علیه ایران انجام دهد، اما واشنگتن به دلایل مختلف از جمله هشدار ایال زامیر، رئیس ارتش اسرائیل، درباره تأثیر عملیات نظامی بر انتخابات از اجرای آن خودداری کرده بود. یک منبع امنیتی اسرائیلی اعلام کرده است که برنامه‌های عملیاتی آماده هستند و منتظر تأیید ترامپ است؛ حملاتی که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا انجام شوند.
اسحاق هرتزوگ در مرکز تصمیم‌گیری؛ مسیر دشوار تشکیل دولت
در مرحله بعد، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل نقش خواهد داشت. او باید از احزاب منتخب بخواهد نامزد مورد حمایت خود برای نخست‌وزیری را معرفی کنند. سپس فردی را مأمور تشکیل دولت خواهد کرد که بیشترین شانس را برای کسب حمایت ۶۱ نماینده داشته باشد. نامزد ۲۸ روز فرصت دارد دولت تشکیل دهد و در صورت نیاز می‌تواند ۱۴ روز دیگر نیز مهلت بگیرد.
اگر این تلاش شکست بخورد، مأموریت به نامزد دیگری واگذار می‌شود. در صورت ناکامی مجدد، کنست فرصت محدودی برای معرفی گزینه جایگزین خواهد داشت و اگر این روند نیز نتیجه ندهد، انتخابات دوباره برگزار می‌شود. با توجه به احتمال حمایت احزاب عربی از آیزنکوت، او ممکن است توصیه‌های بیشتری دریافت کند.
نتانیاهو به‌عنوان نخست‌وزیر موقت، حتی در صورت شکست مذاکرات مخالفان، می‌تواند برای مدتی طولانی در قدرت باقی بماند. از سوی دیگر، مخالفان امکان دارند بدون تشکیل دولت نیز از اکثریت پارلمانی خود برای تغییر رئیس کنست و برخی مسئولان کلیدی استفاده کنند و از این طریق قدرت مانور نتانیاهو را محدود سازند.
با این حال، اختلافات ایدئولوژیک میان احزاب مخالف، احتمال فروپاشی ائتلاف آن‌ها را افزایش می‌دهد.
