کشتی رباتیک آمریکا در راه ایران؛ سی‌هاوک چه ماموریتی دارد؟
آمریکا یک شناور بزرگ بدون سرنشین را در کنار ناوگروه تئودور روزولت به مأموریت فرستاده است؛ شناوری که می‌تواند برای مدت طولانی در دریا فعالیت کند و اطلاعات محیط عملیاتی را در اختیار نیروهای دریایی قرار دهد. سی‌هاوک در صورت فعالیت در محدوده سنتکام، چه نقشی در پایش خلیج فارس و دریای عمان خواهد داشت و آیا می‌تواند شیوه عملیات ناوگروه‌های آمریکایی را تغییر دهد؟
فرارو- برای نخستین‌بار، یک شناور سطحی بدون سرنشین در قالب یک اعزام عملیاتی همراه گروه رزمی یک ناو هواپیمابر آمریکایی به مأموریت رفته است؛ شناوری به نام «سی‌هاوک» که می‌تواند ماه‌ها در دریا فعالیت کند و حالا در کنار ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» قرار گرفته است. این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که آمریکا در حال تقویت حضور نظامی خود در خاورمیانه و بررسی گزینه‌های مختلف در مواجهه با ایران است.
به گزارش فرارو، هانگ کائو، وزیر موقت نیروی دریایی آمریکا، در اکتبر ۲۰۲۶ تأیید کرد که ناوگروه روزولت با یک شناور بدون سرنشین از رده متوسط اعزام شده است. شرکت سازنده سی‌هاوک نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که این شناور برای نخستین‌بار به‌صورت عملیاتی در کنار یک گروه رزمی ناو هواپیمابر فعالیت می‌کند. اهمیت این اتفاق فقط به حضور یک وسیله جدید در ناوگروه محدود نیست؛ نیروی دریایی آمریکا حالا در حال آزمایش این است که شناورهای خودکار چگونه می‌توانند در کنار ناوها، ناوشکن‌ها و دیگر کشتی‌های سرنشین‌دار فعالیت کنند.
سی‌هاوک چیست و چه قابلیت‌هایی دارد؟
سی‌هاوک را شرکت آمریکایی «لئیدوس» ساخته است. این شناور حدود ۴۱ متر طول دارد و وزن جابه‌جایی آن در حالت بارگیری کامل حدود ۱۴۲ تن متریک است. بدنه سه‌پره آن به‌گونه‌ای طراحی شده که در شرایط دریایی پایداری مناسبی داشته باشد و بتواند مأموریت‌های طولانی را با حداقل دخالت انسان انجام دهد.
سی‌هاوک دو موتور دیزلی دارد و حدود ۱۴ هزار گالن سوخت حمل می‌کند. شرکت سازنده اعلام کرده است که سامانه‌های مکانیکی و الکتریکی آن برای فعالیت طولانی‌مدت بدون خدمه و بدون نیاز به تعمیر و نگهداری مداوم طراحی شده‌اند. این شناور برای حرکت خودکار، تشخیص موانع و اجتناب از برخورد، دوری از مناطق ممنوعه و ادامه مسیر در شرایط اختلال یا قطع GPS قابلیت‌هایی را آزمایش کرده است. همچنین امکان کنترل از راه دور و استفاده از مسیرهای جایگزین ارتباطی برای آن در نظر گرفته شده است.
مأموریت سی‌هاوک صرفاً حرکت خودکار روی آب نیست. نیروی دریایی آمریکا این شناور و نمونه مشابه آن، «سی‌هانتر»، را به‌عنوان سکوی حمل حسگرهای توزیع‌شده برای افزایش آگاهی دریایی و پشتیبانی از عملیات ضدزیردریایی توسعه داده است. این شناورها می‌توانند اطلاعات محیط دریایی را جمع‌آوری کنند و به کشتی‌های سرنشین‌دار کمک کنند تصویر دقیق‌تری از فعالیت‌های اطراف خود داشته باشند.
سی‌هاوک چه نقشی در جنگ ایران بازی می‌کند؟
اگر سی‌هاوک در حوزه عملیاتی سنتکام، از جمله آب‌های پیرامون خلیج فارس و دریای عمان، به کار گرفته شود، یکی از کاربردهای محتمل آن پایش رفت‌وآمد دریایی و جمع‌آوری اطلاعات از محیط عملیاتی خواهد بود. در منطقه‌ای که تردد کشتی‌های تجاری و نظامی، تهدیدهای دریایی و نگرانی درباره مین‌های دریایی اهمیت زیادی دارد، شناورهای خودکار می‌توانند بخشی از مأموریت‌های شناسایی را بدون قرار دادن خدمه در معرض خطر مستقیم انجام دهند.
این قابلیت برای ناوگروه روزولت می‌تواند به معنای افزایش پوشش اطلاعاتی اطراف ناو هواپیمابر و کشتی‌های اسکورت آن باشد. اطلاعات حسگرهای یک شناور بدون سرنشین، در صورت اتصال به شبکه فرماندهی و کنترل ناوگروه، می‌تواند به تشخیص زودتر تهدیدها و تصمیم‌گیری کمک کند. بااین‌حال، این به معنای آن نیست که سی‌هاوک به‌تنهایی قادر به شناسایی یا خنثی‌سازی همه تهدیدهای دریایی ایران است.
کاربرد احتمالی دیگر، پشتیبانی از مأموریت‌های ضدزیردریایی است؛ حوزه‌ای که سی‌هاوک از ابتدا برای کمک به آن توسعه یافته است. اما مشخص نیست که در اعزام فعلی، چه حسگرهایی روی آن نصب شده یا آیا مأموریت ضدزیردریایی مشخصی برای آن تعریف شده است.
نکته مهم این است که خبرهای رسمی از مقامات ایرانی نشان می‌دهد که ناوگروه‌های آمریکا برای دور بودن از موشک‌ها و پهپادهای ایرانی فاصله ایمن خود با سواحل ایران را افزایش داده‌اند. با وجود این فاصله سی‌هاوک می‌تواند نقش پیش‌قراول در شناسایی را انجام دهد. این شناور می‌تواند به فواصل نزدیکتری از سواحل ایران برسد و اقدامات شناسایی خود را انجام دهد. توجه به این نکته نیز حائز اهمیت است که هزینه ساخت سی‌هاوک در حدود چهل میلیون دلار است که به مراتب از قیمت کشتی‌های جنگی، هواپیماهای شناسایی و حتی برخی پهپادهای جاسوسی ارزانتر است.
یک نکته مهم درباره تسلیحات این شناور وجود دارد: سی‌هاوک هنگام تحویل به نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۱، شناوری غیرمسلح بود که برای حمل تجهیزات نظارتی و سامانه‌های سونار در نظر گرفته شده بود. جزئیات پیکربندی فعلی آن در مأموریت همراه روزولت منتشر نشده است. بنابراین، با وجود اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره ظرفیت شناورهای بدون سرنشین برای افزایش قدرت رزمی، نمی‌توان نتیجه گرفت که سی‌هاوک در مأموریت کنونی موشک یا سلاح دیگری حمل می‌کند.
آیا سی‌هاوک شیوه جنگ دریایی آمریکا را تغییر می‌دهد؟
اهمیت راهبردی این اعزام در این است که آمریکا می‌خواهد شناورهای بدون سرنشین را از پروژه‌های آزمایشی به بخشی از عملیات روزمره ناوگان تبدیل کند. چنین شناورهایی در آینده می‌توانند در کنار کشتی‌های سرنشین‌دار، مأموریت‌های شناسایی، پایش و حمل تجهیزات را بر عهده بگیرند و به افزایش ظرفیت عملیاتی ناوگروه‌ها کمک کنند؛ بدون آنکه برای هر مأموریت به یک کشتی مجهز به خدمه نیاز باشد.
در منطقه خاورمیانه، این روند می‌تواند به‌ویژه برای مأموریت‌های طولانی و پرخطر دریایی اهمیت پیدا کند. آمریکا پیش‌تر نیز از سامانه‌های بدون سرنشین زیرآبی برای عملیات مرتبط با مین‌روبی در تنگه هرمز استفاده کرده است. بااین‌حال، سی‌هاوک یک شناور سطحی است و نباید مأموریت آن را با پهپادهای زیرآبی یا شناورهای مین‌روب یکی دانست.
اعزام سی‌هاوک را می‌توان گامی در جهت ترکیب نیروهای سرنشین‌دار و خودکار دانست؛ رویکردی که ممکن است در آینده به ناوگروه‌های آمریکا امکان دهد با استفاده از شناورهای بیشتر، مأموریت‌های اطلاعاتی و پشتیبانی را در محدوده وسیع‌تری انجام دهند. اما میزان اثرگذاری آن در جنگ ایران به تجهیزات واقعی شناور، نحوه اتصال آن به شبکه فرماندهی، مأموریت تعیین‌شده و شرایط عملیاتی منطقه بستگی دارد.
در حال حاضر، اصل اعزام سی‌هاوک همراه ناوگروه روزولت تأیید شده و گزارش‌ها از حرکت این ناوگروه به سمت حوزه سنتکام حکایت دارند؛ اما جزئیات مأموریت اختصاصی سی‌هاوک در ارتباط با ایران و اینکه دقیقاً در کدام بخش از منطقه مستقر خواهد شد، هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.
